Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο: Ψήφος για προϋπολογισμό-μαμούθ άνω των 2 τρισ. ευρώ

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε την Τρίτη 28 Απριλίου 2026 την αύξηση του πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ κατά 10%, θέτοντας το συνολικό ύψος των δαπανών πάνω από το ιστορικό όριο των 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ. Η απόφαση αυτή στοχεύει στην ενίσχυση των αγροτικών επιδοτήσεων και της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, προμηνύοντας ωστόσο μια σφοδρή σύγκρουση με τις εθνικές κυβερνήσεις που ζητούν δημοσιονομική πειθαρχία.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια της έντονης συζήτησης για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028–2034, το οποίο καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στις νέες γεωπολιτικές προκλήσεις και την ανάγκη για οικονομική ανάκαμψη. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει μια βαθιά διαίρεση μεταξύ των θεσμικών οργάνων, καθώς το Κοινοβούλιο επιδιώκει να διευρύνει το γεωπολιτικό αποτύπωμα της Ένωσης μέσω αυξημένων κονδυλίων.

Η στρατηγική ενίσχυση των 200 δισεκατομμυρίων ευρώ

Στην κρίσιμη ψηφοφορία που διεξήχθη στο Στρασβούργο, οι ευρωβουλευτές τάχθηκαν υπέρ της διάθεσης επιπλέον 200 δισεκατομμυρίων ευρώ. Τα κεφάλαια αυτά προορίζονται να θωρακίσουν τους Ευρωπαίους αγρότες, τις περιφέρειες και την ευρωπαϊκή βιομηχανία απέναντι στον διεθνή ανταγωνισμό.

Η πρόταση εγκρίθηκε με ευρεία πλειοψηφία 370 ψήφων, παρά τις έντονες διαφωνίες που εξέφρασαν 201 ευρωβουλευτές. Η κίνηση αυτή θεωρείται «απάντηση» στην αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία θεωρήθηκε ανεπαρκής για τις τρέχουσες ανάγκες της ευρωπαϊκής οικονομίας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διατήρηση των πόρων για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, ένα θέμα που αφορά άμεσα την Ελλάδα. Ήδη κλειδώνουν 19,3 δισ. ευρώ για την ελληνική γεωργία, όμως η νέα αύξηση ενδέχεται να προσφέρει επιπλέον δικλείδες ασφαλείας για τους παραγωγούς.

Σύγκρουση με τις «φειδωλές» χώρες και το χρέος της Covid

Η απόφαση του Κοινοβουλίου ανοίγει τον δρόμο για σκληρές διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο της ΕΕ. Κράτη-μέλη όπως η Γερμανία και η Ολλανδία έχουν ήδη διαμηνύσει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθούν έναν προϋπολογισμό που υπερβαίνει τις εθνικές τους αντοχές.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων οικονομικών αναλυτών, η μεγαλύτερη πρόκληση παραμένει η αποπληρωμή του κοινού χρέους που δημιουργήθηκε για το πακέτο ανάκαμψης μετά την πανδημία. Το κόστος αυτό υπολογίζεται σε περίπου 165 δισεκατομμύρια ευρώ, επιβαρύνοντας σημαντικά το συνολικό πλαίσιο δαπανών.

Στους διαδρόμους των Βρυξελλών, επισημαίνεται από διπλωματικούς κύκλους ότι η Ελλάδα και οι χώρες του Νότου θα δώσουν μάχη για να μην υπάρξουν περικοπές στην Πολιτική Συνοχής. Ο προϋπολογισμός της ΕΕ 2028-2034 αποτελεί το μοναδικό εργαλείο για τη χρηματοδότηση μεγάλων έργων υποδομής στη χώρα μας.

Νέοι φόροι: Ψηφιακός φόρος και κρυπτονομίσματα στο στόχαστρο

Για τη χρηματοδότηση αυτού του γιγαντιαίου προγράμματος, οι ευρωβουλευτές προτείνουν την εισαγωγή νέων ιδίων πόρων. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο ψηφιακός φόρος που θα επιβληθεί σε μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες, καθώς και μια νέα εισφορά στο διαδικτυακό στοίχημα.

Επιπλέον, προτείνεται για πρώτη φορά η επιβολή φόρου υπεραξίας στα κρυπτονομίσματα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Η κίνηση αυτή στοχεύει στην άντληση εσόδων από μη παραδοσιακές πηγές, προκειμένου να μην αυξηθούν οι άμεσες συνεισφορές των κρατών-μελών.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η ΕΕ δεν μπορεί να υλοποιήσει τις φιλόδοξες πολιτικές της χωρίς επαρκή χρηματοδότηση. Όπως δήλωσε ο Siegfried Mureșan, επικεφαλής διαπραγματευτής του Κοινοβουλίου, η θεωρία ότι μπορούμε να κάνουμε περισσότερα με λιγότερα αποτελεί επικίνδυνο μύθο.

Η επόμενη μέρα των διαπραγματεύσεων

Οι συζητήσεις αναμένεται να ενταθούν τους επόμενους μήνες, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα πρέπει να παρουσιάσει την τελική της πρόταση. Η γεωπολιτική αστάθεια και η ανάγκη για ενεργειακή αυτονομία καθιστούν τη συμφωνία για τον προϋπολογισμό ζήτημα υπαρξιακής σημασίας για την Ένωση.

Παράλληλα, η Ελλάδα προετοιμάζεται μέσω ειδικής Ομάδας Εργασίας για να διασφαλίσει τα εθνικά της συμφέροντα. Η εθνική στρατηγική θα επικεντρωθεί στην αποτροπή περικοπών που θα μπορούσαν να πλήξουν την αγροτική παραγωγή και την περιφερειακή ανάπτυξη.

Το τελικό αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από την ικανότητα των κρατών-μελών να βρουν μια χρυσή τομή ανάμεσα στις επενδυτικές ανάγκες και τη δημοσιονομική σταθερότητα. Οι επόμενες σύνοδοι κορυφής θα κρίνουν αν η Ευρώπη είναι έτοιμη να χρηματοδοτήσει το μέλλον της με τόλμη.