ΕΛΤΕ: Οι σαρωτικοί έλεγχοι σε ορκωτούς και ελεγκτικές εταιρείες το 2026

Η Επιτροπή Λογιστικής Τυποποίησης και Ελέγχων (ΕΛΤΕ) θέτει σε πλήρη εφαρμογή το πρόγραμμα ποιοτικών ελέγχων για το 2026, εστιάζοντας στην προάσπιση του δημοσίου συμφέροντος και την αυστηρή τήρηση της ανεξαρτησίας των ορκωτών ελεγκτών. Στο στόχαστρο μπαίνουν εταιρείες με υψηλή συγκέντρωση εσόδων από περιορισμένο αριθμό πελατών και όσες ελέγχουν οντότητες δημοσίου ενδιαφέροντος, με στόχο τη διασφάλιση της αξιοπιστίας των οικονομικών καταστάσεων.

Η ενίσχυση της εποπτείας στον ελεγκτικό κλάδο αποτελεί κεντρικό πυλώνα για τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και την εμπιστοσύνη των επενδυτών. Οι έλεγχοι της ΕΛΤΕ για το 2026 δεν αποτελούν μια τυπική διαδικασία, αλλά έναν μηχανισμό αυστηρής αξιολόγησης που συνδέεται με τη συμμόρφωση στα διεθνή ελεγκτικά πρότυπα.

Κριτήρια επιλογής και βαθμός επικινδυνότητας

Η στρατηγική της Αρχής βασίζεται στην προσέγγιση βάσει κινδύνου (risk-based approach), δίνοντας προτεραιότητα σε εταιρείες που ελέγχουν εισηγμένες επιχειρήσεις ή χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς. Η έκθεση σε οντότητες δημοσίου ενδιαφέροντος αποτελεί τον βασικό καταλύτη για την ένταξη μιας εταιρείας στο ετήσιο πρόγραμμα ελέγχου.

Παράλληλα, εξετάζεται το ιστορικό παραβάσεων και η συμμόρφωση με προηγούμενα μέτρα αποκατάστασης, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε καταγγελίες που έχουν υποβληθεί στην ΕΛΤΕ. Η εποπτεία των Επιτροπών Ελέγχου των εταιρειών αποτελεί επίσης κρίσιμη πηγή πληροφοριών για τον εντοπισμό πιθανών δυσλειτουργιών.

Η διασφάλιση της ανεξαρτησίας και οι αμοιβές

Ένα από τα πλέον κρίσιμα σημεία του ελέγχου αφορά τη συγκέντρωση εσόδων. Όταν μια ελεγκτική εταιρεία εξαρτάται οικονομικά από έναν περιορισμένο αριθμό πελατών, η ανεξαρτησία του ελεγκτή τίθεται σε αμφισβήτηση, όπως έχει αναδειχθεί και σε πρόσφατες περιπτώσεις σύγκρουσης για τα οικονομικά στοιχεία σε μεγάλους οργανισμούς.

Η ΕΛΤΕ θα εξετάσει εξονυχιστικά τις δυσανάλογα χαμηλές αμοιβές σε σχέση με την πολυπλοκότητα των εργασιών. Οι χαμηλές τιμολογήσεις συχνά υποκρύπτουν εκπτώσεις στην ποιότητα του ελέγχου, γεγονός που εγκυμονεί κινδύνους για την ορθότητα των συμπερασμάτων που παρουσιάζονται στους μετόχους και το κοινό.

Εσωτερικά συστήματα και εκθέσεις διαφάνειας

Στο μικροσκόπιο θα βρεθεί η αποτελεσματικότητα του εσωτερικού συστήματος ποιοτικού ελέγχου κάθε εταιρείας. Η συμμόρφωση με το κανονιστικό πλαίσιο για τη δημοσίευση ισολογισμών, η οποία συνδέεται με τα αυτόματα πρόστιμα του ΓΕΜΗ, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη λειτουργία των ελεγκτικών σχημάτων.

Η αξιολόγηση της Έκθεσης Διαφάνειας που δημοσιεύουν οι εταιρείες θα είναι αυστηρότερη το 2026. Η έκθεση αυτή πρέπει να αποτυπώνει με ακρίβεια τη δομή διακυβέρνησης, τα συστήματα αμοιβών των εταίρων και τις διαδικασίες που διασφαλίζουν την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Βιωσιμότητα και καταπολέμηση μαύρου χρήματος

Νέο πεδίο εστίασης αποτελεί η διασφάλιση των εκθέσεων βιωσιμότητας (ESG). Παρά την παράταση που δόθηκε για ορισμένες επιχειρήσεις, οι ελεγκτές οφείλουν να προετοιμάζονται για την πιστοποίηση μη χρηματοοικονομικών στοιχείων που επηρεάζουν την επενδυτική εικόνα των εταιρειών.

Τέλος, η συμμόρφωση με το πλαίσιο για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες (AML) παραμένει στην κορυφή της ατζέντας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις νομικών παραστατών, η αυστηροποίηση των ελέγχων σε αυτόν τον τομέα αποτελεί ευρωπαϊκή επιταγή για τη θωράκιση της οικονομικής διαφάνειας.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η επόμενη μέρα για τον ελεγκτικό κλάδο απαιτεί επένδυση σε τεχνολογία και ανθρώπινο δυναμικό. Οι ελεγκτικές εταιρείες καλούνται να αναβαθμίσουν τα συστήματά τους για να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της ΕΛΤΕ, αποφεύγοντας τον κίνδυνο κυρώσεων ή πειθαρχικών διώξεων.

Η Αρχή αναμένεται να ξεκινήσει τις επιτόπιες επισκέψεις εντός του πρώτου τριμήνου, δίνοντας έμφαση στην αναδημοσίευση οικονομικών καταστάσεων όπου έχουν εντοπιστεί λάθη. Η διαφάνεια στον έλεγχο αποτελεί τη μόνη οδό για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης στην ελληνική κεφαλαιαγορά.