Επαγγελματική ασφάλιση: Οι αλλαγές στις εισφορές και το νέο αφορολόγητο όριο 20%

Η νέα εγκύκλιος Ε.2107/2025 της ΑΑΔΕ φέρνει ανατροπές στον υπολογισμό των εισφορών για την επαγγελματική ασφάλιση, καθορίζοντας ως ανώτατο αφορολόγητο όριο το 20% των ακαθάριστων αποδοχών. Η ρύθμιση εφαρμόζεται αναδρομικά από το 2024 και επηρεάζει χιλιάδες εργαζομένους σε ΤΕΑ και ομαδικά συνταξιοδοτικά προγράμματα, ενσωματώνοντας πλέον και τις παροχές σε είδος στη βάση υπολογισμού.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια της εφαρμογής του νόμου 5078/2023 — ο οποίος θεσμοθέτησε το ενιαίο πλαίσιο για την επαγγελματική ασφάλιση στην Ελλάδα — με στόχο την ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης. Η μετατόπιση από το καθαρό φορολογητέο εισόδημα στις συνολικές ακαθάριστες αποδοχές αποτελεί μια στρατηγική κίνηση που ευνοεί τη φορολογική αποτελεσματικότητα των συνταξιοδοτικών παροχών.

Η νέα βάση υπολογισμού στις ακαθάριστες αποδοχές

Σύμφωνα με όσα ορίζει η εγκύκλιος Ε.2107/2025, η κρίσιμη αλλαγή έγκειται στον επανακαθορισμό του ανώτατου ποσού εισφορών που εξαιρείται από τον φόρο. Πλέον, το πλαφόν του 20% υπολογίζεται επί του συνόλου των ακαθάριστων αποδοχών από μισθωτή εργασία, γεγονός που στις περισσότερες περιπτώσεις οδηγεί σε υψηλότερο αφορολόγητο όριο.

Στη βάση αυτή συνυπολογίζονται τόσο οι εισφορές του εργαζομένου όσο και εκείνες που καταβάλλει ο εργοδότης. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι στον υπολογισμό περιλαμβάνονται πλέον και οι φορολογούμενες παροχές σε είδος, όπως για παράδειγμα η χρήση εταιρικού αυτοκινήτου, αυξάνοντας περαιτέρω το διαθέσιμο περιθώριο για ασφαλιστικές καταβολές.

Ποιες εισφορές εξαιρούνται από το πλαφόν

Παρά την αυστηρότητα του ορίου, η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι ορισμένες κατηγορίες καταβολών δεν προσμετρώνται στο 20%. Πρόκειται για εισφορές που καταβάλλονται υποχρεωτικά μετά από απόφαση εποπτικής αρχής, καθώς και ποσά που προορίζονται αποκλειστικά για τις λειτουργικές δαπάνες των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης.

Αυτές οι δαπάνες εξακολουθούν να εξαιρούνται πλήρως από το φορολογητέο εισόδημα, χωρίς να επηρεάζουν το δικαίωμα του ασφαλισμένου να εξαντλήσει το ποσοστό του 20% για την κύρια συνταξιοδοτική του αποταμίευση. Η διάκριση αυτή θεωρείται κομβικής σημασίας για τη βιωσιμότητα των ταμείων και την προστασία των μελών τους.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών κύκλων, η νέα μεθοδολογία προσφέρει μεγαλύτερη σαφήνεια και ευνοϊκότερους όρους, ειδικά σε μια περίοδο που αναμένονται ευρύτερες αλλαγές στο ασφαλιστικό. Η αναδρομική ισχύς από το φορολογικό έτος 2024 σημαίνει ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να προχωρήσουν σε άμεσο έλεγχο των μισθοδοσιών τους.

Οι συνέπειες για εργαζομένους και επιχειρήσεις

Η νέα πραγματικότητα απαιτεί από τους εργαζομένους να παρακολουθούν στενά το συνολικό πακέτο αποδοχών τους, καθώς το πραγματικό φορολογικό όφελος συνδέεται πλέον άρρηκτα με τις ακαθάριστες απολαβές. Για τις επιχειρήσεις, η αλλαγή αυτή αποτελεί κίνητρο για την παροχή ομαδικών συνταξιοδοτικών προγραμμάτων ως μέρος της πολιτικής παροχών.

Ενώ οι αυξήσεις στον φόρο λόγω τεκμηρίων απασχολούν μεγάλο μέρος της αγοράς, η επαγγελματική ασφάλιση αναδεικνύεται σε ένα ισχυρό εργαλείο φορολογικού προγραμματισμού. Η δυνατότητα εξαίρεσης ενός τόσο σημαντικού ποσοστού από τη φορολογία εισοδήματος ενισχύει την ελκυστικότητα του ιδιωτικού τομέα εργασίας.

Η επόμενη μέρα για την επαγγελματική ασφάλιση

Η οριστικοποίηση των κανόνων από την ΑΑΔΕ κλείνει μια περίοδο αβεβαιότητας που είχε δημιουργηθεί μετά την ψήφιση του ν. 5078/2023. Οι ασφαλισμένοι έχουν πλέον στα χέρια τους έναν ξεκάθαρο οδικό χάρτη για το πώς μπορούν να χτίσουν το μελλοντικό τους εισόδημα με τη μέγιστη δυνατή φορολογική ελάφρυνση.

Αναμένεται ότι το επόμενο διάστημα θα υπάρξει αυξημένο ενδιαφέρον για τη σύσταση νέων Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, καθώς το πλαίσιο είναι πλέον πλήρως λειτουργικό. Η σωστή ενημέρωση από εξειδικευμένους συμβούλους παραμένει ο κρισιμότερος παράγοντας για την αξιοποίηση αυτών των ευνοϊκών ρυθμίσεων.