- Καταργείται ο δεύτερος βαθμός διαιτησίας από τις 25 Φεβρουαρίου 2026.
- Παύει η ισχύς των άρθρων 412 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου και 16Α του ν. 1876/1990.
- Εισάγεται στάδιο προελέγχου για τη διασφάλιση της νομιμότητας των αιτήσεων.
- Διατηρείται το δικαίωμα δικαστικής προσβολής των αποφάσεων στα τακτικά δικαστήρια.
- Συστήνεται νέα Επιτροπή για την υποστήριξη του νέου πλαισίου διαπραγμάτευσης.
Ριζική αναμόρφωση του πλαισίου για τη διαιτησία και τις συλλογικές συμβάσεις φέρνει το νέο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εργασίας, το οποίο καταργεί τον δεύτερο βαθμό διαιτησίας από τις 25 Φεβρουαρίου 2026. Η ρύθμιση αποσκοπεί στην επιτάχυνση της επίλυσης συλλογικών διαφορών, καταργώντας τα άρθρα 412 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου και 16Α του ν. 1876/1990.
| Νομοθετική Διάταξη | Περιγραφή Μεταβολής | Ημερομηνία Ισχύος |
|---|---|---|
Νομοθετική Διάταξη Άρθρο 412 Κ.Ε.Δ. | Περιγραφή Μεταβολής Κατάργηση έφεσης κατά διαιτητικών αποφάσεων | Ημερομηνία Ισχύος 25/02/2026 |
Νομοθετική Διάταξη Άρθρο 16Α ν. 1876/1990 | Περιγραφή Μεταβολής Κατάργηση δεύτερου βαθμού διαιτησίας | Ημερομηνία Ισχύος 25/02/2026 |
Νομοθετική Διάταξη Άρθρο 413 Κ.Ε.Δ. | Περιγραφή Μεταβολής Διατήρηση δικαιώματος δικαστικής προσβολής | Ημερομηνία Ισχύος Σε ισχύ |
Νομοθετική Διάταξη Άρθρο 414Α | Περιγραφή Μεταβολής Σύσταση Επιτροπής υποστήριξης νέου πλαισίου | Ημερομηνία Ισχύος Φεβρουάριος 2026 |
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως επιστέγασμα της προσπάθειας για εκσυγχρονισμό της αγοράς εργασίας, καθώς το υφιστάμενο πλαίσιο συχνά εγκλώβιζε τις συλλογικές διαφορές σε χρονοβόρες διαδικασίες. Η ανάγκη για ταχύτερη έκδοση αποφάσεων κατέστη επιτακτική, προκειμένου να διασφαλιστεί η εργασιακή ειρήνη και η άμεση εφαρμογή των νέων όρων εργασίας.
Η διατήρηση δεύτερου βαθμού διαιτησίας οδηγεί σε σημαντικές χρονικές καθυστερήσεις και υπονομεύει τον βασικό σκοπό της ταχείας επίλυσης των συλλογικών διαφορών.
Αιτιολογική Έκθεση, Υπουργείο Εργασίας
Η κατάργηση του δεύτερου βαθμού διαιτησίας
Το σχέδιο νόμου που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση προβλέπει την πλήρη κατάργηση της έφεσης κατά των διαιτητικών αποφάσεων. Συγκεκριμένα, από τις 25 Φεβρουαρίου 2026, παύει η ισχύς των διατάξεων που ρύθμιζαν τη λειτουργία του δευτεροβάθμιου οργάνου, απλοποιώντας τη διαδρομή προς την τελεσιδικία.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Υπουργείου Εργασίας, η διατήρηση δύο βαθμών διαιτησίας οδηγούσε σε σημαντικές καθυστερήσεις. Η αναστολή ισχύος των αποφάσεων μέχρι την έκδοση της τελεσίδικης κρίσης θεωρείται πλέον τροχοπέδη για την αποτελεσματικότητα του θεσμού.
Προτεινόμενο Επαναφορά συλλογικών συμβάσεων εργασίας: Τι αλλάζει για μισθούς και εργασιακούς όρους
Γιατί επιλέχθηκε η επιτάχυνση των διαδικασιών
Η νέα ρύθμιση ενσωματώνει ένα κρίσιμο στάδιο προελέγχου των αιτήσεων προσφυγής στη διαιτησία. Αυτός ο μηχανισμός διασφαλίζει ότι όλες οι νόμιμες προϋποθέσεις πληρούνται εξαρχής, καθιστώντας τον δεύτερο βαθμό λειτουργικά περιττό για τη διασφάλιση της νομιμότητας.
Εργατολόγοι και αναλυτές της αγοράς εργασίας επισημαίνουν ότι η ταχεία επίλυση των διαφορών είναι ζωτικής σημασίας για την εφαρμογή της Εθνικής Κοινωνικής Συμφωνίας. Η μείωση του γραφειοκρατικού χρόνου επιτρέπει στις επιχειρήσεις και τους εργαζόμενους να προσαρμόζονται ταχύτερα στα νέα οικονομικά δεδομένα.
Δικαστική προστασία και μεταβατικές διατάξεις
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η κατάργηση του δεύτερου βαθμού δεν θίγει το δικαίωμα των μερών για δικαστική προστασία. Η δυνατότητα δικαστικής προσβολής των αποφάσεων παραμένει ακέραιη, βάσει του άρθρου 413 του Κώδικα Εργατικού Δικαίου, διασφαλίζοντας τον νομικό έλεγχο από τα τακτικά δικαστήρια.
Για την ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς, προβλέπεται ένα διάστημα προσαρμογής έως τον Φεβρουάριο του 2026. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, θα συσταθεί η Επιτροπή του άρθρου 414Α, η οποία θα αναλάβει την υποστήριξη και την εποπτεία εφαρμογής του νέου πλαισίου συλλογικών διαπραγματεύσεων.
Η επόμενη μέρα στις συλλογικές συμβάσεις
Η μεταρρύθμιση αυτή αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου πενταετούς σχεδίου δράσης για την ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας. Στόχος είναι η δημιουργία ενός ευέλικτου μηχανισμού που θα ευνοεί τη συμφωνία μεταξύ των κοινωνικών εταίρων χωρίς την ανάγκη μακροχρόνιων δικαστικών αντιπαραθέσεων.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών τονίζεται ότι η απλοποίηση της διαιτησίας θα λειτουργήσει ως καταλύτης για την υπογραφή περισσότερων κλαδικών συμβάσεων. Η θεσμική θωράκιση της διαδικασίας αναμένεται να μειώσει τις τριβές και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των μερών στον θεσμό της μεσολάβησης.
Τι πρέπει να προσέξουν οι κοινωνικοί εταίροι
- Εξασφαλίστε την πληρότητα του φακέλου κατά το νέο στάδιο προελέγχου των αιτήσεων.
- Λάβετε υπόψη ότι οι πρωτοβάθμιες διαιτητικές αποφάσεις θα είναι πλέον οριστικές.
- Ενημερωθείτε για τις νέες αρμοδιότητες της Επιτροπής του άρθρου 414Α.
- Αξιοποιήστε το μεταβατικό διάστημα έως τον Φεβρουάριο του 2026 για την προσαρμογή των στρατηγικών διαπραγμάτευσης.
