Φορολογία παροχών σε είδος: Ποιες εξαιρούνται και πότε ισχύει το όριο των 300 ευρώ

Οι παροχές σε είδος αποτελούν πλέον αναπόσπαστο κομμάτι των εργασιακών αμοιβών, ωστόσο η φορολόγησή τους εξαρτάται από το ετήσιο όριο των 300 ευρώ. Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο, συγκεκριμένες κατηγορίες όπως τα εταιρικά αυτοκίνητα και τα δάνεια εργοδότη επιβαρύνονται από το πρώτο ευρώ, ενώ οι πράσινες παροχές και τα έξοδα κίνησης απολαμβάνουν σημαντικές απαλλαγές.

Η χρήση των παροχών σε είδος ως μέσο ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των εργαζομένων έχει ενταθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς οι επιχειρήσεις αναζητούν τρόπους να προσφέρουν ανταγωνιστικά πακέτα αποδοχών πέρα από τον ονομαστικό μισθό. Αυτή η τάση συνδέεται άμεσα με την ανάγκη συγκράτησης του εργατικού δυναμικού σε ένα περιβάλλον αυξημένου πληθωρισμού, καθιστώντας την κατανόηση του φορολογικού πλαισίου απαραίτητη για την αποφυγή απρόσμενων επιβαρύνσεων.

Το όριο των 300 ευρώ και ο μηχανισμός φορολόγησης

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, κάθε όφελος που λαμβάνει ένας εργαζόμενος ή συγγενικό του πρόσωπο από τον εργοδότη, πέραν του μισθού σε χρήμα, θεωρείται παροχή σε είδος. Οι παροχές αυτές συνυπολογίζονται στο φορολογητέο εισόδημα μόνο όταν η συνολική αξία τους υπερβαίνει τα 300 ευρώ ανά φορολογικό έτος.

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι το ποσό αυτό λειτουργεί ως αφορολόγητο φίλτρο. Αν η αξία των παροχών ξεπεράσει τα 300 ευρώ, τότε το σύνολο της αξίας προστίθεται στο εισόδημα του εργαζομένου και φορολογείται με βάση την κλίμακα μισθωτών υπηρεσιών.

Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τις φορολογικές δηλώσεις 2026, οι φορολογούμενοι πρέπει να ελέγχουν προσεκτικά τις βεβαιώσεις αποδοχών τους, καθώς εκεί αποτυπώνονται οι παροχές που έχουν λάβει κατά το προηγούμενο έτος.

Παροχές που φορολογούνται από το πρώτο ευρώ

Υπάρχουν συγκεκριμένες κατηγορίες παροχών που εξαιρούνται από το όριο των 300 ευρώ και φορολογούνται ανεξαρτήτως ποσού. Σε αυτές περιλαμβάνεται η παραχώρηση εταιρικού αυτοκινήτου, η οποία υπολογίζεται με βάση τη Λιανική Τιμή Προ Φόρων (ΛΤΠΦ) και την παλαιότητα του οχήματος.

Επίσης, τα δάνεια που χορηγεί ο εργοδότης με ευνοϊκούς όρους θεωρούνται παροχή σε είδος, με την αξία να υπολογίζεται βάσει της διαφοράς του επιτοκίου. Στην ίδια κατηγορία ανήκουν τα δικαιώματα προαίρεσης (stock options) και η παραχώρηση κατοικίας, ειδικά όταν αφορά διευθυντικά στελέχη.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών, η ορθή απεικόνιση των παροχών στις βεβαιώσεις αποδοχών αποτελεί το “κλειδί” για την αποφυγή προστίμων. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η πολυπλοκότητα στον υπολογισμό της αγοραίας αξίας απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή από τα λογιστήρια των επιχειρήσεων.

Απαλλαγές για σίτιση, ασφάλιση και έξοδα κίνησης

Μια σειρά από παροχές που συνδέονται άμεσα με την εργασία απαλλάσσονται πλήρως από τη φορολογία. Οι διατακτικές σίτισης δεν θεωρούνται εισόδημα εφόσον δεν υπερβαίνουν τα 6 ευρώ ανά εργάσιμη ημέρα και χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για αγορά τροφίμων.

Στον τομέα της ασφάλισης, οι υποχρεωτικές εισφορές και οι εισφορές σε επαγγελματικά ταμεία παραμένουν αφορολόγητες. Σημαντικές διευκρινίσεις έχουν δοθεί για τα ομαδικά ασφαλιστήρια, όπου τα ασφάλιστρα για ιατροφαρμακευτική κάλυψη απαλλάσσονται έως το ποσό των 1.500 ευρώ ετησίως ανά εργαζόμενο.

Επιπλέον, οι αποζημιώσεις για έξοδα διαμονής, σίτισης και κίνησης σε επαγγελματικά ταξίδια δεν φορολογούνται, υπό την προϋπόθεση ότι συνδέονται με την εκτέλεση υπηρεσίας και αποδεικνύονται με νόμιμα παραστατικά.

Ειδικό καθεστώς για κατοικία και «πράσινα» οχήματα

Η παραχώρηση κατοικίας αντιμετωπίζεται διαφορετικά ανάλογα με την αιτία. Αν η μετακίνηση είναι πρόσκαιρη λόγω αναγκών του εργοδότη, δεν υπάρχει φορολόγηση. Αν όμως η κατοικία παρέχεται μόνιμα σε διευθυντικό στέλεχος, τότε η αγοραία αξία της θεωρείται φορολογητέο εισόδημα.

Στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης, ισχύουν ειδικές απαλλαγές για οχήματα μηδενικών ή χαμηλών ρύπων. Η παραχώρηση τέτοιων οχημάτων με ΛΤΠΦ έως 40.000 ευρώ δεν φορολογείται, ενώ απαλλάσσεται και το κόστος φόρτισης στις εγκαταστάσεις της εταιρείας.

Αυτές οι ρυθμίσεις εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο για την επαγγελματική ασφάλιση και τις παροχές, στοχεύοντας στον εκσυγχρονισμό των εργασιακών σχέσεων και την προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας στον ιδιωτικό τομέα.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η αυστηροποίηση των ελέγχων από την ΑΑΔΕ μέσω των ψηφιακών διασταυρώσεων καθιστά σαφές ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να είναι απόλυτα τυπικές στην καταγραφή των παροχών. Οι εργαζόμενοι, από την πλευρά τους, οφείλουν να γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους για να μην βρεθούν προ εκπλήξεων στο εκκαθαριστικό τους.

Εν αναμονή των νέων εγκυκλίων, φοροτεχνικοί κύκλοι τονίζουν ότι η τάση για αντικατάσταση μέρους του μισθού με παροχές θα συνεχιστεί, καθώς προσφέρει ευελιξία και μειώνει το συνολικό φορολογικό βάρος, εφόσον τηρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις και τα όρια.