- Εφαρμογή πενταετούς παραγραφής για ασφαλιστικές οφειλές από 1/1/2026.
- Διατήρηση της δεκαετούς παραγραφής για χρέη που γεννήθηκαν έως το τέλος του 2025.
- Η παραγραφή διακόπτεται και ξεκινά εκ νέου με κάθε επίσημη ειδοποίηση του ΚΕΑΟ.
- Τα παραγραμμένα χρέη συνεπάγονται απώλεια συντάξιμου χρόνου για τον ασφαλισμένο.
- Υποχρέωση του ΕΦΚΑ για ταχύτερους ελέγχους και βεβαιώσεις εντός της πενταετίας.
Από σήμερα, 1η Ιανουαρίου 2026, τίθεται σε εφαρμογή το νέο, ευνοϊκότερο πλαίσιο που περιορίζει τον χρόνο παραγραφής των ασφαλιστικών οφειλών στην πενταετία. Η ρύθμιση αυτή αλλάζει ριζικά τη σχέση των επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών με τον e-ΕΦΚΑ, καθώς οι εισφορές που δεν βεβαιώνονται εγκαίρως θα παύουν πλέον να είναι απαιτητές, θέτοντας ένα σαφές χρονικό όριο στις αξιώσεις του κράτους.
| Περίοδος Οφειλής | Χρόνος Παραγραφής | Συνέπεια Μη Βεβαίωσης |
|---|---|---|
Περίοδος Οφειλής Από 01/01/2026 | Χρόνος Παραγραφής 5 έτη | Συνέπεια Μη Βεβαίωσης Αυτοδίκαιη παραγραφή αξίωσης |
Περίοδος Οφειλής Έως 31/12/2025 | Χρόνος Παραγραφής 10 έτη | Συνέπεια Μη Βεβαίωσης Ισχύει το προηγούμενο καθεστώς |
Περίοδος Οφειλής Μετά από ειδοποίηση | Χρόνος Παραγραφής Νέα 5ετία | Συνέπεια Μη Βεβαίωσης Διακοπή και επανεκκίνηση χρόνου |
Περίοδος Οφειλής Παραγραμμένο χρέος | Χρόνος Παραγραφής Μη απαιτητό | Συνέπεια Μη Βεβαίωσης Απώλεια ασφαλιστικού χρόνου |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια των παρεμβάσεων που δρομολογήθηκαν μετά τις ιστορικές αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας, οι οποίες έκριναν ότι η απεριόριστη δυνατότητα του κράτους να αναζητά οφειλές δεκαετιών παραβιάζει την αρχή της ασφάλειας δικαίου — τη θεμελιώδη αρχή που επιβάλλει τη σαφήνεια και την προβλεψιμότητα των κανόνων δικαίου. Τεχνικά, η πρόκληση για τη διοίκηση έγκειται πλέον στην ταχύτητα ανταπόκρισης, καθώς ο ελεγκτικός μηχανισμός καλείται να λειτουργήσει εντός ασφυκτικών προθεσμιών για να μην απωλέσει έσοδα από τις ληξιπρόθεσμες οφειλές.
Η παραγραφή λειτουργεί ως ένα σαφές χρονικό όριο για τη Διοίκηση, όχι όμως ως γενικευμένη διαγραφή χρεών χωρίς προϋποθέσεις.
Νομική ανάλυση της νέας διάταξης
Το νέο καθεστώς για τις οφειλές από το 2026
Το νέο πλαίσιο ορίζει ότι για όλες τις ασφαλιστικές εισφορές που αφορούν περιόδους από την 1η Ιανουαρίου 2026 και μετά, ο χρόνος παραγραφής περιορίζεται στα πέντε έτη. Αυτό σημαίνει ότι αν ο e-ΕΦΚΑ δεν προχωρήσει σε βεβαίωση της οφειλής και σε ενέργειες αναγκαστικής είσπραξης εντός αυτού του διαστήματος, το δικαίωμά του να διεκδικήσει τα ποσά αυτά παραγράφεται αυτομάτως. Για παράδειγμα, εισφορές του έτους 2026 που θα παραμείνουν αβεβαίωτες, θα πάψουν να είναι απαιτητές από την 1/1/2032.
