Fuel pass, market pass και επιδότηση diesel: Το σχέδιο των 2 δισ. ευρώ για την ακρίβεια

Το οικονομικό επιτελείο επεξεργάζεται ένα γιγαντιαίο πακέτο παρεμβάσεων ύψους 2 δισ. ευρώ, το οποίο περιλαμβάνει την επαναφορά των Fuel Pass, Market Pass και της οριζόντιας επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης. Η κλιμάκωση της ενεργειακής κρίσης εξαντλεί τα δημοσιονομικά περιθώρια, αναγκάζοντας την κυβέρνηση να αναζητήσει πρόσθετους πόρους και ευρωπαϊκή ευελιξία για τη στήριξη των νοικοκυριών.

Η τρέχουσα γεωπολιτική αστάθεια και η ενεργειακή κρίση δημιουργούν ένα ασφυκτικό πλαίσιο για την ελληνική οικονομία, θυμίζοντας τις έντονες πιέσεις που δέχθηκε το διαθέσιμο εισόδημα το 2022. Η ανάγκη για άμεση παρέμβαση προκύπτει από την εκτίναξη των διεθνών τιμών, η οποία απειλεί να εκτροχιάσει την κατανάλωση και τον πληθωρισμό.

Η δημοσιονομική εξίσωση και τα αποθεματικά

Το συνολικό κόστος των νέων μέτρων εκτιμάται ότι μπορεί να ξεπεράσει τα 2 δισ. ευρώ, ποσό που υπερβαίνει τα τρέχοντα αποθεματικά του προϋπολογισμού, τα οποία ανέρχονται σε περίπου 700 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, το οικονομικό επιτελείο αναζητά εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης, ποντάροντας στα αυξημένα έσοδα από τον ΦΠΑ λόγω των ανατιμήσεων.

Κομβικό ρόλο στις εξελίξεις θα παίξει η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σχετικά με τη δημοσιονομική ευελιξία. Εξετάζεται σοβαρά το ενδεχόμενο τα έκτακτα μέτρα στήριξης να μην προσμετρώνται στο έλλειμμα, επιτρέποντας παρεμβάσεις όπως η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, ένα σενάριο που επηρεάζει άμεσα τον προϋπολογισμό.

Fuel Pass και επιδότηση στην αντλία

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται το νέο Fuel Pass, το οποίο αναμένεται να απαιτήσει κονδύλια ύψους 200 εκατ. ευρώ. Το μέτρο θα ακολουθήσει το μοντέλο της κλιμακωτής ενίσχυσης, με ποσά που θα κυμαίνονται από 40 έως 100 ευρώ, ανάλογα με τον τύπο του οχήματος και την περιοχή κατοικίας των δικαιούχων.

Παράλληλα, εξετάζεται η οριζόντια επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης απευθείας στην αντλία. Το μοντέλο προβλέπει μείωση της τάξης των 0,15 ευρώ ανά λίτρο, με στόχο τη συγκράτηση του κόστους μεταφορών και της εφοδιαστικής αλυσίδας, καθώς οι αυξήσεις στις μεταφορές ήδη πλήττουν την αγορά.

Παρεμβάσεις σε τρόφιμα, αγρότες και ακτοπλοΐα

Για την αναχαίτιση των ανατιμήσεων στα ράφια, το Market Pass επανέρχεται ως βασικό εργαλείο στήριξης. Ταυτόχρονα, σχεδιάζεται ένα «δίχτυ προστασίας» για τον πρωτογενή τομέα, με την επιβολή πλαφόν στο μεικτό περιθώριο κέρδους σε λιπάσματα και φυτοπροστατευτικά προϊόντα, ώστε να αποφευχθεί η μετακύλιση του κόστους στα αγροτικά προϊόντα.

Σημαντικές ελαφρύνσεις αναμένονται και στην ακτοπλοΐα. Το σχέδιο περιλαμβάνει τη μείωση του ΦΠΑ στα εισιτήρια οχημάτων από το 24% στο 13%, καθώς και τη μείωση των λιμενικών τελών έως και 50%. Αυτές οι κινήσεις στοχεύουν στην εξίσωση του κόστους μεταφοράς οχημάτων με αυτό των επιβατών, ελαφρύνοντας τους ταξιδιώτες και τις νησιωτικές επιχειρήσεις.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, εάν η πίεση ενταθεί, η κυβέρνηση ενδέχεται να προχωρήσει στη φορολόγηση των υπερκερδών στα διυλιστήρια και τις εταιρείες ενέργειας. Αυτή η κίνηση θα λειτουργήσει ως πηγή χρηματοδότησης για πρόσθετα μέτρα υπέρ των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.

Οδικός χάρτης και επόμενα βήματα

Η ενεργοποίηση των μέτρων θα γίνει σταδιακά, ανάλογα με την πορεία των διεθνών τιμών πετρελαίου. Το οικονομικό επιτελείο παρακολουθεί στενά τα δημοσιονομικά δεδομένα, καθώς η στάση αναμονής θεωρείται επιβεβλημένη μέχρι να οριστικοποιηθούν οι αποφάσεις σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Πέρα από τις οικονομικές ενισχύσεις, προωθούνται και μέτρα εξοικονόμησης ενέργειας, ειδικά στον δημόσιο τομέα. Η συγκράτηση της κατανάλωσης θεωρείται στρατηγικής σημασίας για τον περιορισμό του κόστους και τη διασφάλιση της ενεργειακής επάρκειας της χώρας τους επόμενους κρίσιμους μήνες.