ΕΣΔι: Ο οδηγός για τον Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων στον 5ο διαγωνισμό δικαστικών υπαλλήλων

Ο 5ος Έκτακτος Εισαγωγικός Διαγωνισμός της ΕΣΔι για την επιλογή δικαστικών υπαλλήλων πλησιάζει, με την εξεταστέα ύλη να επικεντρώνεται στον Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων (ν. 4938/2022). Η κατανόηση των άρθρων 22 έως 92 είναι καθοριστική για την επιτυχία στις γραπτές δοκιμασίες που θα διεξαχθούν τον Φεβρουάριο και Μάρτιο του 2026, καθώς ορίζουν το πλαίσιο λειτουργίας της ελληνικής δικαιοσύνης.

Η ανάλυση του Κώδικα Οργανισμού Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών (ΚΟΔΚΔΛ) αποτελεί το θεμέλιο για κάθε υποψήφιο που στοχεύει στις 159 μόνιμες θέσεις γραμματέων. Μετά το πρώτο μέρος της ανάλυσης που αφορούσε τα εισαγωγικά άρθρα, περνάμε τώρα στη λειτουργική δομή των δικαστηρίων και τον ρόλο των εισαγγελικών αρχών.

Διεύθυνση και λειτουργία των δικαστικών καταστημάτων

Το άρθρο 22 ορίζει ότι ο Υπουργός Δικαιοσύνης έχει την αρμοδιότητα καθορισμού των δικαστικών καταστημάτων, τα οποία πρέπει να διασφαλίζουν ασφαλή πρόσβαση για ΑμεΑ. Σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας, προβλέπεται η αναστολή εργασιών με σύμφωνη γνώμη των ανώτατων αρχών, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της δημόσιας υπηρεσίας.

Η ευταξία στο ακροατήριο αποτελεί ευθύνη του δικαστή που διευθύνει τη συνεδρίαση, ενώ το ωράριο καθορίζεται κεντρικά. Σημαντική είναι η αρχή της δημοσιότητας, η οποία επιτάσσει την ανάρτηση ανακοινώσεων για τυχόν αλλαγές αιθουσών ή αναστολές λειτουργίας στο διαδίκτυο και το ΦΕΚ.

Η εποπτεία, σύμφωνα με το άρθρο 23, ασκείται από τους Προέδρους των ανώτατων δικαστηρίων και τον Υπουργό Δικαιοσύνης. Είναι κρίσιμο να θυμάστε ότι η εποπτεία αφορά την εύρυθμη λειτουργία και όχι την παρέμβαση σε συγκεκριμένες υποθέσεις, καθώς κάτι τέτοιο συνιστά πειθαρχικό παράπτωμα.

Η δομή και οι αρμοδιότητες του Αρείου Πάγου

Ο Άρειος Πάγος λειτουργεί σε τμήματα και ολομέλεια, με την πλήρη ολομέλεια να επιλαμβάνεται υποθέσεων εξαιρετικής σημασίας, όπως οι αναιρέσεις υπέρ του νόμου. Η νόμιμη απαρτία της τακτικής ολομέλειας απαιτεί την παρουσία τουλάχιστον 17 μελών, διασφαλίζοντας την εγκυρότητα των αποφάσεων.

Στις συνεδριάσεις της ολομέλειας και των ποινικών τμημάτων, η παρουσία του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου είναι υποχρεωτική. Αυτό απορρέει από την αρχή της ενότητας της εισαγγελίας — η οποία ορίζει ότι οι εισαγγελικοί λειτουργοί δρουν ως ενιαίο σώμα υπό κοινή ιεραρχία — εξασφαλίζοντας την ενιαία εφαρμογή του νόμου.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών που παρακολουθούν την εξέλιξη των διαγωνισμών, η εμβάθυνση στην εσωτερική ιεραρχία των δικαστηρίων αποτελεί συχνά το ‘κλειδί’ για τις ερωτήσεις κρίσεως. Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο Άρειος Πάγος επιλύει ασυμφωνίες μεταξύ τμημάτων είναι απαραίτητη για την απαιτητική προετοιμασία των υποψηφίων.

Ο ρόλος της Εισαγγελίας ως ανεξάρτητη αρχή

Η εισαγγελία ορίζεται ως ανεξάρτητη δικαστική αρχή, λειτουργώντας αδιαίρετα με σκοπό την τήρηση της νομιμότητας και την προστασία του πολίτη. Ο εισαγγελέας διευθύνει την προανάκριση και εποπτεύει τις αστυνομικές αρχές, έχοντας το δικαίωμα διενέργειας εκτάκτων ελέγχων σε φυλακές και συμβολαιογράφους.

Στο πλαίσιο του 5ου διαγωνισμού, ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα άρθρα 30 και 30Α, που αφορούν τους ανακριτές και προανακριτές. Οι ανακριτές επιλέγονται για τριετή θητεία, με κριτήρια που περιλαμβάνουν μεταπτυχιακούς τίτλους και γνώση ξένων γλωσσών, αναδεικνύοντας την ανάγκη για εξειδίκευση.

Κατά τη διάρκεια των θερινών τμημάτων, η δικαστική λειτουργία δεν σταματά, αλλά περιορίζεται σε κατεπείγουσες υποθέσεις, όπως αυτόφωρα και ασφαλιστικά μέτρα. Η Ολομέλεια κάθε δικαστηρίου είναι το όργανο που καταρτίζει τη σύνθεση αυτών των τμημάτων, διασφαλίζοντας τη συνέχεια της δικαιοσύνης κατά τους θερινούς μήνες.

Ιεραρχία και ο ρόλος της Εθνικής Σχολής Δικαστών

Το άρθρο 66 καθορίζει τη βαθμολογική αντιστοιχία μεταξύ των δικαστικών λειτουργών. Για παράδειγμα, ο Πρόεδρος του Αρείου Πάγου είναι εξομοιωμένος με τον Γενικό Επίτροπο της Επικρατείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, γεγονός που υπογραμμίζει την ισοτιμία των ανώτατων δικαστικών κλάδων.

Τέλος, η Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών (ΕΣΔι), βάσει του άρθρου 92, φέρει την ευθύνη για την επιλογή και την επιμόρφωση του προσωπικού. Η Σχολή δεν αποτελεί μόνο εξεταστικό κέντρο, αλλά έναν ζωντανό οργανισμό εκπαίδευσης που προσαρμόζεται στις ευρωπαϊκές απαιτήσεις δικαστικής συνεργασίας.

Η επόμενη μέρα για τους υποψηφίους

Η μελέτη του ΚΟΔΚΔΛ απαιτεί στρατηγική και εστίαση στις λεπτομέρειες της ιεραρχίας και των αρμοδιοτήτων. Οι υποψήφιοι πρέπει να δώσουν βάση στη λειτουργική αυτονομία της εισαγγελίας και τη διάρθρωση των διοικητικών δικαστηρίων, καθώς αυτά τα σημεία αποτελούν συχνά τη βάση των θεμάτων εξετάσεων.

Εν αναμονή των τελικών ανακοινώσεων για τις ημερομηνίες, η συστηματική επανάληψη των άρθρων 22-92 θα προσφέρει το απαραίτητο συγκριτικό πλεονέκτημα. Η επιτυχία στον 5ο Έκτακτο Διαγωνισμό δεν είναι μόνο θέμα γνώσης, αλλά και ικανότητας αντίληψης του θεσμικού ρόλου του δικαστικού υπαλλήλου στο σύγχρονο κράτος δικαίου.