Φυσικό αέριο: Η νέα διαδικασία για την απαλλαγή από τον ΕΦΚ στην ηλεκτροπαραγωγή

Η δημοσίευση της νέας Κοινής Υπουργικής Απόφασης καθορίζει το αυστηρό πλαίσιο για την απαλλαγή από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στο φυσικό αέριο που προορίζεται για ηλεκτροπαραγωγή. Η ρύθμιση αφορά εταιρείες παραγωγής και αυτοπαραγωγούς, θεσπίζοντας ένα ψηφιακό Μητρώο Δικαιούχων υπό την εποπτεία της ΑΑΔΕ για τον περιορισμό της γραφειοκρατίας και τη διασφάλιση της διαφάνειας.

Η αναμόρφωση του πλαισίου για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης έρχεται σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ελληνική ενεργειακή αγορά, όπου η ανάγκη για μείωση του λειτουργικού κόστους είναι επιτακτική. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΑΑΔΕ, η απλοποίηση των διαδικασιών αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των μονάδων που χρησιμοποιούν το φυσικό αέριο ως βασικό καύσιμο, διασφαλίζοντας ταυτόχρονα ότι οι φοροαπαλλαγές κατευθύνονται αποκλειστικά στην παραγωγή ενέργειας.

Οι δικαιούχοι και οι προϋποθέσεις ένταξης στο καθεστώς

Από τη νέα ρύθμιση ωφελούνται άμεσα οι εταιρείες ηλεκτροπαραγωγής που εγχέουν ενέργεια στο Σύστημα Μεταφοράς ή στο Δίκτυο Διανομής. Το νέο πλαίσιο ξεκαθαρίζει το τοπίο για τους παραγωγούς μονάδων φυσικού αερίου, οι οποίοι πλέον μπορούν να διεκδικήσουν την απαλλαγή με ταχύτερες διαδικασίες, μειώνοντας το διοικητικό βάρος που προκαλούσε το προηγούμενο καθεστώς.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται και οι αυτοπαραγωγοί, δηλαδή βιομηχανικές μονάδες ή μεγάλοι οργανισμοί που καλύπτουν ιδίες ενεργειακές ανάγκες. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η απαλλαγή αφορά αποκλειστικά το καύσιμο που καταναλώνεται για την παραγωγή ηλεκτρισμού, ενώ οποιαδήποτε άλλη χρήση παραμένει υποκείμενη στον προβλεπόμενο φόρο.

Το νέο Μητρώο Δικαιούχων και ο ρόλος των Τελωνείων

Κεντρικό στοιχείο της μεταρρύθμισης είναι η δημιουργία του Ειδικού Μητρώου Δικαιούχων Απαλλαγής. Κάθε επιλέξιμη εγκατάσταση υποχρεούται να εγγραφεί σε αυτό, λαμβάνοντας έναν μοναδικό αριθμό ταυτοποίησης. Αυτός ο αριθμός αποτελεί το «κλειδί» για τη σωστή τιμολόγηση από τους προμηθευτές και την αποφυγή λανθασμένων χρεώσεων.

Η διαδικασία απαιτεί την υποβολή αίτησης στην αρμόδια τελωνειακή υπηρεσία, η οποία πρέπει να συνοδεύεται από τεχνική μελέτη και τις απαραίτητες άδειες λειτουργίας. Οι ελεγκτικές υπηρεσίες των τελωνείων θα διενεργούν διασταυρώσεις στοιχείων για να επιβεβαιώνουν την ορθή χρήση του καυσίμου, αποτρέποντας φαινόμενα καταχρήσεων ή φοροδιαφυγής.

Ειδικές ρυθμίσεις για μονάδες συμπαραγωγής (ΣΗΘΥΑ)

Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στις μονάδες Συμπαραγωγής Ηλεκτρισμού και Θερμότητας (ΣΗΘ και ΣΗΘΥΑ). Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, ο διαχωρισμός της κατανάλωσης είναι το πιο κρίσιμο σημείο της νέας απόφασης. Οι μονάδες αυτές δικαιούνται απαλλαγή μόνο για το ποσοστό του φυσικού αερίου που μετατρέπεται σε ηλεκτρική ενέργεια.

Για τις εγκαταστάσεις με κοινούς μετρητές, προβλέπεται η συγκρότηση ειδικών επιτροπών που θα διενεργούν επιτόπιους ελέγχους. Ο στόχος είναι ο ακριβής προσδιορισμός της απαλλασσόμενης ποσότητας, ώστε να μην θίγεται η ενεργειακή αποδοτικότητα των μονάδων αλλά και να μην χάνονται δημόσια έσοδα από θερμικές χρήσεις που πρέπει να φορολογούνται.

Υποχρεώσεις προμηθευτών και μελλοντικές προοπτικές

Οι διανομείς φυσικού αερίου αναλαμβάνουν πλέον αυξημένες ευθύνες, καθώς υποχρεούνται σε σαφή λογιστικό διαχωρισμό των ποσοτήτων που παραδίδουν. Πρέπει να υποβάλλουν συγκεντρωτικές δηλώσεις στην ΑΑΔΕ, διασφαλίζοντας ότι οι εκπτώσεις που εφαρμόζονται στις τιμές ενέργειας ανταποκρίνονται στους εγκεκριμένους δικαιούχους του μητρώου.

Η επόμενη μέρα για τις ενεργοβόρες επιχειρήσεις φαίνεται πιο σταθερή, καθώς η ψηφιοποίηση των διαδικασιών μειώνει τους χρόνους αναμονής. Η διαφάνεια που εισάγει το νέο καθεστώς αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για νέες επενδύσεις στην ηλεκτροπαραγωγή, προσφέροντας ένα πιο δίκαιο και ξεκάθαρο φορολογικό περιβάλλον για όλους τους παίκτες της αγοράς.