Fuel pass 2026: Τα ευρωπαϊκά όρια για τον ΕΦΚ και η κυβερνητική επιλογή των επιδοτήσεων

Η κυβέρνηση ενεργοποιεί πακέτο παρεμβάσεων 300 εκατ. ευρώ για το δίμηνο Απριλίου – Μαΐου 2026, προκρίνοντας το Fuel Pass έναντι της οριζόντιας μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, η στοχευμένη επιδότηση προσφέρει μεγαλύτερο οικονομικό όφελος στους καταναλωτές σε σύγκριση με τα κατώτατα όρια φορολόγησης που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία.

Η τρέχουσα γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή έχει προκαλέσει νέες πιέσεις στις διεθνείς τιμές των καυσίμων, αναγκάζοντας το οικονομικό επιτελείο να αναζητήσει δημοσιονομικά ισορροπημένες λύσεις. Η επιλογή της κυβέρνησης να στηριχθεί σε προσωρινά εργαλεία ενίσχυσης αντί για δομικές φορολογικές αλλαγές αντανακλά την ανάγκη για διατήρηση των πλεονασμάτων εν μέσω αβεβαιότητας.

Η στρατηγική των στοχευμένων επιδοτήσεων

Το πακέτο μέτρων ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ εστιάζει στην άμεση ελάφρυνση των νοικοκυριών μέσω του Fuel Pass 2026. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η ψηφιακή κάρτα καυσίμων λειτουργεί πιο αποτελεσματικά από μια οριζόντια μείωση φόρων, καθώς κατευθύνει τους πόρους σε όσους έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.

Σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις, η επιδότηση στο diesel κίνησης αντιστοιχεί σε όφελος 20 λεπτών ανά λίτρο. Αντίθετα, μια μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα κατώτατα επιτρεπτά όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα προσέφερε ελάφρυνση μόλις 8 λεπτών, γεγονός που χρησιμοποιείται ως επιχείρημα για την υπεροχή των επιδοτήσεων.

Για τη βενζίνη, η ενίσχυση φτάνει τα 36 λεπτά ανά λίτρο, ενώ στις νησιωτικές περιοχές το ποσό εκτοξεύεται στα 43 λεπτά. Τα νούμερα αυτά συγκρίνονται με μια δυνητική μείωση του ΕΦΚ κατά 34 λεπτά, με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας να τονίζει ότι το καθαρό κέρδος του πολίτη είναι μεγαλύτερο με το υφιστάμενο πλάνο.

Τα ευρωπαϊκά όρια και η εξαίρεση της Πορτογαλίας

Η συζήτηση για τη μείωση του ΕΦΚ παραμένει στο προσκήνιο, καθώς η Ελλάδα διατηρεί από τους υψηλότερους συντελεστές στην Ευρώπη. Ο ΕΦΚ στη βενζίνη ανέρχεται σε 700 ευρώ ανά 1.000 λίτρα, ενώ στο diesel διαμορφώνεται στα 410 ευρώ, τοποθετώντας τη χώρα σε δυσμενή θέση συγκριτικά με κράτη όπως η Κύπρος και η Ισπανία.

Παρά τον ισχυρισμό ότι η Ευρωπαϊκή Οδηγία θέτει απαραβίαστα κατώτατα όρια (35,9 λεπτά για βενζίνη και 33 λεπτά για diesel), τα στοιχεία της Κομισιόν αποκαλύπτουν παρεκκλίσεις. Η Πορτογαλία, για παράδειγμα, εφαρμόζει φόρο 31,16 λεπτών στο diesel, αποδεικνύοντας ότι υπάρχουν περιθώρια για μεταβατικά καθεστώτα ή διαφορετικές ερμηνείες της νομοθεσίας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων οικονομικών αναλυτών, η εμμονή σε προσωρινά μέτρα αντί για μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις οφείλεται στον φόβο της δημοσιονομικής εκτροπής. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η μόνιμη μείωση του ΕΦΚ θα είχε υψηλό κόστος για τον προϋπολογισμό, το οποίο δύσκολα θα καλυπτόταν χωρίς περικοπές δαπανών σε άλλους τομείς.

Μόνιμη μείωση φόρων έναντι προσωρινών μέτρων

Η βασική διαφορά μεταξύ των δύο προσεγγίσεων έγκειται στη φύση των οικονομικών εργαλείων. Ο ΕΦΚ είναι ένας μόνιμος φόρος που επηρεάζει τη δομή της τιμής, ενώ το Fuel Pass είναι μια έκτακτη δαπάνη του κρατικού προϋπολογισμού που δεν μεταβάλλει τη φορολογική βάση.

Οι παρεμβάσεις στα καύσιμα για το 2026 περιλαμβάνουν επίσης υποχρεωτικές εκπτώσεις στα ακτοπλοϊκά εισιτήρια, επιχειρώντας να καλύψουν ένα ευρύ φάσμα μεταφορικών αναγκών. Ωστόσο, η αγορά των πρατηριούχων συνεχίζει να πιέζει για μείωση των έμμεσων φόρων, θεωρώντας ότι οι επιδοτήσεις αποτελούν ημίμετρα που δεν αντιμετωπίζουν τη ρίζα του προβλήματος.

Εν αναμονή των διευκρινίσεων, η Ελλάδα παραμένει εγκλωβισμένη ανάμεσα στις υψηλές διεθνείς τιμές και την ανάγκη για δημοσιονομική πειθαρχία. Η επόμενη μέρα στην αντλία θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της κρίσης στη Μέση Ανατολή και την ικανότητα της κυβέρνησης να απορροφήσει τους κραδασμούς χωρίς να εκτροχιάσει την οικονομία.