Ευρώπη: Στο 11,2% η πράσινη ενέργεια στις μεταφορές – Η θέση της Ελλάδας στην ουρά της ΕΕ

Η συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις ευρωπαϊκές μεταφορές ανήλθε στο 11,2% το 2024, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία της Eurostat. Παρά τη μακροχρόνια ανοδική τάση, η Ελλάδα καταγράφει μία από τις χαμηλότερες επιδόσεις στην ΕΕ με ποσοστό μόλις 3,9%, την ώρα που ο ευρωπαϊκός στόχος για το 2030 παραμένει σε μεγάλη απόσταση.

Η ενεργειακή μετάβαση στον τομέα των μεταφορών αποτελεί κεντρικό πυλώνα της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, στοχεύοντας στον δραστικό περιορισμό των εκπομπών ρύπων. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ενσωμάτωση των βιοκαυσίμων και της ηλεκτροκίνησης σε ένα δίκτυο που παραδοσιακά βασίζεται στα ορυκτά καύσιμα, με την πρόοδο να χαρακτηρίζεται από σημαντικές αποκλίσεις μεταξύ των κρατών-μελών. Η μακροχρόνια πορεία δείχνει ότι το 2004 το αντίστοιχο μερίδιο ήταν μόλις 1,4%, γεγονός που αναδεικνύει την πρόοδο των δύο τελευταίων δεκαετιών.

Η ακτινογραφία των ευρωπαϊκών επιδόσεων το 2024

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η συμμετοχή των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ) στις μεταφορές στην Ευρωπαϊκή Ένωση σημείωσε άνοδο κατά 0,2 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2023. Η εξέλιξη αυτή επιβεβαιώνει τη σταθερή ανοδική τάση, ωστόσο ο ρυθμός ανάπτυξης θεωρείται από πολλούς αναλυτές ανεπαρκής για την επίτευξη των κλιματικών οροσήμων.

Η απόσταση από τον στόχο του 29% για το 2030 παραμένει σημαντική, καθώς το τρέχον επίπεδο υπολείπεται κατά 17,8 ποσοστιαίες μονάδες. Στο πλαίσιο αυτό, ο σχεδιασμό των ΑΠΕ στην Ελλάδα αποκτά κρίσιμη σημασία για την εναρμόνιση με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις και την ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας.

Η θέση της Ελλάδας και η απόκλιση από τους στόχους

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια δύσκολη θέση, καταγράφοντας ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής ΑΠΕ στις μεταφορές με 3,9%. Η επίδοση αυτή κατατάσσει τη χώρα μας στη δεύτερη χαμηλότερη θέση της ΕΕ, λίγο πάνω από την Κροατία (0,9%) και κάτω από την Τσεχία (5,7%).

Επιπλέον, η χώρα μας παρουσίασε οριακή μείωση 0,1 ποσοστιαίας μονάδας μεταξύ 2023 και 2024, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για εντατικοποίηση των προσπαθειών. Ενώ τα λεωφορεία ανά κάτοικο στη χώρα μας δείχνουν τη δυναμική των δημόσιων μεταφορών, η στροφή προς καθαρότερα καύσιμα στον ιδιωτικό και δημόσιο στόλο παραμένει το μεγάλο ζητούμενο.

Πρωταθλητές και οι μεγάλες ανατροπές στη Σουηδία

Στην κορυφή της ευρωπαϊκής κατάταξης παραμένει η Σουηδία με ποσοστό 26,4%, ακολουθούμενη από τη Φινλανδία (20,3%) και την Ολλανδία (19,7%). Ωστόσο, η Σουηδία κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση στην ΕΕ, με πτώση 7,2 ποσοστιαίων μονάδων, καθώς το 2023 είχε υπερβεί τον στόχο του 2030 φτάνοντας το 33,6%.

Αντίθετα, χώρες όπως η Λετονία και η Ολλανδία σημείωσαν εντυπωσιακές αυξήσεις, κατά 7,4 και 6,2 μονάδες αντίστοιχα. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της ενεργειακής αγοράς, η επίτευξη των στόχων απαιτεί επιτάχυνση των επενδύσεων σε υποδομές και κίνητρα για την ανανέωση του στόλου, ενώ τα προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας μπορούν να λειτουργήσουν ως καταλύτης για τη συνολική μετάβαση.

Οι προκλήσεις για την επίτευξη του ορόσημου του 2030

Η επόμενη μέρα για τις ευρωπαϊκές μεταφορές απαιτεί πολιτική βούληση και στρατηγικές επενδύσεις. Η ανάγκη για τη μείωση της εξάρτησης από τα εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα είναι πλέον επιτακτική, όχι μόνο για περιβαλλοντικούς αλλά και για γεωπολιτικούς λόγους.

Επισημαίνεται από παράγοντες του κλάδου ότι η στασιμότητα σε χώρες όπως η Ελλάδα μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένες πιέσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η ενίσχυση της ηλεκτροκίνησης και η προώθηση των βιοκαυσίμων δεύτερης γενιάς αποτελούν τα κλειδιά για να γεφυρωθεί το χάσμα των 17,8 ποσοστιαίων μονάδων που χωρίζει την ΕΕ από το ορόσημο του 2030.