- Η ολιγοπωλιακή δομή των τραπεζών εμποδίζει την άνοδο των επιτοκίων.
- Η υπερβάλλουσα ρευστότητα μειώνει το κίνητρο των τραπεζών για ανταγωνισμό.
- Οι Έλληνες καταναλωτές εμφανίζουν μεγάλη αδράνεια στην αλλαγή παρόχου.
- Η Επιτροπή Ανταγωνισμού προτείνει εργαλεία άμεσης σύγκρισης προϊόντων.
- Η μετακύλιση των αυξήσεων της ΕΚΤ χαρακτηρίζεται ως περιορισμένη και άνιση.
Η ολιγοπωλιακή δομή του ελληνικού τραπεζικού κλάδου και η υπερβάλλουσα ρευστότητα αποτελούν τα κύρια εμπόδια για την αύξηση των επιτοκίων καταθέσεων, σύμφωνα με την Επιτροπή Ανταγωνισμού. Κατά τη διάρκεια της δημόσιας διαβούλευσης, αναδείχθηκε η αδράνεια των καταναλωτών ως καθοριστικός παράγοντας που επιτρέπει στις τράπεζες να διατηρούν χαμηλές αποδόσεις παρά τις αυξήσεις της ΕΚΤ.
| Παράμετρος Αγοράς | Διαπίστωση Επιτροπής |
|---|---|
| Δομή Κλάδου | Ολιγοπωλιακή με υψηλά εμπόδια εισόδου |
| Μετακύλιση Επιτοκίων ΕΚΤ | Περιορισμένη, καθυστερημένη και άνιση |
| Συμπεριφορά Καταναλωτών | Σημαντική αδράνεια και χαμηλή κινητικότητα |
| Κύρια Προϊόντα | Υψηλή ρευστότητα με πολύ χαμηλές αποδόσεις |
| Βασική Πρόταση | Ενίσχυση διαφάνειας και συγκρισιμότητας |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της συστηματικής χαρτογράφησης του χρηματοπιστωτικού κλάδου, καθώς η ενδιάμεση έκθεση της Επιτροπής επιβεβαιώνει πως τα δομικά χαρακτηριστικά της ελληνικής αγοράς εμποδίζουν τη λειτουργία του υγιούς ανταγωνισμού. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άμεσα με την υπερβάλλουσα ρευστότητα των συστημικών ιδρυμάτων, η οποία μειώνει την ανάγκη τους να προσελκύσουν νέα κεφάλαια μέσω υψηλότερων αποδόσεων.
Η υπερβάλλουσα ρευστότητα των τραπεζών περιορίζει το κίνητρο για ταχεία ενσωμάτωση των αυξήσεων των επιτοκίων της ΕΚΤ στα επιτόκια καταθέσεων.
Χαρά Νικολοπούλου, Αντιπρόεδρος Επιτροπής Ανταγωνισμού
Η ολιγοπωλιακή δομή και τα εμπόδια εισόδου
Στη διαβούλευση που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 26 Φεβρουαρίου, η αντιπρόεδρος της Αρχής, Χαρά Νικολοπούλου, υπογράμμισε ότι η αγορά χαρακτηρίζεται από υψηλά εμπόδια εισόδου για νέους παίκτες. Αυτό το γεγονός, σε συνδυασμό με τη συγκέντρωση σε λίγους ομίλους, περιορίζει τις επιλογές των αποταμιευτών και παγιώνει την υφιστάμενη κατάσταση.
Σύμφωνα με την ενδιάμεση έκθεση της Επιτροπής, η μετακύλιση των αυξήσεων των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στις καταθέσεις παραμένει περιορισμένη και καθυστερημένη. Οι τράπεζες φαίνεται να ενσωματώνουν τις αλλαγές με άνισο τρόπο, ευνοώντας κυρίως τα δικά τους περιθώρια κέρδους.
Η κατάσταση αυτή ενισχύει το επιτοκιακό περιθώριο (spread), το οποίο στην Ελλάδα παραμένει από τα υψηλότερα στην Ευρωζώνη. Οι καταθέτες, εγκλωβισμένοι σε προϊόντα υψηλής ρευστότητας και χαμηλής απόδοσης, βλέπουν την αγοραστική δύναμη των αποταμιεύσεών τους να μειώνεται σταδιακά.