Τι ισχύει για τα παλαιότερα χρέη και τη μεταβατική περίοδο
Είναι κρίσιμο να διευκρινιστεί ότι για τις οφειλές που γεννήθηκαν ή βεβαιώθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, εξακολουθεί να ισχύει η δεκαετής παραγραφή. Η διοίκηση διατηρεί το δικαίωμα να αναζητήσει αυτά τα χρέη για μια δεκαετία, εκτός αν μεσολαβήσει κάποιο γεγονός που θα μηδενίσει τον χρόνο. Ωστόσο, για χρέη παλαιότερων ετών που εντοπίζονται για πρώτη φορά μετά τη σημερινή ημερομηνία, η διαδικασία βεβαίωσης θα πρέπει να ακολουθεί τους νέους, ταχύτερους ρυθμούς, προσφέροντας μια σχετική ανακούφιση στους οφειλέτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με το βουνό των χρεών προς το Δημόσιο.
Τα «διακοπτικά γεγονότα» που μηδενίζουν τον χρόνο
Η παραγραφή δεν σημαίνει αυτόματη διαγραφή χωρίς όρους. Ο νόμος προβλέπει το λεγόμενο διακοπτικό γεγονός — δηλαδή τη νομική ενέργεια που σταματά την παραγραφή και την εκκινεί από την αρχή — το οποίο μπορεί να είναι μια απλή ηλεκτρονική ειδοποίηση, μια επιστολή από το ΚΕΑΟ ή η λήψη αναγκαστικών μέτρων όπως οι κατασχέσεις. Σύμφωνα με εκτιμήσεις από εργατολόγους με εμπειρία σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης, η μείωση του χρόνου παραγραφής θα οδηγήσει σε μια «έκρηξη» ειδοποιητηρίων, καθώς οι υπηρεσίες θα προσπαθούν να προλάβουν τις προθεσμίες.
Οι συνέπειες στη σύνταξη και ο χαμένος ασφαλιστικός χρόνος
Μια συχνά παραγνωρισμένη πτυχή της παραγραφής είναι η επίπτωση στον ασφαλιστικό βίο. Όταν ένα χρέος παραγράφεται, ο αντίστοιχος χρόνος ασφάλισης δεν αναγνωρίζεται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος. Αυτό μπορεί να δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα σε όσους επιθυμούν να βγουν στη σύνταξη με χρέη, καθώς ενδέχεται να βρεθούν με λιγότερα ένσημα από τα απαιτούμενα. Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο ασφαλισμένος θα πρέπει είτε να προχωρήσει σε εξαγορά πλασματικών ετών είτε να καλύψει το κενό με νέα εργασία, γεγονός που απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό.
Η επόμενη μέρα για τους οφειλέτες και τον ΕΦΚΑ
Η μετάβαση στην πενταετία αποτελεί μια σημαντική νίκη για την προστασία του πολίτη από την κρατική αδράνεια, αλλά ταυτόχρονα απαιτεί αυξημένη επαγρύπνηση. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι επιχειρήσεις οφείλουν να παρακολουθούν στενά τις ψηφιακές τους θυρίδες, καθώς η στρατηγική του e-ΕΦΚΑ αναμένεται να γίνει πιο επιθετική ως προς τη βεβαίωση των οφειλών εντός της πρώτης πενταετίας. Η συμμόρφωση και η έγκαιρη ρύθμιση παραμένουν τα ασφαλέστερα εργαλεία για τη διασφάλιση τόσο της περιουσίας όσο και των μελλοντικών συνταξιοδοτικών παροχών.
Οδηγός διαχείρισης ασφαλιστικών οφειλών
- Ελέγχετε τακτικά την ηλεκτρονική σας καρτέλα στην πλατφόρμα του e-ΕΦΚΑ για τυχόν αβεβαίωτες οφειλές.
- Μην αγνοείτε τις ειδοποιήσεις του ΚΕΑΟ, καθώς κάθε ενημέρωση μηδενίζει τον χρόνο παραγραφής.
- Σε περίπτωση παραγραφής, εξετάστε τη δυνατότητα εξαγοράς του χρόνου αν σας λείπουν ένσημα για τη σύνταξη.
- Συμβουλευτείτε έναν εξειδικευμένο εργατολόγο για να διαπιστώσετε αν παλαιές οφειλές σας έχουν ήδη παραγραφεί.
