- Η ΑΑΔΕ απέρριψε την επιστροφή ΕΝΦΙΑ για τακτοποιημένους βοηθητικούς χώρους.
- Ο νόμος 4495/2017 δεν παρέχει αναδρομική απαλλαγή για τον ΕΝΦΙΑ.
- Η φορολόγηση βασίζεται στην πραγματική επιφάνεια του ακινήτου από το 2014.
- Οι προσφυγές στη ΔΕΔ απορρίπτονται αν κατατεθούν εκπρόθεσμα.
- Απαιτείται ταύτιση των στοιχείων Ε9 με την πραγματική δόμηση.
Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ απέρριψε αίτημα επιστροφής ΕΝΦΙΑ για ακίνητο με τακτοποιημένους χώρους, ξεκαθαρίζοντας το τοπίο γύρω από την αναδρομική φορολόγηση. Η απόφαση-σταθμός βασίζεται στο γεγονός ότι οι διατάξεις του νόμου 4495/2017 δεν καλύπτουν τον συγκεκριμένο φόρο, υποχρεώνοντας τους ιδιοκτήτες σε καταβολή των διαφορών για την εξαετία 2019-2024.
| Παράμετρος Υπόθεσης | Απόφαση / Σκεπτικό |
|---|---|
| Νόμος Τακτοποίησης | ν. 4495/2017 |
| Έτη Διεκδίκησης Επιστροφής | 2019 – 2024 |
| Κύρια Αιτία Απόρριψης | Μη εφαρμογή απαλλαγής στον ΕΝΦΙΑ (μετά το 2014) |
| Καθεστώς Έτους 2019 | Απαράδεκτη προσφυγή λόγω εκπρόθεσμης κατάθεσης |
| Υποχρέωση Ιδιοκτήτη | Δήλωση πραγματικής επιφάνειας ανεξαρτήτως νομιμοποίησης |
Η διαδικασία της τακτοποίησης αυθαιρέτων συχνά δημιουργεί την ψευδαίσθηση στους ιδιοκτήτες ότι η νομιμοποίηση συνεπάγεται και πλήρη φορολογική αμνηστία για το παρελθόν. Στην πραγματικότητα, η φορολογική διοίκηση διαχωρίζει σαφώς την πολεοδομική τακτοποίηση από τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τον ΕΝΦΙΑ, ο οποίος επιβάλλεται επί της πραγματικής επιφάνειας των ακινήτων.
Η διάταξη για τη μη επιβολή αναδρομικών φόρων αφορά τέλη που ανάγονται σε προγενέστερη περίοδο και δεν καταλαμβάνει τον ΕΝΦΙΑ.
Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, ΑΑΔΕ
Το σκεπτικό της απόρριψης από τη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών
Σύμφωνα με την απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ, ένας φορολογούμενος ζήτησε την επιστροφή διαφορών ΕΝΦΙΑ μετά την υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων Ε9. Ο ιδιοκτήτης είχε προχωρήσει σε τακτοποίηση βοηθητικών χώρων και θεωρούσε ότι δεν έπρεπε να επιβληθεί αναδρομικός φόρος για τα επιπλέον τετραγωνικά μέτρα.
Η ΔΕΔ απέρριψε τον ισχυρισμό, τονίζοντας ότι η υποχρέωση του φορολογουμένου να δηλώνει την πραγματική κατάσταση του ακινήτου είναι ανεξάρτητη από τη μεταγενέστερη νομιμοποίηση. Οι αναδρομικές επιστροφές ΕΝΦΙΑ δεν εφαρμόζονται όταν η φορολογητέα αξία αναπροσαρμόζεται λόγω αποκάλυψης επιφάνειας που προϋπήρχε της τακτοποίησης.
