- Απαγορεύεται κάθε άμεση ή έμμεση παρέμβαση του προμηθευτή στην τελική τιμή πώλησης του μεταπωλητή.
- Τα πρόστιμα για παραβάσεις του ανταγωνισμού αγγίζουν το 10% του παγκόσμιου τζίρου των εμπλεκόμενων εταιρειών.
- Οι ψηφιακοί αλγόριθμοι παρακολούθησης τιμών μπαίνουν στο μικροσκόπιο της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
- Προβλέπονται ποινικές ευθύνες για στελέχη και δικαίωμα αποζημίωσης για τους πληγέντες καταναλωτές.
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού εξέδωσε έναν αναλυτικό οδηγό-προειδοποίηση προς τις επιχειρήσεις, ξεκαθαρίζοντας το πλαίσιο για τον παράνομο καθορισμό τιμών μεταπώλησης (RPM). Οι παραβάτες βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με εξοντωτικές κυρώσεις που μπορούν να αγγίξουν το 10% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών τους, καθώς η Αρχή εντείνει τους ελέγχους για την προστασία του ελεύθερου ανταγωνισμού.
| Κατηγορία | Περιγραφή / Κύρωση |
|---|---|
| Διοικητικό Πρόστιμο | Έως 10% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών |
| Ποινικές Κυρώσεις | Προβλέπονται για φυσικά πρόσωπα/στελέχη |
| Απαγορευμένες Πρακτικές | Σταθερές τιμές, ελάχιστες τιμές, έλεγχος εκπτώσεων |
| Επιτρεπόμενες Πρακτικές | Μέγιστες τιμές, προτεινόμενες τιμές (μη δεσμευτικές) |
| Κλάδοι Υψηλού Κινδύνου | Τεχνολογία, Ηλεκτρικές Συσκευές, Παιδικά Είδη |
Η κίνηση αυτή της Ανεξάρτητης Αρχής δεν είναι τυχαία, καθώς έρχεται σε μια περίοδο έντονων πληθωριστικών πιέσεων όπου η διαφάνεια στην τιμολόγηση αποτελεί προτεραιότητα. Το παρασκήνιο της απόφασης συνδέεται με την ανάγκη αποτροπής εναρμονισμένων πρακτικών που τεχνητά κρατούν τις τιμές σε υψηλά επίπεδα, επιβαρύνοντας τον τελικό καταναλωτή.
Η συμμόρφωση με τους κανόνες του ανταγωνισμού δεν είναι μόνο νομική υποχρέωση αλλά και βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία υγιών αγορών.
Επιτροπή Ανταγωνισμού, Επίσημος Οδηγός
Τι συνιστά απαγορευμένο καθορισμό τιμών μεταπώλησης
Σύμφωνα με τον οδηγό που εξέδωσε η Επιτροπή Ανταγωνισμού, ο καθορισμός τιμών μεταπώλησης αφορά κάθε συμφωνία που περιορίζει την ανεξαρτησία του μεταπωλητή να διαμορφώνει την τελική τιμή. Η πρακτική αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σοβαρός περιορισμός, καθώς εξαλείφει τον ανταγωνισμό μεταξύ καταστημάτων που πωλούν το ίδιο σήμα.
Πέρα από τις ρητές συμβατικές ρήτρες, η Αρχή απαγορεύει και τις έμμεσες μεθόδους επιβολής. Σε αυτές περιλαμβάνονται ο καθορισμός περιθωρίων κέρδους, η σύνδεση οικονομικών κινήτρων με την τήρηση τιμών, αλλά και οι πιέσεις ή απειλές προς όσους μεταπωλητές επιλέγουν να προχωρήσουν σε γενναιότερες εκπτώσεις.
