- Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς προειδοποιεί για νομικές ευθύνες των finfluencers σε παραπλανητικές αναρτήσεις.
- Η δήλωση αμοιβών και οικονομικών συμφερόντων καθίσταται υποχρεωτική για κάθε επενδυτική προώθηση.
- Τα disclaimers αποποίησης ευθύνης δεν προστατεύουν νομικά αν παρέχεται ουσιαστική επενδυτική συμβουλή.
- Κίνδυνος ολικής απώλειας κεφαλαίου σε προϊόντα όπως κρυπτονομίσματα, CFD και Forex.
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς στέλνει σαφές μήνυμα προς τους finfluencers, τονίζοντας ότι οι παραπλανητικές αναρτήσεις για χρηματοπιστωτικά προϊόντα μπορούν να οδηγήσουν σε αστικές και ποινικές ευθύνες. Η προειδοποίηση αφορά τη διαφάνεια των αμοιβών και τον κίνδυνο απώλειας κεφαλαίου για τους ανυποψίαστους καταναλωτές, καθώς η προώθηση επενδύσεων δεν αποτελεί απλή διαφήμιση καταναλωτικών αγαθών.
| Κατηγορία Ελέγχου | Απαίτηση Συμμόρφωσης |
|---|---|
| Διαφάνεια Αμοιβών | Άμεση και σαφής γνωστοποίηση κάθε οφέλους ή συνεργασίας |
| Επενδυτική Συμβουλή | Απαιτείται επίσημη άδεια από την αρμόδια εθνική αρχή |
| Προϊόντα Υψηλού Ρίσκου | Σαφής προειδοποίηση για πιθανή απώλεια του συνόλου του κεφαλαίου |
| Περιεχόμενο Αναρτήσεων | Διαχωρισμός γεγονότων από προσωπικές απόψεις |
| Νομική Ευθύνη | Ισχύει ακόμα και για άτομα χωρίς επαγγελματική ιδιότητα |
| Υποσχέσεις Αποδόσεων | Απαγόρευση δημιουργίας τεχνητού αισθήματος επείγοντος |
Η ραγδαία άνοδος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει μεταβάλει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες λαμβάνουν οικονομικές αποφάσεις, παρακάμπτοντας συχνά τους παραδοσιακούς ρυθμιστικούς μηχανισμούς. Αυτή η νέα πραγματικότητα δημιουργεί ένα κενό ελέγχου, όπου η ψηφιακή επιρροή μπορεί να μετατραπεί σε εργαλείο οικονομικής ζημίας χωρίς τις απαραίτητες ασφαλιστικές δικλείδες.
Όταν κάτι ακούγεται υπερβολικά καλό για να είναι αληθινό, συνήθως δεν είναι.
Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, Επίσημη Προειδοποίηση
Η νομική ευθύνη πίσω από το content creation
Η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς ξεκαθαρίζει ότι η έλλειψη επαγγελματικής ιδιότητας στον χρηματοπιστωτικό τομέα δεν απαλλάσσει τους δημιουργούς περιεχομένου από τις νομικές τους ευθύνες. Κάθε ανάρτηση που προωθεί επενδυτικά προϊόντα φέρει το βάρος της αλήθειας και της ακρίβειας, καθώς οι απερίσκεπτες τοποθετήσεις μπορούν να θεωρηθούν παραπλανητικές πρακτικές.
Σε αντίθεση με τη διαφήμιση απλών προϊόντων, όπως είδαμε πρόσφατα στο ρεπορτάζ για τους Έλληνες influencers, οι χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες έχουν τη δυνατότητα να προκαλέσουν ανεπανόρθωτη οικονομική βλάβη. Η αρχή της προστασίας του καταναλωτή παραμένει ο κεντρικός πυλώνας της νέας αυστηρής προσέγγισης των αρχών.
Διαφάνεια και υποχρεωτική δήλωση αμοιβών
Η διαφάνεια αποτελεί το κλειδί για τη νομιμότητα των αναρτήσεων, με την Επιτροπή να απαιτεί την άμεση γνωστοποίηση κάθε μορφής οικονομικού οφέλους. Είτε πρόκειται για άμεση αμοιβή είτε για προσωπικό συμφέρον από την πορεία μιας επένδυσης, η πληροφορία αυτή πρέπει να είναι άμεσα αντιληπτή από το κοινό.
