ΕΛΣΤΑΤ: Αύξηση τζίρου στα καταλύματα – Πτώση στην εστίαση το 2025

Η Ελληνική Στατιστική Αρχή ανακοίνωσε τα οριστικά στοιχεία για το 2025, αποκαλύπτοντας μια απόκλιση μεταξύ καταλυμάτων και εστίασης. Ενώ ο τζίρος των ξενοδοχείων άγγιξε τα 11,77 δισ. ευρώ, η εστίαση υποχώρησε στα 10,73 δισ. ευρώ, με τη Θήρα και τη Μύκονο να καταγράφουν τις σημαντικότερες απώλειες.

Η εξέλιξη της τουριστικής δραστηριότητας κατά το προηγούμενο έτος αποτυπώνει μια στρατηγική μετατόπιση των καταναλωτικών συνηθειών, καθώς οι επισκέπτες φαίνεται να ιεραρχούν τη διαμονή έναντι της εστίασης. Αυτή η τάση έρχεται σε μια περίοδο όπου η σταθερή δυναμική της οικονομίας, όπως είχε καταγραφεί και σε προηγούμενα στοιχεία του Οκτωβρίου, δοκιμάζεται από την ανακατανομή των δαπανών.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ, ο κλάδος των Καταλυμάτων εμφάνισε ανθεκτικότητα, με τον ετήσιο κύκλο εργασιών να αυξάνεται κατά 3,3%, φτάνοντας τα 11,77 δισ. ευρώ. Το αποτέλεσμα αυτό έρχεται σε αντίθεση με τον συνολικό κύκλο εργασιών του λιανεμπορίου, ο οποίος κινήθηκε με ηπιότερους ρυθμούς ανόδου κατά την ίδια περίοδο.

Η ακτινογραφία των εσόδων σε καταλύματα και εστίαση

Στον αντίποδα της ανόδου των ξενοδοχείων, οι Υπηρεσίες Εστίασης κατέγραψαν κάμψη 3,4%, με τον τζίρο να διαμορφώνεται στα 10,73 δισ. ευρώ. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται εν μέρει στο φαινόμενο της υποκατάστασης (substitution effect) — η τάση των καταναλωτών να μεταφέρουν δαπάνες από μια κατηγορία σε άλλη όταν οι τιμές αυξάνονται — το οποίο εξηγεί την πίεση στα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος.

Οικονομικοί αναλυτές που μελετούν την τουριστική αγορά επισημαίνουν ότι η υπεραπόδοση των έμμεσων φόρων, όπως ο ΦΠΑ και η ακρίβεια, επηρέασε το διαθέσιμο εισόδημα για εξωγενείς δαπάνες. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι τουρίστες να περιορίσουν τα έξοδα για φαγητό, παρά την αύξηση των δαπανών για τη διαμονή τους.

Οι πρωταθλητές της ανόδου και οι μεγάλες απώλειες στις Κυκλάδες

Σε επίπεδο Περιφερειακών Ενοτήτων, η Θεσσαλονίκη αναδείχθηκε σε πρωταθλήτρια της ανόδου στα καταλύματα με αύξηση 6,8%. Αντίστοιχα θετική εικόνα παρουσίασαν η Κέρκυρα και το Ηράκλειο, όπου ο τζίρος των ξενοδοχειακών μονάδων ενισχύθηκε κατά 6,6%, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική των μεγάλων αστικών και τουριστικών κέντρων.

Ωστόσο, η εικόνα στις Κυκλάδες προκαλεί προβληματισμό, καθώς η Θήρα κατέγραψε δραματική πτώση 17,2% στον κύκλο εργασιών των καταλυμάτων. Αυτές οι απώλειες στις τουριστικές εισπράξεις αντικατοπτρίζουν μια κόπωση των παραδοσιακών luxury προορισμών, οι οποίοι δέχονται πιέσεις από τον διεθνή ανταγωνισμό και την αλλαγή του προφίλ των επισκεπτών.

Η εικόνα του τέταρτου τριμήνου και οι τοπικές εξαιρέσεις

Κατά το τέταρτο τρίμηνο του 2025, ο τζίρος των καταλυμάτων στο σύνολο της χώρας ανήλθε σε 1,70 δισ. ευρώ, σημειώνοντας αύξηση 3,8%. Εντυπωσιακές επιδόσεις κατέγραψαν η Κεφαλληνία με 15,7% και η Κως με 14,6%, δείχνοντας ότι η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου αποδίδει καρπούς σε συγκεκριμένες περιοχές.

Στην εστίαση, το ίδιο διάστημα, ο τζίρος μειώθηκε κατά 3,8%, φτάνοντας τα 2,18 δισ. ευρώ. Η Μύκονος βρέθηκε στο επίκεντρο της πτώσης με 15,7%, ενώ η Μεσσηνία ακολούθησε με 15,1%. Αντίθετα, η Κορινθία αποτέλεσε την έκπληξη του τριμήνου με σημαντική άνοδο 8,7%, πιθανώς λόγω του εγχώριου τουρισμού.

Η επόμενη μέρα για τον τουριστικό κλάδο

Τα στοιχεία αυτά εντάσσονται στο πλαίσιο των ευρύτερων ελέγχων για τους κλάδους που μπαίνουν στο μικροσκόπιο της ΑΑΔΕ για το φορολογικό έτος 2025. Η απόκλιση μεταξύ των δύο κλάδων αναμένεται να οδηγήσει σε αναπροσαρμογή των επιχειρηματικών μοντέλων, με έμφαση στον έλεγχο του λειτουργικού κόστους στην εστίαση.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών, η συνολική πορεία της αγοράς παραμένει θετική, αν αναλογιστεί κανείς τον συνολικό τζίρο των επιχειρήσεων που διατηρείται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Η πρόκληση για το 2026 θα είναι η εξισορρόπηση των τιμών ώστε να ανακτηθεί η δυναμική της κατανάλωσης στα καταστήματα εστίασης.