ΕΛΣΤΑΤ: Αυξήθηκε η υλική στέρηση το 2025 – Στο “κόκκινο” παιδιά και ηλικιωμένοι

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Έρευνας Εισοδήματος και Συνθηκών Διαβίωσης της ΕΛΣΤΑΤ, το 14,9% του πληθυσμού στην Ελλάδα αντιμετωπίζει σοβαρή υλική και κοινωνική στέρηση το 2025. Η επιδείνωση πλήττει κυρίως τα παιδιά έως 17 ετών και τους ηλικιωμένους, αποκαλύπτοντας τη βαθιά οικονομική ασφυξία των νοικοκυριών.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια μιας παρατεταμένης περιόδου πληθωριστικών πιέσεων και ενεργειακού κόστους, που φαίνεται να εξαντλεί τα αποθέματα των ελληνικών νοικοκυριών. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άμεσα με την ακτινογραφία της ανισότητας το 2025, όπου η συγκέντρωση πλούτου σε λίγους αφήνει τα ευάλωτα στρώματα εκτεθειμένα.

Η ακτινογραφία της υλικής στέρησης το 2025

Η άνοδος κατά 0,9 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2024 δεν είναι απλώς ένας αριθμός, αλλά αντικατοπτρίζει τη δυσκολία 1,5 εκατομμυρίου πολιτών να καλύψουν στοιχειώδεις ανάγκες. Η υλική και κοινωνική στέρηση ορίζεται ως η αδυναμία ικανοποίησης τουλάχιστον 7 από τις 13 βασικές δαπάνες διαβίωσης.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, επισημαίνεται ότι η αγοραστική δύναμη έχει υποστεί καθίζηση, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς το μισθολογικό χάσμα μεταξύ Ελλάδας και ΕΕ. Οι πολίτες καλούνται να διαχειριστούν αυξημένες υποχρεώσεις με εισοδήματα που παραμένουν στάσιμα ή μειώνονται σε πραγματικούς όρους.

Παιδιά και τρίτη ηλικία στην πρώτη γραμμή της κρίσης

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι το 15,9% των παιδιών έως 17 ετών στερείται βασικών αγαθών, γεγονός που υποθηκεύει το μέλλον της νέας γενιάς. Η παιδική φτώχεια συνδέεται συχνά με την αδυναμία των γονέων να ανταπεξέλθουν σε έκτακτα έξοδα ή ακόμα και στη σωστή διατροφή.

Αντίστοιχα, οι ηλικιωμένοι άνω των 65 ετών βλέπουν το ποσοστό στέρησης να διαμορφώνεται στο 14,1%. Πολλοί από αυτούς αδυνατούν να καλύψουν το κόστος θέρμανσης ή φαρμάκων, επιβεβαιώνοντας την πρωτιά της Ελλάδας στη στεγαστική ασφυξία, όπως έχει καταγράψει και η Eurostat.

Η αδυναμία κάλυψης έκτακτων δαπανών και λογαριασμών

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η οικονομική ανασφάλεια έχει παγιωθεί, καθώς ένας στους δύο πολίτες δηλώνει αδυναμία κάλυψης έκτακτης ανάγκης ύψους 500 ευρώ. Αυτό το εύρημα ταυτίζεται με την έρευνα που δείχνει ότι στις 18 ημέρες τελειώνει το εισόδημα για την πλειονότητα των νοικοκυριών.

Επιπλέον, πάνω από το 40% του πληθυσμού δυσκολεύεται να πληρώσει εγκαίρως ενοίκιο, δάνεια ή πάγιους λογαριασμούς. Η κατάσταση είναι ακόμα πιο δραματική για τον φτωχό πληθυσμό, όπου το 80% δεν μπορεί να χρηματοδοτήσει ούτε μία εβδομάδα διακοπών, ενισχύοντας το αίσθημα κοινωνικού αποκλεισμού.

Οι προοπτικές και η ανάγκη για στοχευμένα μέτρα

Κοινωνικοί ερευνητές που παρακολουθούν τις τάσεις της διαβίωσης τονίζουν ότι η διεύρυνση της υλικής στέρησης απαιτεί άμεσες παρεμβάσεις στην κοινωνική πρόνοια. Η αρχή της φθίνουσας οριακής χρησιμότητας — η θεωρία ότι κάθε επιπλέον ευρώ έχει μεγαλύτερη αξία για όποιον έχει λιγότερα — υποδηλώνει ότι οι ενισχύσεις πρέπει να είναι απόλυτα στοχευμένες.

Η επόμενη μέρα απαιτεί μια συνολική στρατηγική που θα εστιάζει στην ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος και στη μείωση των έμμεσων φόρων στα βασικά αγαθά. Χωρίς αυτές τις κινήσεις, ο κίνδυνος για μια μόνιμη υποβάθμιση του βιοτικού επιπέδου μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας παραμένει ορατός.