Προτεινόμενο Επιτροπή Ανταγωνισμού: Αιφνιδιαστικοί έλεγχοι σε εταιρείες ηλεκτρικής ενέργειας
Η αδράνεια των καταναλωτών και το κόστος αλλαγής
Ένα από τα πιο κρίσιμα ευρήματα της μελέτης αφορά τη συμπεριφορική αδράνεια των Ελλήνων καταναλωτών. Η απροθυμία ή η δυσκολία αναζήτησης εναλλακτικών παρόχων λειτουργεί ως αντικίνητρο για τις τράπεζες ώστε να προσφέρουν ανταγωνιστικότερα πακέτα.
Στο τραπέζι της διαβούλευσης τέθηκαν και οι αντιδράσεις από φορείς όπως η ΕΚΠΟΙΖΩ, οι οποίοι επισημαίνουν ότι η έλλειψη διαφάνειας και οι πολύπλοκες διαδικασίες αλλαγής τραπεζικού ιδρύματος επιβαρύνουν τον μέσο πολίτη. Η ενίσχυση της κινητικότητας των καταθετών κρίνεται πλέον επιβεβλημένη.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων οικονομικών αναλυτών, η τρέχουσα δομή της αγοράς δεν πρόκειται να αλλάξει χωρίς θεσμικές παρεμβάσεις που θα διευκολύνουν τη σύγκριση προϊόντων. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η ψηφιοποίηση των υπηρεσιών θα μπορούσε να αποτελέσει τον καταλύτη για τη μείωση του κόστους μετάβασης.
Προτάσεις για την ενίσχυση του ανταγωνισμού
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού κατέθεσε σειρά προτάσεων που στοχεύουν στην αποκατάσταση της ισορροπίας. Μεταξύ αυτών ξεχωρίζει η δημιουργία εργαλείων για την άμεση σύγκριση των επιτοκίων και η απλοποίηση των διαδικασιών μεταφοράς λογαριασμών.
Στόχος είναι η αποτελεσματικότερη μετακύλιση της νομισματικής πολιτικής προς όφελος των καταναλωτών. Η βελτίωση του ανταγωνισμού θεωρείται κλειδί όχι μόνο για την προστασία των αποταμιευτών, αλλά και για τη συνολική χρηματοπιστωτική σταθερότητα της χώρας.
Η επόμενη μέρα για τον τραπεζικό κλάδο
Η πλήρης καταγραφή της διαβούλευσης θα αναρτηθεί σύντομα στην ιστοσελίδα της Αρχής, ενώ τα στοιχεία θα αξιοποιηθούν για την τελική έκθεση. Η Επιτροπή ξεκαθάρισε ότι οι μελέτες αυτές λειτουργούν ως προειδοποιητικό σήμα προς τις επιχειρήσεις του κλάδου.
Εν αναμονή των τελικών συστάσεων, ο χρηματοπιστωτικός τομέας παραμένει υπό στενή παρακολούθηση. Η εμπέδωση μιας κουλτούρας ανταγωνισμού αποτελεί προτεραιότητα, καθώς τα επιτόκια καταθέσεων επηρεάζουν άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα εκατομμυρίων νοικοκυριών.
Πώς να διεκδικήσετε καλύτερες αποδόσεις
- Συγκρίνετε τα επιτόκια των συστημικών τραπεζών με εκείνα των μικρότερων, ψηφιακών ιδρυμάτων.
- Εξετάστε εναλλακτικές τοποθετήσεις χαμηλού ρίσκου, όπως τα έντοκα γραμμάτια του Δημοσίου.
- Ζητήστε από την τράπεζά σας ενημέρωση για προθεσμιακά προϊόντα που ίσως δεν προβάλλονται άμεσα.
- Ενημερωθείτε για το κόστος μεταφοράς κεφαλαίων πριν αποφασίσετε να αλλάξετε πάροχο.
- Χρησιμοποιήστε online πλατφόρμες σύγκρισης τραπεζικών προϊόντων για να δείτε το πραγματικό ετήσιο επιτόκιο.
