Εθνική Τράπεζα: Αντιδράσεις για τη νέα χρεωστική Dual Mastercard με ετήσια συνδρομή 6 ευρώ

Η Εθνική Τράπεζα προχωρά στην αυτόματη αντικατάσταση των απλών χρεωστικών καρτών με τη νέα Dual Mastercard, η οποία επιβαρύνεται με ετήσια συνδρομή 6 ευρώ. Η κίνηση αυτή, που πραγματοποιείται χωρίς την πρότερη ρητή συγκατάθεση των πελατών, προκάλεσε την παρέμβαση 11 βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ στη Βουλή, οι οποίοι καταγγέλλουν παραβίαση της ενωσιακής νομοθεσίας περί προστασίας καταναλωτών.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας ευρύτερης στρατηγικής των συστημικών ιδρυμάτων για την ενίσχυση των εσόδων από προμήθειες, σε μια περίοδο όπου τα κέρδη των τραπεζών για το 2025 αναμένεται να αγγίξουν τα 5 δισεκατομμύρια ευρώ. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται με τη σταδιακή κατάργηση των δωρεάν παροχών και την εισαγωγή συνδρομητικών μοντέλων που θυμίζουν τις πρακτικές άλλων ευρωπαϊκών αγορών, προκαλώντας έντονες συζητήσεις για τα όρια της μονομερούς τροποποίησης συμβάσεων.

Η αυτόματη αντικατάσταση και η χρέωση των 6 ευρώ

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Ελεύθερου Τύπου, η τράπεζα αποστέλλει ενημερωτικές επιστολές στους πελάτες της, γνωστοποιώντας ότι η υφιστάμενη Debit Mastercard θα αντικατασταθεί αυτόματα από τη νέα Dual Mastercard. Η συγκεκριμένη κάρτα διαθέτει διπλή λειτουργία, καθώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο ως χρεωστική όσο και ως πιστωτική, ανάλογα με την επιλογή του κατόχου.

Ωστόσο, το σημείο που προκαλεί τις μεγαλύτερες αντιδράσεις είναι η επιβολή ετήσιας συνδρομής 6 ευρώ, η οποία αναφέρεται στο επίσημο τιμολόγιο της τράπεζας. Οι καταναλωτές διαμαρτύρονται ότι η αντικατάσταση γίνεται χωρίς αίτηση του πελάτη, φέρνοντάς τους προ τετελεσμένων γεγονότων για ένα προϊόν που ενδέχεται να μην επιθυμούν.

Η πρακτική αυτή προστίθεται στις πρόσφατες αλλαγές που εφάρμοσαν και άλλα ιδρύματα, όπως η Alpha Bank με τη μηνιαία συνδρομή 0,80 ευρώ, δημιουργώντας ένα νέο τοπίο στις τραπεζικές προμήθειες. Οι χρεώσεις για τη διατήρηση λογαριασμών κυμαίνονται πλέον μεταξύ 0,6 και 0,8 ευρώ μηνιαίως για τα περισσότερα συστημικά ιδρύματα.

Η κοινοβουλευτική παρέμβαση και οι καταγγελίες για αδιαφάνεια

Η υπόθεση έφτασε στη Βουλή με ερώτηση που κατέθεσαν 11 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία, με επικεφαλής την Πόπη Τσαπανίδου. Οι βουλευτές ζητούν εξηγήσεις από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σχετικά με τη νομιμότητα της έκδοσης προϊόντων με πιστωτικό χαρακτήρα χωρίς τη ρητή αποδοχή του καταναλωτή.

Όπως επισημαίνεται στην ερώτηση, η πρακτική αυτή εγείρει σοβαρά ζητήματα συμμόρφωσης με τις αρχές της διαφάνειας και της ενημερωμένης συγκατάθεσης. Οι πολίτες υποχρεώνονται σε χρονοβόρες διαδικασίες ακύρωσης για ένα προϊόν που δεν ζήτησαν ποτέ, ενώ η Τράπεζα της Ελλάδος καλείται να διερευνήσει αν υπάρχει επαρκής εποπτεία.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών που παρακολουθούν την υπόθεση, η έννοια του “negative option billing” — η χρέωση δηλαδή για υπηρεσίες που δεν ζητήθηκαν ρητά — προσκρούει συχνά στο δίκαιο προστασίας του καταναλωτή. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η συγκατάθεση πρέπει να είναι προϊόν ελεύθερης βούλησης και όχι αποτέλεσμα παράλειψης αντίδρασης σε μια επιστολή.

Το οικονομικό υπόβαθρο και τα κέρδη των τραπεζών

Η χρονική συγκυρία της νέας χρέωσης σχολιάζεται έντονα, καθώς οι τέσσερις συστημικές τράπεζες ανακοίνωσαν κέρδη-μαμούθ ύψους 3,56 δισ. ευρώ για το εννεάμηνο του 2025. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι η κερδοφορία για το σύνολο του έτους θα κινηθεί μεταξύ 4,7 και 5 δισεκατομμυρίων ευρώ, γεγονός που εντείνει την κοινωνική δυσφορία για τις νέες επιβαρύνσεις.

Η μετάβαση σε συνδρομητικά πακέτα αποτελεί μέρος της προσπάθειας των τραπεζών να διαφοροποιήσουν τις πηγές εσόδων τους, πέρα από τα επιτοκιακά περιθώρια. Ήδη η Alpha Bank επιβάλλει συνδρομή στους λογαριασμούς της, ακολουθώντας το παράδειγμα της Eurobank και της Εθνικής, σε μια προσπάθεια εξορθολογισμού του λειτουργικού κόστους.

Εν αναμονή των διευκρινίσεων από το Υπουργείο, οι καταναλωτές καλούνται να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί με την αλληλογραφία από την τράπεζά τους. Η αυτόματη αποστολή της νέας κάρτας σημαίνει ότι η χρέωση θα ενεργοποιηθεί εάν ο πελάτης δεν προβεί σε ενέργειες ακύρωσης εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών.

Τι αναμένεται στη συνέχεια

Η κυβέρνηση καλείται πλέον να τοποθετηθεί ξεκάθαρα για το αν η επιβολή ετήσιας συνδρομής για μη αιτηθέντα προϊόντα είναι συμβατή με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο. Η απάντηση του Υπουργείου θα καθορίσει αν η πρακτική της Εθνικής Τράπεζας θα συνεχιστεί ή αν θα υπάρξουν παρεμβάσεις από την Τράπεζα της Ελλάδος για την προστασία των καταθετών.

Σε κάθε περίπτωση, η τάση για ψηφιακό μετασχηματισμό και η εισαγωγή σύνθετων προϊόντων, όπως οι Dual κάρτες, φαίνεται πως θα κυριαρχήσει το επόμενο διάστημα. Οι κάτοχοι λογαριασμών θα πρέπει να ενημερώνονται τακτικά για τις αλλαγές στα τιμολόγια, καθώς οι παραδοσιακές δωρεάν υπηρεσίες τείνουν να εκλείψουν οριστικά.