Επισημαίνεται ότι η απόκρυψη της εμπορικής συνεργασίας δεν αποτελεί μόνο ηθικό ατόπημα αλλά και παράβαση της νομοθεσίας. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί εστιάζουν πλέον στη σχέση εξάρτησης μεταξύ του finfluencer και της πλατφόρμας ή του προϊόντος που προβάλλεται, αναζητώντας κρυφές ροές κεφαλαίων.
Προϊόντα υψηλού ρίσκου και η παγίδα του γρήγορου πλουτισμού
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε κατηγορίες όπως τα κρυπτονομίσματα, το forex και οι συμβάσεις επί διαφοράς (CFD), όπου ο κίνδυνος ολικής απώλειας κεφαλαίου είναι εξαιρετικά υψηλός. Η Επιτροπή προειδοποιεί ότι οι υπερβολικές υποσχέσεις για υψηλές αποδόσεις δημιουργούν μια ψευδαίσθηση ασφάλειας που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών που παρακολουθούν την υπόθεση, η δημιουργία ενός τεχνητού αισθήματος επείγοντος στις αναρτήσεις μπορεί να στοιχειοθετήσει κατηγορίες για συνέργεια σε απάτη. Η διάκριση μεταξύ γεγονότων και προσωπικών απόψεων πρέπει να είναι απόλυτη και αδιαμφισβήτητη.
Γιατί το disclaimer δεν αποτελεί ασπίδα προστασίας
Μια από τις σημαντικότερες διευκρινίσεις της Επιτροπής αφορά τη χρήση της φράσης «δεν αποτελεί επενδυτική συμβουλή». Τονίζεται ρητά ότι τέτοιες δηλώσεις αποποίησης ευθύνης δεν αρκούν για να καλύψουν τον δημιουργό, εάν το περιεχόμενο της ανάρτησης συνιστά στην πράξη παροχή συστάσεων.
Η υπόδειξη συγκεκριμένων επενδυτικών στρατηγικών ή η εκτίμηση για την πορεία μιας μετοχής απαιτεί ειδική άδεια από την εθνική αρχή. Χωρίς αυτήν, ο finfluencer κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπος με διοικητικές κυρώσεις, ανεξάρτητα από το αν κατέχει ή όχι πτυχίο οικονομικών επιστημών.
Η επόμενη μέρα για την ψηφιακή επενδυτική ενημέρωση
Η αυστηροποίηση του πλαισίου έρχεται σε μια περίοδο που οι ολιγοπωλιακές δομές και η έλλειψη ανταγωνισμού, όπως αναφέρθηκε στην έκθεση για τις τραπεζικές καταθέσεις στην Ελλάδα, στρέφουν πολλούς προς εναλλακτικές επενδύσεις. Ωστόσο, η ασφάλεια των καταναλωτών παραμένει αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα για τις ρυθμιστικές αρχές.
Το βασικό μήνυμα προς το κοινό είναι η κριτική σκέψη και ο έλεγχος της νομιμότητας των πλατφορμών. Όταν μια πρόταση ακούγεται υπερβολικά καλή για να είναι αληθινή, οι πιθανότητες είναι ότι κρύβει σοβαρούς κινδύνους που ο μέσος χρήστης δεν μπορεί να αξιολογήσει άμεσα.
Πώς να αξιολογείτε τις επενδυτικές συμβουλές στα social media
- Ελέγχετε πάντα αν ο δημιουργός δηλώνει ξεκάθαρα τη σχέση του με το προϊόν (π.χ. #ad, #sponsored).
- Αναζητήστε αν η πλατφόρμα ή η εταιρεία που προτείνεται διαθέτει άδεια λειτουργίας από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς.
- Αποφύγετε αναρτήσεις που χρησιμοποιούν λέξεις όπως «εγγυημένο κέρδος» ή «γρήγορος πλουτισμός».
- Διασταυρώστε τις πληροφορίες από επίσημες οικονομικές πηγές πριν προχωρήσετε σε οποιαδήποτε επένδυση.
- Να είστε ιδιαίτερα καχύποπτοι με όσους παρουσιάζονται ως ειδικοί χωρίς να έχουν πιστοποιημένη επαγγελματική κατάρτιση.