Επίδομα ανεργίας: Ποιοι δικαιούνται έως 1.295 ευρώ με το νέο σύστημα από τον Απρίλιο

Το νέο επίδομα ανεργίας εισέρχεται σε φάση καθολικής εφαρμογής από την 1η Απριλίου 2026, φέρνοντας ριζικές αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού και καταβολής του. Με ανώτατο όριο που μπορεί να αγγίξει τα 1.295 ευρώ, η μεταρρύθμιση συνδέει άμεσα το ύψος της παροχής με τα έτη ασφάλισης και τις προηγούμενες αποδοχές των δικαιούχων, ενισχύοντας τον ανταποδοτικό χαρακτήρα της κοινωνικής ασφάλισης.

Η μετάβαση στο νέο μοντέλο επιδότησης δεν αποτελεί μια απλή διοικητική μεταβολή, αλλά μια δομική αναδιάρθρωση του κοινωνικού διχτυού ασφαλείας που στοχεύει στην ανταποδοτικότητα. Η ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης για 15.000 δικαιούχους ανοίγει τον δρόμο για ένα σύστημα που επιβραβεύει τον μακροχρόνιο ασφαλιστικό βίο, εξασφαλίζοντας παράλληλα αυξημένη στήριξη κατά τους πρώτους, πιο κρίσιμους μήνες της απώλειας εργασίας.

Το νέο μοντέλο υπολογισμού και τα κριτήρια των 1.295 ευρώ

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Υπουργείου Εργασίας, το νέο επίδομα ανεργίας διαρθρώνεται σε δύο βασικά σκέλη: το σταθερό και το μεταβλητό. Το σταθερό μέρος καταβάλλεται σε όλους και υπολογίζεται ως ποσοστό του κατώτατου μισθού, ξεκινώντας από το 70% το πρώτο τρίμηνο.

Το μεταβλητό μέρος λειτουργεί ως πρόσθετο μπόνους για όσους διαθέτουν τουλάχιστον 900 ημέρες ασφάλισης την τελευταία τετραετία. Αυτό το σκέλος επιτρέπει στο συνολικό ποσό να εκτοξευθεί στα 1.295 ευρώ για ανέργους με 20 χρόνια ασφάλισης και υψηλές προηγούμενες αποδοχές, προσφέροντας μια σημαντική οικονομική ανάσα.

Ωστόσο, οι δικαιούχοι με 2 έως 3 χρόνια ασφάλισης θα λαμβάνουν το βασικό ποσό, το οποίο κυμαίνεται μεταξύ 450 και 500 ευρώ. Είναι σαφές ότι το σύστημα ευνοεί όσους έχουν συνεχή εργασιακή πορεία, ενώ ενδέχεται να αποκλείσει όσους εργάζονται με διακεκομμένες συμβάσεις.

Διάρκεια επιδότησης και η αναλογία εργασίας-ενίσχυσης

Η μέγιστη διάρκεια της επιδότησης μπορεί πλέον να φτάσει τους 24 μήνες, όμως η σύνδεση με τον χρόνο απασχόλησης είναι αυστηρή. Για τον πρώτο χρόνο ισχύει η αναλογία δύο μήνες εργασίας προς έναν μήνα επιδότησης, ενώ για τον δεύτερο χρόνο η απαίτηση αυξάνεται σε τρεις μήνες εργασίας για κάθε μήνα ενίσχυσης.

Το σύστημα χαρακτηρίζεται ως εμπροσθοβαρές, δηλαδή το ποσό είναι υψηλότερο στην αρχή και μειώνεται σταδιακά. Αυτή η προσέγγιση, σύμφωνα με τη ΔΥΠΑ, στοχεύει στην ταχύτερη επανένταξη στην απασχόληση, καθώς το κίνητρο για αναζήτηση εργασίας αυξάνεται όσο μειώνεται το επίδομα.

Επιπλέον, για πρώτη φορά θεσπίζεται ειδική προσαύξηση για τις μονογονεϊκές οικογένειες, αναγνωρίζοντας τις αυξημένες ανάγκες των συγκεκριμένων νοικοκυριών. Παράλληλα, διατηρούνται οι προσαυξήσεις για τέκνα και τα δώρα Χριστουγέννων και Πάσχα.

Η αξιολόγηση της πιλοτικής φάσης και οι επόμενες κινήσεις

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επισημαίνεται ότι η πιλοτική εφαρμογή, η οποία χρηματοδοτείται με 100 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, θα ολοκληρωθεί στις αρχές Μαρτίου. Η αξιολόγηση των στοιχείων από τους 15.000 συμμετέχοντες θα καθορίσει αν απαιτούνται διορθωτικές κινήσεις πριν την καθολική εφαρμογή.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η επιτυχία του εγχειρήματος θα κριθεί από το αν το νέο ύψος του επιδόματος θα λειτουργήσει όντως ως δίχτυ ασφαλείας ή αν οι αυστηρές προϋποθέσεις για τις ημέρες ασφάλισης θα αφήσουν εκτός ένα σημαντικό τμήμα του εργατικού δυναμικού.

Η επόμενη μέρα για τους δικαιούχους

Με την αντίστροφη μέτρηση για τον Απρίλιο να έχει ξεκινήσει, οι άνεργοι θα πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για ένα σύστημα που απαιτεί διαφάνεια και πλήρη τεκμηρίωση του ασφαλιστικού βίου. Η ψηφιοποίηση των διαδικασιών μέσω της πλατφόρμας της ΔΥΠΑ αναμένεται να επιταχύνει τις εγκρίσεις, μειώνοντας τη γραφειοκρατία.

Η νέα αρχιτεκτονική του επιδόματος ανεργίας φιλοδοξεί να ευθυγραμμίσει την Ελλάδα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, όπου η παροχή δεν είναι μια οριζόντια βοήθεια, αλλά μια ανταποδοτική υπηρεσία που σέβεται τις εισφορές που κατέβαλε ο εργαζόμενος κατά τη διάρκεια του εργασιακού του βίου.