ΕΚΤ: Το θεσμικό «αγκάθι» που φρενάρει την ελληνική οικονομία έως το 2030

Σύμφωνα με νέα ανάλυση στο blog της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, η ελληνική οικονομία παραμένει εγκλωβισμένη σε διαρθρωτικές αδυναμίες που επιβραδύνουν την πραγματική σύγκλιση. Παρά την πρόοδο, το ελληνικό εισόδημα αναμένεται να περιοριστεί στο 70% του μέσου όρου της Ευρωζώνης ακόμη και το 2030, με την ποιότητα των θεσμών να αποτελεί το κρισιμότερο εμπόδιο για την ανάπτυξη.

Η μετάβαση της Ελλάδας από την εποχή της κρίσης χρέους σε μια φάση βιώσιμης ανάπτυξης αποδεικνύεται μια σύνθετη διαδικασία, καθώς οι κληρονομιές του παρελθόντος συνεχίζουν να ασκούν πιέσεις. Η πρόσφατη ανάλυση της ΕΚΤ αναδεικνύει ότι η μακροοικονομική σταθερότητα δεν αρκεί από μόνη της για να γεφυρώσει το χάσμα με τους εταίρους μας.

Η «παγίδα» των θεσμών και η επενδυτική υστέρηση

Η ποιότητα των θεσμών αναγνωρίζεται πλέον ως ο καθοριστικός παράγοντας που κρατά πίσω την παραγωγικότητα. Παρά τις μεταρρυθμίσεις, η χώρα υστερεί σε δείκτες όπως η αποτελεσματικότητα της δικαιοσύνης και η ποιότητα της νομοθέτησης, γεγονός που αποθαρρύνει τις ξένες άμεσες επενδύσεις.

Σύμφωνα με τους αναλυτές, αν η Ελλάδα κατάφερνε να φτάσει τον μέσο όρο της Ευρωζώνης στη λειτουργία του κράτους, θα ξεκλείδωνε τεράστια κεφάλαια για κλάδους υψηλής τεχνολογίας. Αυτή η δομική αλλαγή είναι απαραίτητη για να ξεφύγει η χώρα από το μοντέλο της χαμηλής προστιθέμενης αξίας.

Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η γραφειοκρατία και η διαφθορά λειτουργούν ως «φόρος» στην καινοτομία. Η δημιουργία ενός σταθερού επιχειρηματικού περιβάλλοντος αποτελεί προϋπόθεση για να αυξηθεί η ουραγός στην παραγωγικότητα ελληνική εργασία.

Το χάσμα του εισοδήματος και η αργή σύγκλιση

Οι προβλέψεις της ΕΚΤ για το 2030 είναι αποκαλυπτικές, καθώς το κατά κεφαλήν εισόδημα δεν αναμένεται να ξεπεράσει το 70% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Αυτό το δεδομένο επιβεβαιώνει ότι η αγοραστική δύναμη των Ελλήνων παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, παρά τους θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Η αργή αυτή σύγκλιση συνδέεται άμεσα με τη γήρανση του πληθυσμού και τη χαμηλή συμμετοχή των γυναικών στην αγορά εργασίας. Χωρίς δραστικές παρεμβάσεις στην εκπαίδευση και την επανεκπαίδευση των εργαζομένων, η οικονομία κινδυνεύει με μακροχρόνια στασιμότητα.

Ιδιωτικό χρέος και δικαστικές καθυστερήσεις

Ένα από τα μεγαλύτερα «βαρίδια» παραμένει το ιδιωτικό χρέος, το οποίο πλέον βρίσκεται κυρίως στα χέρια των funds και των servicers. Οι καθυστερήσεις στην έκδοση δικαστικών αποφάσεων εμποδίζουν την ταχεία εκκαθάριση των οφειλών, κρατώντας χιλιάδες επιχειρήσεις εκτός τραπεζικού συστήματος.

Η κατάσταση αυτή δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο αποκλεισμού από τη χρηματοδότηση, περιορίζοντας τη δυνατότητα για νέες επενδύσεις. Ενώ το δημόσιο χρέος μειώνεται, οι κίνδυνοι για το ελληνικό χρέος παραμένουν υπαρκτοί λόγω της δημοσιονομικής πίεσης από τα δάνεια των ευρωπαϊκών θεσμών.

Η επόμενη μέρα για την ελληνική ανταγωνιστικότητα

Η πρόκληση για την ελληνική κυβέρνηση τα επόμενα χρόνια θα είναι η επιτάχυνση των θεσμικών αλλαγών. Η ψηφιοποίηση του κράτους και η επιτάχυνση της δικαιοσύνης δεν είναι πλέον απλές υποσχέσεις, αλλά υπαρξιακές ανάγκες για την οικονομία.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η Ελλάδα έχει μια ιστορική ευκαιρία να αλλάξει το παραγωγικό της μοντέλο. Η αξιοποίηση των πόρων και η βελτίωση της διακυβέρνησης θα κρίνουν αν η σύγκλιση του 2030 θα είναι μια χαμένη ευκαιρία ή η αρχή μιας νέας εποχής.