Η παγίδα του νόμου 4495/2017 και ο ΕΝΦΙΑ
Προτεινόμενο ΣτΕ: Πότε οι τραπεζικές κινήσεις δεν παρατείνουν την πενταετή παραγραφή
Ο προσφεύγων βασίστηκε στο άρθρο 105 του ν. 4495/2017, το οποίο ορίζει ότι δεν επιβάλλονται αναδρομικά φόροι για χώρους που τακτοποιούνται. Ωστόσο, η φορολογική αρχή διευκρίνισε ότι η συγκεκριμένη διάταξη αφορά αποκλειστικά φόρους και τέλη που ανάγονται σε περιόδους πριν την εφαρμογή του ΕΝΦΙΑ, ο οποίος ισχύει από το 2014 και μετά.
Αυτή η ερμηνεία σημαίνει ότι οποιαδήποτε αύξηση τετραγωνικών που δηλώνεται στο Ε9, ακόμη και αν αφορά «τακτοποιημένο» χώρο, πυροδοτεί αυτόματα διορθωτικό προσδιορισμό φόρου. Η αποδοχή της πραγματικής επιφάνειας αποτελεί νόμιμη φορολογική επιβάρυνση, την οποία ο ιδιοκτήτης οφείλει να καλύψει για να εκδοθεί το απαραίτητο πιστοποιητικό ΕΝΦΙΑ.
Προθεσμίες και απαράδεκτες προσφυγές
Επιπλέον, για το έτος 2019, η ενδικοφανής προσφυγή κρίθηκε απαράδεκτη ως εκπρόθεσμη. Η φορολογική διοίκηση επισήμανε ότι η σχετική πράξη είχε κοινοποιηθεί νομίμως και ο φορολογούμενος έχασε το δικαίωμα αμφισβήτησης λόγω παρέλευσης των νόμιμων προθεσμιών.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών, οι ιδιοκτήτες συχνά υποπίπτουν σε λάθη στις δηλώσεις τους, αγνοώντας ότι η ημερομηνία κοινοποίησης της εφορίας ξεκινά το ρολόι των 30 ημερών για την προσφυγή. Η συνέπεια στις προθεσμίες είναι εξίσου κρίσιμη με την ουσία της φορολογικής υπόθεσης.
Η επόμενη μέρα για τους ιδιοκτήτες ακινήτων
Η απόφαση αυτή αποτελεί πρόκριμα για χιλιάδες περιπτώσεις ιδιοκτητών που ελπίζουν σε επιστροφές φόρων μέσω της τακτοποίησης. Η ΑΑΔΕ καθιστά σαφές ότι η πραγματική εικόνα του ακινήτου υπερισχύει οποιουδήποτε πολεοδομικού ευεργετήματος σε ό,τι αφορά τον φόρο ακίνητης περιουσίας.
Στο μέλλον, αναμένεται αυστηροποίηση των διασταυρώσεων μεταξύ των στοιχείων του Κτηματολογίου, των τεχνικών εκθέσεων τακτοποίησης και των δηλώσεων Ε9. Οι φορολογούμενοι θα πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για πρόσθετες επιβαρύνσεις σε περίπτωση που οι δηλωμένες επιφάνειες αποκλίνουν από την πραγματική δόμηση.
Οδηγός για ιδιοκτήτες με τακτοποιημένα αυθαίρετα
- Ελέγξτε αν η επιφάνεια στο Ε9 ταυτίζεται απόλυτα με την τεχνική έκθεση του μηχανικού σας.
- Υποβάλετε τροποποιητική δήλωση Ε9 αμέσως μετά την τακτοποίηση για να αποφύγετε πρόστιμα σε μελλοντικό έλεγχο.
- Σε περίπτωση αμφισβήτησης φόρου, καταθέστε ενδικοφανή προσφυγή αυστηρά εντός 30 ημερών από την κοινοποίηση.
- Συμβουλευτείτε εξειδικευμένο φοροτεχνικό πριν ζητήσετε επιστροφή φόρου για αναδρομικά έτη.
- Πληρώστε τις διαφορές φόρου αν επείγει η έκδοση πιστοποιητικού ΕΝΦΙΑ για συμβολαιογραφική πράξη.
