Ελλάδα – Κύπρος: Το χάσμα στα μέτρα για την ακρίβεια και οι μειώσεις ΦΠΑ

Ενώ η ελληνική κυβέρνηση επιμένει στην πολιτική των επιδομάτων τύπου Fuel Pass, η Κύπρος προχωρά σε ριζικές μειώσεις ΦΠΑ και ειδικών φόρων κατανάλωσης για την ανακούφιση των νοικοκυριών. Το νέο κυπριακό πακέτο, ύψους 200 εκατομμυρίων ευρώ, περιλαμβάνει μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ σε βασικά τρόφιμα και σημαντικές ελαφρύνσεις στο κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος.

Η διαφορετική προσέγγιση μεταξύ Αθήνας και Λευκωσίας δεν αποτελεί απλώς μια διαφορά μεγεθών, αλλά μια θεμελιώδη απόκλιση στην οικονομική φιλοσοφία αντιμετώπισης του πληθωρισμού. Ενώ η ελληνική πλευρά προκρίνει τις στοχευμένες επιδοτήσεις μέσω ψηφιακών πλατφορμών, η Κύπρος επιλέγει την οριζόντια ελάφρυνση μέσω της φορολογικής κλίμακας, επηρεάζοντας άμεσα τις τελικές τιμές στο ράφι και την αντλία.

Η στρατηγική της Κύπρου: Μειώσεις φόρων αντί για pass

Σε εντελώς διαφορετική λογική από την Ελλάδα κινείται η Κύπρος στα μέτρα που ανακοίνωσε για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Η Ελληνική κυβέρνηση αποφάσισε να δώσει Fuel Pass 2026 ύψους 25 ευρώ το μήνα, την ώρα που η Λευκωσία μηδενίζει τον ΦΠΑ σε κρέας και ψάρια.

Το πακέτο των οκτώ μέτρων που αποφάσισε το Υπουργικό Συμβούλιο της Κύπρου στοχεύει στην άμεση μείωση του ενεργειακού κόστους. Παράλληλα, αντιμετωπίζει την αύξηση των τιμών στην εφοδιαστική αλυσίδα και στηρίζει την τουριστική βιομηχανία και τους αγρότες.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η μείωση του ΦΠΑ στο ρεύμα στο 5% για όλους τους οικιακούς καταναλωτές. Το μέτρο αυτό θα έχει ισχύ από την 1η Μαΐου 2026 μέχρι τις 31 Μαρτίου 2027, προσφέροντας μια μακροχρόνια ανάσα στα νοικοκυριά.

Αναλυτικά τα 8 μέτρα της κυπριακής κυβέρνησης

Ο κατάλογος των προϊόντων με μηδενικό συντελεστή ΦΠΑ διευρύνεται σημαντικά από την 1η Απριλίου 2026. Στον κατάλογο προστίθενται το κρέας, τα πουλερικά και τα ψάρια, συμπληρώνοντας τα ήδη υφιστάμενα μηδενικά ποσοστά σε φρούτα και λαχανικά.

Στον τομέα των καυσίμων, η Κύπρος προχωρά σε μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης κατά 8,33 σεντ το λίτρο για το τρίμηνο Απριλίου-Ιουνίου 2026. Επιπλέον, αποφασίστηκε η μη επιβολή της Πράσινης Φορολογίας, η οποία θα επιβάρυνε τους καταναλωτές με επιπλέον 9 σεντ ανά λίτρο.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων οικονομικών αναλυτών, η επιλογή της Κύπρου να μειώσει τους έμμεσους φόρους λειτουργεί ως ανάχωμα στις δευτερογενείς ανατιμήσεις. Αυτό συμβαίνει διότι μειώνεται το κόστος παραγωγής και μεταφοράς για το σύνολο της αγοράς.

Στήριξη στον πρωτογενή τομέα και τον τουρισμό

Οι αγρότες θα λάβουν επιδότηση 15% για την αγορά λιπασμάτων και γεωργικών εφοδίων κατά τους μήνες Απρίλιο και Μάιο. Η κίνηση αυτή θυμίζει την αντίστοιχη επιδότηση στα λιπάσματα που εφαρμόζεται στην Ελλάδα, αλλά εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο φοροελαφρύνσεων.

Για την τουριστική βιομηχανία, προβλέπεται επιδότηση 30% των απολαβών των εργαζομένων για τον Απρίλιο του 2026. Το μέτρο αφορά μονάδες που θα παραμείνουν σε πλήρη λειτουργία, διασφαλίζοντας την απασχόληση στην έναρξη της σεζόν.

Τέλος, το σχέδιο περιλαμβάνει ενισχύσεις προς αεροπορικές εταιρείες για τη διατήρηση της συνδεσιμότητας της χώρας. Το συνολικό κόστος των παρεμβάσεων, μαζί με τα υφιστάμενα μέτρα, αναμένεται να ξεπεράσει τα 200 εκατομμύρια ευρώ.

Η επόμενη μέρα για την αγορά και τους καταναλωτές

Η σύγκριση των δύο μοντέλων αναδεικνύει την πίεση που δέχεται το ελληνικό οικονομικό επιτελείο για μείωση του ΦΠΑ. Παρά τις αντιδράσεις των πρατηριούχων και των φορέων της αγοράς, η Αθήνα παραμένει προσηλωμένη στα στοχευμένα vouchers.

Η αποτελεσματικότητα των κυπριακών μέτρων θα κριθεί από το αν οι μειώσεις των φόρων θα φτάσουν τελικά στον τελικό καταναλωτή. Η εμπειρία δείχνει ότι χωρίς αυστηρούς ελεγκτικούς μηχανισμούς, οι φοροελαφρύνσεις κινδυνεύουν να απορροφηθούν από τα μεσάζοντα στάδια της αγοράς.

Σε κάθε περίπτωση, η κίνηση της Λευκωσίας δημιουργεί ένα δεδομένο περιφερειακό παράδειγμα. Οι καταναλωτές αναμένουν να δουν αν η μείωση του κόστους ζωής θα είναι αισθητή στην καθημερινότητά τους τις επόμενες εβδομάδες.