- Ο οφειλέτης χάνει την κυριότητα του ακινήτου αλλά διατηρεί το δικαίωμα στέγασης.
- Η μίσθωση έχει διάρκεια 12 έτη με δυνατότητα επαναγοράς στο τέλος.
- Το Δημόσιο επιδοτεί μέρος του ενοικίου για τα ευάλωτα νοικοκυριά.
- Η ένταξη στον Φορέα οδηγεί σε πλήρη απαλλαγή από το συνδεδεμένο χρέος.
Η μετάβαση από τον νόμο Κατσέλη στον Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων σηματοδοτεί μια ριζική αλλαγή, καθώς ο ευάλωτος οφειλέτης χάνει την ιδιοκτησία του αλλά διασφαλίζει τη διαμονή στην πρώτη κατοικία του ως μισθωτής. Το νέο πλαίσιο προβλέπει 12ετή διάρκεια μίσθωσης και δυνατότητα επαναγοράς, υπό την προϋπόθεση αυστηρών εισοδηματικών κριτηρίων.
| Χαρακτηριστικό | Περιγραφή / Τιμή |
|---|---|
| Διάρκεια Μίσθωσης | 12 έτη |
| Καθεστώς Οφειλέτη | Ενοικιαστής με δικαίωμα επαναγοράς |
| Κρατική Στήριξη | Επιδότηση ενοικίου (όχι δόσης δανείου) |
| Τύπος Προστασίας | Διοικητικός / Εξωδικαστικός μηχανισμός |
| Απαλλαγή Χρέους | Πλήρης διαγραφή οφειλής που συνδέεται με το ακίνητο |
| Κριτήρια Ένταξης | Αυστηρά εισοδηματικά και περιουσιακά (Ευάλωτοι) |
Η μετάβαση από το δικαστικό «καταφύγιο» του νόμου Κατσέλη στον νέο διοικητικό μηχανισμό αποτελεί την κορύφωση μιας μακράς πορείας μετασχηματισμού της στεγαστικής πίστης στην Ελλάδα. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στη μετατροπή της ασφάλειας δικαίου σε έναν αγοραίο μηχανισμό, όπου η διάσωση της στέγης δεν συνδέεται πλέον με την κατοχή του τίτλου ιδιοκτησίας, αλλά με τη διασφάλιση της χρήσης του ακινήτου.
Ο ευάλωτος οφειλέτης δεν προστατεύεται πια ως ιδιοκτήτης, αλλά ως ενοικιαστής, παραμένοντας στο σπίτι του υπό την προϋπόθεση της καταβολής μισθώματος.
Νέο Πλαίσιο Προστασίας Κατοικίας
Το τέλος της δικαστικής προστασίας και ο νέος μηχανισμός
Η βασική ανατροπή που φέρνει το νέο πλαίσιο είναι η οριστική κατάργηση της δικαστικής προστασίας για την πρώτη κατοικία. Ενώ ο νόμος Κατσέλη επέτρεπε στους οφειλέτες να ρυθμίζουν τα κόκκινα δάνεια μέσω των δικαστηρίων, ο Φορέα Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων λειτουργεί πλέον ως ο μοναδικός εξωδικαστικός μηχανισμός διαχείρισης.
Στο νέο αυτό τοπίο, ο ρόλος των δικαστών περιορίζεται σημαντικά, δίνοντας τη θέση του σε ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια που αναλαμβάνουν τη διαχείριση των ακινήτων. Η προστασία παύει να είναι οριζόντια και γίνεται αυστηρά στοχευμένη, απευθυνόμενη αποκλειστικά σε όσους πληρούν τα κριτήρια του ευάλωτου νοικοκυριού.
