ΦΠΑ: Παρέμβαση για τη μείωση των προστίμων σε μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις

Σε τροχιά αναθεώρησης τίθενται τα τσουχτερά πρόστιμα για τις εκπρόθεσμες μηδενικές και πιστωτικές δηλώσεις ΦΠΑ, μετά από παρέμβαση της Διαρκούς Επιτροπής για τη Φορολογική Πολιτική. Η πρόταση αφορά την τροποποίηση του άρθρου 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ν. 5104/2024), με στόχο την αποκατάσταση της αναλογικότητας για δηλώσεις από τις οποίες δεν προκύπτει φορολογική υποχρέωση.

Η μετάβαση στο νέο καθεστώς του νόμου 5104/2024 έφερε στην επιφάνεια σημαντικές δυσλειτουργίες, καθώς τα πρόστιμα για τυπικές παραλείψεις εκτοξεύθηκαν από τα 100 ευρώ στα 250 και 500 ευρώ. Αυτή η εξέλιξη δημιούργησε ένα ασφυκτικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις, ειδικά σε περιπτώσεις μηδενικών ή πιστωτικών δηλώσεων όπου το Δημόσιο δεν υφίσταται οικονομική ζημία.

Η πρόταση για αναμόρφωση του άρθρου 53 του ΚΦΔ

Σύμφωνα με το υπόμνημα της Διαρκούς Επιτροπής για τη Φορολογική Πολιτική προς το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και την ΑΑΔΕ, η τρέχουσα διάταξη αντίκειται στις αρχές της αναλογικότητας και της ασφάλειας δικαίου. Η Επιτροπή ζητά τη νομοθετική κατάργηση των υπέρμετρων επιβαρύνσεων, επισημαίνοντας ότι ο σκοπός του νόμου πρέπει να είναι η δικαιότερη αντιμετώπιση των φορολογουμένων.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι υπό το προηγούμενο καθεστώς (ν. 4174/2013 και ν. 4987/2022), οι αντίστοιχες παραβάσεις επέσυραν πρόστιμα μόλις 100 ευρώ ή ακόμα και μηδενικά. Η απότομη αύξηση των ποινών, σε συνδυασμό με την αναδρομική επιβολή τους σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στον επιχειρηματικό κόσμο και στον κλάδο των λογιστών και φοροτεχνικών.

Εξίσωση προστίμων με τον φόρο εισοδήματος

Μία από τις κεντρικές εισηγήσεις της Επιτροπής είναι η επέκταση της διάταξης που ισχύει για τον φόρο εισοδήματος και στις δηλώσεις παρακρατούμενων φόρων. Προτείνεται το ανώτατο όριο των 100 ευρώ να εφαρμόζεται οριζόντια σε όλες τις εκπρόθεσμες αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις, διασφαλίζοντας έτσι την προβλεψιμότητα και τη νομική βεβαιότητα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών κύκλων, η επιβολή προστίμων 500 ευρώ για μια δήλωση που δεν κρύβει φοροδιαφυγή είναι τιμωρητική και δεν συμβάλλει στη φορολογική συμμόρφωση. Αντίθετα, δημιουργεί περιττά βάρη σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις που παλεύουν με τις ψηφιακές φορολογικές εκκρεμότητες της καθημερινότητας.

Η επόμενη μέρα για τη φορολογική συμμόρφωση

Η ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών αναμένεται να εξετάσει το αίτημα για την έκδοση νέας ερμηνευτικής εγκυκλίου ή την κατάθεση τροπολογίας στη Βουλή. Στόχος είναι ο περιορισμός των άδικων επιβαρύνσεων και η ενίσχυση της αγοράς μέσω ενός πιο ορθολογικού συστήματος κυρώσεων.

Η λειτουργική διασύνδεση των νομοθετημάτων και η επίλυση προβλημάτων που σχετίζονται με τις ηλεκτρονικές εφαρμογές παραμένουν προτεραιότητες. Η Επιτροπή Εξώδικης Επίλυσης ενδέχεται επίσης να διαδραματίσει ρόλο στη διευθέτηση παλαιότερων υποθέσεων που αφορούν τα επίμαχα πρόστιμα, προσφέροντας μια δίκαιη λύση για χιλιάδες επαγγελματίες.