ΦΠΑ και παρακρατούμενοι φόροι: Τα νέα πρόστιμα – Η μεγάλη εξαίρεση για τους ανήλικους

Η κυβέρνηση προχωρά σε ριζικές αλλαγές στο καθεστώς των φορολογικών προστίμων μέσω του νέου νομοσχεδίου που τροποποιεί το άρθρο 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας. Οι νέες διατάξεις προβλέπουν πρόστιμα έως 500 ευρώ για εκπρόθεσμες δηλώσεις ΦΠΑ ακόμη και για μηδενικά ποσά, ενώ εισάγεται μια ιστορική εξαίρεση για τους ανήλικους φορολογούμενους και προβλέπεται η αναδρομική διαγραφή παλαιών επιβαρύνσεων.

Η νέα νομοθετική πρωτοβουλία έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας για τον εκσυγχρονισμό του φορολογικού πλαισίου και την αυστηροποίηση της συμμόρφωσης στην απόδοση των έμμεσων φόρων. Οι αλλαγές αυτές εντάσσονται στο ευρύτερο νέο φορολογικό νομοσχέδιο, το οποίο στοχεύει στον περιορισμό της φοροδιαφυγής μέσω της ψηφιοποίησης των διασταυρώσεων και της αποσαφήνισης των κυρώσεων.

Τα νέα ποσά των προστίμων για ΦΠΑ και παρακρατούμενους

Σύμφωνα με την τροποποίηση του άρθρου 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, εισάγεται η παράγραφος 1Α η οποία ορίζει ότι το πρόστιμο επιβάλλεται πλέον σε κάθε περίπτωση εκπρόθεσμης ή μη υποβολής δήλωσης. Αυτό ισχύει ακόμη και αν από τη δήλωση δεν προκύπτει φόρος προς πληρωμή (μηδενικές δηλώσεις).

Για τους υπόχρεους που τηρούν απλογραφικά βιβλία, το πρόστιμο καθορίζεται στα 250 ευρώ ανά παράβαση. Αντίστοιχα, για όσους τηρούν διπλογραφικό λογιστικό σύστημα, η επιβάρυνση ανέρχεται στα 500 ευρώ ανά παράβαση, αυξάνοντας σημαντικά το κόστος της μη συμμόρφωσης.

Οι συγκεκριμένες διατάξεις έχουν αναδρομική ισχύ για παραβάσεις που τελούνται από τις 19 Απριλίου 2024 και μετά. Στόχος είναι η διασφάλιση της έγκαιρης υποβολής των στοιχείων, ώστε η ΑΑΔΕ να διαθέτει πλήρη εικόνα της αγοράς σε πραγματικό χρόνο.

Αναδρομική διαγραφή και συμψηφισμός παλαιών προστίμων

Μια σημαντική ελάφρυνση προβλέπεται για όσους είχαν ήδη επιβαρυνθεί με πρόστιμα πριν από την έναρξη ισχύος των νέων διατάξεων. Συγκεκριμένα, πρόστιμα για δηλώσεις ΦΠΑ ή παρακρατούμενων από τις οποίες δεν προέκυπτε φόρος, θα διαγράφονται αυτεπάγγελτα κατά το μέρος που δεν οφείλονται.

Στις περιπτώσεις όπου οι φορολογούμενοι έχουν ήδη καταβάλει τα ποσά αυτά, προβλέπεται η επιστροφή των χρημάτων ή ο συμψηφισμός τους με άλλες βεβαιωμένες οφειλές. Η ρύθμιση αυτή έρχεται σε συμφωνία με πρόσφατες αποφάσεις όπου η εφορία ακυρώνει το πρόστιμο των 500 ευρώ σε περιπτώσεις που δεν θίγονται τα έσοδα του Δημοσίου.

Φοροτεχνικοί κύκλοι που παρακολουθούν τη διαβούλευση επισημαίνουν ότι η κίνηση αυτή αποκαθιστά το αίσθημα δικαίου. Εν αναμονή των διευκρινίσεων, τονίζουν πως η διοικητική απέκκριση τέτοιων προστίμων θα αποσυμφορήσει τις υπηρεσίες από χιλιάδες ενστάσεις και προσφυγές.

Πλήρης απαλλαγή για ανήλικους και τέλος επιτηδεύματος

Το νομοσχέδιο εισάγει μια ειδική μέριμνα για τους ανήλικους, ορίζοντας ότι δεν επιβάλλονται πρόστιμα για εκπρόθεσμες δηλώσεις που αφορούν φυσικά πρόσωπα κατά το έτος της ανηλικότητάς τους. Η εξαίρεση αυτή καλύπτει και τις δηλώσεις των γονέων που περιλαμβάνουν εισοδήματα ανήλικων τέκνων.

Επιπλέον, επιλύεται το ζήτημα του τέλους επιτηδεύματος σε περιπτώσεις έναρξης δραστηριότητας στο όνομα ανηλίκου. Εφόσον υπήρχαν νομικοί περιορισμοί που καθιστούσαν αδύνατη την άσκηση της δραστηριότητας και δεν υπήρξαν έσοδα, το τέλος δεν επιβάλλεται ή διαγράφεται με την υποβολή τροποποιητικής δήλωσης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η ρύθμιση αυτή προστατεύει χιλιάδες οικογένειες από παράλογες χρεώσεις που προέκυπταν από κληρονομικές υποθέσεις ή παλαιότερες επιχειρηματικές κινήσεις. Η διαγραφή των οφειλών θα γίνει μέσω της ψηφιακής πύλης, διευκολύνοντας τη διαδικασία για τις φορολογικές δηλώσεις 2026.

Τι αναμένεται στη συνέχεια για τα τεκμήρια

Για τις δηλώσεις των ετών 2023 και 2024, το υπουργείο εφαρμόζει ειδικές διατάξεις σχετικά με το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Οι νέες ρυθμίσεις επεκτείνουν τις εξαιρέσεις, διασφαλίζοντας ότι οι φορολογούμενοι που εμπίπτουν στις παραπάνω κατηγορίες δεν θα βρεθούν αντιμέτωποι με άδικα τεκμήρια διαβίωσης.

Η επόμενη μέρα βρίσκει την ΑΑΔΕ να εντείνει τους ελέγχους, αλλά με ένα πιο ορθολογικό πλαίσιο κυρώσεων. Οι υπόχρεοι καλούνται να ελέγξουν την κατάσταση των δηλώσεών τους και να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες συμψηφισμού που ανοίγονται με τη νέα νομοθεσία.