Η απώλεια της κυριότητας και το καθεστώς του ενοικιαστή
Προτεινόμενο ΕΦΚΑ: Αντίστροφη μέτρηση για τις ασφαλιστικές εισφορές – Η προθεσμία και η παγίδα των χαμηλών συντάξεων
Η πιο επώδυνη αλλαγή για τους δανειολήπτες είναι η απώλεια της ιδιοκτησίας. Ο ευάλωτος οφειλέτης μεταβιβάζει την κυριότητα του ακινήτου στον φορέα, ο οποίος στη συνέχεια το μισθώνει πίσω στον πρώην ιδιοκτήτη για μια περίοδο 12 ετών.
Με αυτή τη μεταβίβαση, ο οφειλέτης απαλλάσσεται πλήρως από το σύνολο του χρέους που συνδέεται με το συγκεκριμένο ακίνητο. Παραμένει στο σπίτι του ως ενοικιαστής, καταβάλλοντας μηνιαίο μίσθωμα το οποίο υπολογίζεται με βάση την εμπορική αξία του ακινήτου και τα τρέχοντα επιτόκια στεγαστικών δανείων.
Κρατική επιδότηση και το δικαίωμα επαναγοράς
Η κρατική στήριξη παραμένει παρούσα, αλλά αλλάζει μορφή: αντί για επιδότηση της δόσης, το Δημόσιο επιδοτεί το ενοίκιο. Αυτό το μέτρο στοχεύει στην αποφυγή των πλειστηριασμών και τη διασφάλιση ότι το νοικοκυριό δεν θα βρεθεί στο δρόμο, παρά την αλλαγή του ιδιοκτησιακού καθεστώτος.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που διατυπώνουν νομικοί παραστάτες που εξειδικεύονται στο πτωχευτικό δίκαιο, η επιτυχία του μέτρου θα κριθεί από την ταχύτητα ανταπόκρισης των επενδυτικών σχημάτων. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η δυνατότητα επαναγοράς μετά τη 12ετία αποτελεί τη μοναδική διέξοδο για την ανάκτηση της περιουσίας, εφόσον βελτιωθεί η οικονομική κατάσταση του οφειλέτη.
Η επόμενη μέρα για τους ευάλωτους οφειλέτες
Η μετάβαση στο νέο σύστημα απαιτεί από τα νοικοκυριά να αποδεχθούν μια νέα πραγματικότητα όπου η στέγαση αποσυνδέεται από την ιδιοκτησία. Παρόλο που η διαδικασία προσφέρει ταχύτητα και σαφήνεια, η μετατροπή του ιδιοκτήτη σε ενοικιαστή αποτελεί μια δομική αλλαγή στην ελληνική κοινωνία, όπου η ιδιοκατοίκηση αποτελούσε παραδοσιακά τον πυλώνα της οικονομικής ασφάλειας.
Για την αποτελεσματική προστασία τους, οι πολίτες θα πρέπει να παρακολουθούν στενά τις προθεσμίες υποβολής και να διασφαλίζουν την έκδοση του πιστοποιητικού ευάλωτου οφειλέτη. Η έγκαιρη προετοιμασία των δικαιολογητικών είναι ο μόνος τρόπος για να αποφευχθεί η άμεση απώλεια της στέγης εν αναμονή της πλήρους λειτουργίας του Φορέα.
Οδηγός επιβίωσης για ευάλωτους οφειλέτες
- Εκδώστε άμεσα το Πιστοποιητικό Ευάλωτου Οφειλέτη μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων.
- Συγκεντρώστε όλα τα έγγραφα που αποδεικνύουν την εμπορική αξία του ακινήτου σας για να ελέγξετε το προτεινόμενο μίσθωμα.
- Απευθυνθείτε σε εξειδικευμένο δικηγόρο για να αξιολογήσετε αν η απαλλαγή χρέους υπερκαλύπτει την απώλεια της ιδιοκτησίας.
- Παρακολουθήστε τις ανακοινώσεις για την πλήρη ενεργοποίηση του Φορέα ώστε να μην χάσετε τις προθεσμίες υποβολής αιτήσεων.