Αξίζει να σημειωθεί ότι παρόμοιες στρεβλώσεις έχουν εντοπιστεί και σε άλλους κλάδους, όπως στην πρόσφατη ανάλυση για τις υψηλές τιμές στο ελαιόλαδο, όπου η έλλειψη πραγματικού ανταγωνισμού εμποδίζει την αποκλιμάκωση των χρεώσεων στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Ο ρόλος του ηλεκτρονικού εμπορίου και των αλγορίθμων
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις πολιτικές ελάχιστης διαφημιζόμενης τιμής στο διαδίκτυο. Παρόλο που θεωρητικά αφήνουν ελεύθερη την τελική πώληση, στην πράξη λειτουργούν ως μηχανισμός έμμεσου ελέγχου, αποτρέποντας τον υγιή ανταγωνισμό στις ψηφιακές πλατφόρμες.
Η Επιτροπή κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη χρήση ψηφιακών εργαλείων παρακολούθησης τιμών. Αν και η τεχνολογία αυτή δεν είναι παράνομη, η αξιοποίησή της για την επιβολή τιμών ή τον οριζόντιο συντονισμό μεταξύ επιχειρήσεων αποτελεί κόκκινη γραμμή για τους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Κυρώσεις και ποινικές ευθύνες για τους παραβάτες
Οι συνέπειες για τις επιχειρήσεις που παρανομούν είναι βαρύτατες. Εκτός από τα διοικητικά πρόστιμα, προβλέπονται ποινικές ευθύνες για φυσικά πρόσωπα (στελέχη επιχειρήσεων), ενώ οι ζημιωθέντες έχουν το δικαίωμα να ασκήσουν αγωγές αποζημίωσης στα αστικά δικαστήρια.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών που παρακολουθούν την υπόθεση, η αυστηροποίηση του πλαισίου αντανακλά τη διεθνή τάση για μηδενική ανοχή σε πρακτικές καρτέλ. Από το 2010, έχουν εκδοθεί περίπου 20 αποφάσεις σε κλάδους όπως τα ηλεκτρικά είδη και τα προϊόντα τεχνολογίας, επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική της Αρχής.
Η εντατικοποίηση αυτή θυμίζει τις διαδικασίες που ακολουθήθηκαν όταν η Αρχή πραγματοποίησε αιφνιδιαστικό έλεγχο σε εταιρείες ενέργειας, δείχνοντας ότι κανένας κλάδος δεν παραμένει στο απυρόβλητο όταν υπάρχουν ενδείξεις για αντι-ανταγωνιστική συμπεριφορά.
Η επόμενη μέρα για την αγορά
Η Επιτροπή Ανταγωνισμού διευκρινίζει ότι οι προτεινόμενες ή μέγιστες τιμές παραμένουν νόμιμες, μόνο όμως όταν είναι πραγματικά μη δεσμευτικές. Σε αγορές όπου ένας προμηθευτής έχει δεσπόζουσα θέση, ακόμα και μια απλή σύσταση μπορεί να εκληφθεί ως υποχρεωτική, προκαλώντας την παρέμβαση των αρχών.
Στο εξής, η συμμόρφωση με το εθνικό και ενωσιακό δίκαιο δεν αποτελεί απλώς μια τυπική υποχρέωση, αλλά βασική προϋπόθεση επιβίωσης για τις επιχειρήσεις. Η Αρχή καλεί σε ανώνυμες καταγγελίες, ενθαρρύνοντας τους μεταπωλητές να διασφαλίζουν την τιμολογιακή τους ανεξαρτησία χωρίς τον φόβο αντιποίνων.
Οδηγός Συμμόρφωσης για Επιχειρήσεις
- Διασφαλίστε ότι κάθε αναφορά σε τιμές λιανικής φέρει ρητά την ένδειξη 'Προτεινόμενη' και δεν είναι δεσμευτική.
- Αποφύγετε τη σύνδεση εκπτώσεων χονδρικής με την τήρηση συγκεκριμένων επιπέδων τιμών από τους μεταπωλητές σας.
- Εκπαιδεύστε τα στελέχη πωλήσεων ώστε να μην ασκούν πιέσεις ή υποδείξεις για το ύψος των εκπτώσεων των πελατών τους.
- Ελέγξτε τις ρυθμίσεις των αλγορίθμων τιμολόγησης ώστε να μην οδηγούν σε αυτόματο συντονισμό με τον ανταγωνισμό.