Εφορία: Στα 114 δισ. ευρώ το «βουνό» των ληξιπρόθεσμων οφειλών – Οι «πρωταθλητές» των χρεών

Στα 114,24 δισ. ευρώ εκτοξεύθηκε το συνολικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο προς την Εφορία στο τέλος Ιανουαρίου 2026, σημειώνοντας αύξηση κατά 3,67 δισ. ευρώ σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΑΑΔΕ, το 30,69% των οφειλών αυτών, δηλαδή 35,06 δισ. ευρώ, έχει πλέον χαρακτηριστεί ως ανεπίδεκτο είσπραξης, αναδεικνύοντας τη βαθιά κρίση στο ιδιωτικό χρέος.

Η διόγκωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς το Δημόσιο αποτελεί μια χρόνια παθογένεια, η οποία συνδέεται άρρηκτα με την υστέρηση της φοροδοτικής ικανότητας και τη συσσώρευση προστίμων από παλαιότερες χρήσεις. Η πρόσφατη αύξηση των ανεπίδεκτων είσπραξης οφειλών οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον χαρακτηρισμό παλαιών χρεών ως «μη ανακτήσιμων», όπως η περίπτωση ενός και μόνο οφειλέτη στον οποίο καταλογίστηκαν πρόστιμα ύψους 5,51 δισ. ευρώ τον Νοέμβριο του 2025.

Η ακτινογραφία των οφειλών και η «μαύρη τρύπα» των ανεπίδεκτων

Από την ανάλυση των στοιχείων της ΑΑΔΕ προκύπτει ότι το πραγματικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο, αν εξαιρεθούν τα ανεπίδεκτα είσπραξης, διαμορφώνεται σε χαμηλότερα επίπεδα, ωστόσο η πίεση παραμένει ασφυκτική. Το 66,32% του πραγματικού χρέους αφορά καθαρά φορολογικές οφειλές, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό που αγγίζει το 22,22% προέρχεται από πρόστιμα, φορολογικά και μη.

Είναι χαρακτηριστικό ότι η εισπραξιμότητα βασίζεται σε ένα πολύ μικρό μέρος του συνολικού χαρτοφυλακίου. Συγκεκριμένα, το 89,92% των εισπράξεων προέρχεται από οφειλές ύψους 27,39 δισ. ευρώ, οι οποίες αποτελούν μόλις το 34,60% του πραγματικού υπολοίπου. Αυτό το φαινόμενο επιβεβαιώνει την αρχή του Παρέτο — η οποία ορίζει ότι το 80% των αποτελεσμάτων προέρχεται από το 20% των αιτιών — καθώς η φορολογική διοίκηση αντλεί έσοδα από μια περιορισμένη βάση συνεπών ή ρυθμισμένων οφειλετών.

Η συγκέντρωση του χρέους στους μεγαλοοφειλέτες

Η κατανομή του χρέους αποκαλύπτει μια τεράστια ανισορροπία μεταξύ του αριθμού των οφειλετών και του ύψους των οφειλών. Το 75,53% του συνολικού χρέους συγκεντρώνεται στην κατηγορία των οφειλών άνω του 1 εκατομμυρίου ευρώ, παρά το γεγονός ότι οι οφειλέτες αυτοί αποτελούν μόλις το 0,27% του συνόλου.

Στον αντίποδα, η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών, δηλαδή το 89,16% των οφειλετών, έχει χρέη που δεν υπερβαίνουν τις 10.000 ευρώ. Η κατηγορία αυτή, αν και πολυπληθής, ευθύνεται μόλις για το 3,52% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου. Η μείωση του αριθμού των οφειλετών κατά 76.777 πρόσωπα αποδίδεται κυρίως στη διευθέτηση μικροοφειλών, πιθανώς μέσω της αύξησης των δόσεων σε φόρους όπως ο ΕΝΦΙΑ.

ΦΠΑ και φόρος εισοδήματος στην κορυφή των απλήρωτων υποχρεώσεων

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της φορολογικής διοίκησης, ο ΦΠΑ παραμένει ο «πρωταθλητής» των ανείσπρακτων φόρων, καλύπτοντας το 47,21% των φορολογικών οφειλών με ποσό 24,79 δισ. ευρώ. Ακολουθεί ο φόρος εισοδήματος με ποσοστό 42,31%, ενώ οι φόροι στην περιουσία αντιπροσωπεύουν ένα πολύ μικρότερο μέρος του προβλήματος, μόλις 5,29%.

Παρά την ύπαρξη εργαλείων όπως ο εξωδικαστικός μηχανισμός, το ποσοστό των οφειλών που βρίσκονται σε καθεστώς ρύθμισης παραμένει απογοητευτικά χαμηλό, καθώς αγγίζει μόλις το 6,65%. Οι περισσότερες ρυθμίσεις εντοπίζονται σε οφειλές από 10.000 έως 100.000 ευρώ, ενώ οι πολύ μεγάλες οφειλές παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αρρύθμιστες, γεγονός που δυσχεραίνει τη συνολική διαχείριση του ιδιωτικού χρέους στην Ελλάδα.

Οι προκλήσεις για την εισπραξιμότητα και το μέλλον των οφειλών

Η φορολογική διοίκηση καλείται πλέον να διαχωρίσει τις οφειλές που έχουν πραγματική προοπτική είσπραξης από εκείνες που αποτελούν λογιστικά «βαρίδια». Η χρήση ψηφιακών εργαλείων και η εφαρμογή νέων σχημάτων δόσεων στοχεύουν στην αύξηση της συμμόρφωσης, ωστόσο η παλαιότητα των χρεών — με 16,99 δισ. ευρώ να αφορούν οφειλές άνω της δεκαετίας — αποτελεί το μεγαλύτερο εμπόδιο.

Για τους φορολογούμενους, η έγκαιρη ένταξη σε κάποιο από τα διαθέσιμα σχήματα παραμένει η μοναδική διέξοδος για την αποφυγή αναγκαστικών μέτρων είσπραξης. Μια πρακτική κίνηση που μπορείτε να κάνετε άμεσα είναι ο έλεγχος της προσωποποιημένης πληροφόρησης στο Taxisnet, ώστε να εντοπίσετε τυχόν μικροοφειλές που μπορούν να διευθετηθούν πριν διογκωθούν από προσαυξήσεις.