- Το Γενικό Δικαστήριο της ΕΕ καταργεί την απαλλαγή ΦΠΑ στη διαχείριση εκχωρημένων δανείων.
- Η απόφαση T-184/25 επηρεάζει άμεσα τις ελληνικές τιτλοποιήσεις του προγράμματος «Ηρακλής».
- Οι αμοιβές των servicers για λογαριασμό τρίτων θεωρούνται πλέον φορολογητέες υπηρεσίες.
- Δεν υπάρχει καμία άμεση επίπτωση ή επιβάρυνση για τους δανειολήπτες.
- Η ΑΑΔΕ τίθεται σε εγρήγορση για την εφαρμογή της νέας ευρωπαϊκής νομολογίας.
Η απόφαση του Γενικού Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην υπόθεση T-184/25 φέρνει σαρωτικές αλλαγές στη φορολογική μεταχείριση των τιτλοποιήσεων δανείων. Πλέον, οι υπηρεσίες διαχείρισης που παρέχονται έναντι αμοιβής για λογαριασμό τρίτων δεν καλύπτονται από την απαλλαγή ΦΠΑ, θέτοντας σε εγρήγορση την ΑΑΔΕ και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
| Κατηγορία Υπηρεσίας | Καθεστώς ΦΠΑ | Νομική Βάση |
|---|---|---|
Κατηγορία Υπηρεσίας Διαχείριση από αρχικό δανειστή | Καθεστώς ΦΠΑ Απαλλάσσεται | Νομική Βάση Άρθρο 135 Οδηγίας ΦΠΑ |
Κατηγορία Υπηρεσίας Διαχείριση εκχωρημένων δανείων | Καθεστώς ΦΠΑ Υπάγεται σε ΦΠΑ | Νομική Βάση Απόφαση ΕΕ T-184/25 |
Κατηγορία Υπηρεσίας Υπηρεσίες Servicers προς Funds | Καθεστώς ΦΠΑ Υπάγεται σε ΦΠΑ | Νομική Βάση Αυτοτελής φορολογητέα πράξη |
Κατηγορία Υπηρεσίας Διαχείριση εγγυήσεων/ασφαλειών | Καθεστώς ΦΠΑ Υπάγεται σε ΦΠΑ | Νομική Βάση Απόρριψη απαλλαγής από ΔΕΕ |
Αυτή η εξέλιξη έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου η ελληνική αγορά έχει ήδη απορροφήσει τεράστιους όγκους τιτλοποιήσεων μέσω του προγράμματος «Ηρακλής», με χαρτοφυλάκια που υπερβαίνουν τα 80 δισ. ευρώ. Το παρασκήνιο της υπόθεσης συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική των τραπεζών να αποφορτίζουν τους ισολογισμούς τους, αναθέτοντας τη διαχείριση των απαιτήσεων σε εξειδικευμένους φορείς.
Η υπηρεσία διαχείρισης εκχωρημένων δανείων δεν καλύπτεται από τις απαλλαγές ΦΠΑ που προβλέπει η ευρωπαϊκή νομοθεσία για τις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες.
Γενικό Δικαστήριο Ευρωπαϊκής Ένωσης, Απόφαση T-184/25
Η απόφαση-σταθμός T-184/25 και το τέλος των απαλλαγών
Το Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με την απόφαση που εξέδωσε στις 17 Ιουνίου 2026, ξεκαθάρισε το τοπίο γύρω από το άρθρο 135 της Οδηγίας ΦΠΑ. Σύμφωνα με την κρίση του Δικαστηρίου, όταν ένα πιστωτικό ίδρυμα εκχωρεί δάνεια και συνεχίζει να τα διαχειρίζεται για λογαριασμό του νέου δικαιούχου, η υπηρεσία αυτή δεν συνιστά απαλλασσόμενη χρηματοοικονομική δραστηριότητα.
Η δικαστική κρίση απέρριψε το επιχείρημα ότι η συγκεκριμένη διαχείριση αποτελεί «διαχείριση πιστώσεων» από τον αρχικό δανειστή. Αντίθετα, θεωρείται πλέον μια αυτοτελής παροχή υπηρεσιών η οποία πρέπει να επιβαρύνεται με τον αναλογούντα φόρο, καθώς τα δάνεια δεν ανήκουν πλέον στην κυριότητα της τράπεζας.
Η εξέλιξη αυτή αναμένεται να προκαλέσει έντονο προβληματισμό, καθώς η επιχειρησιακό σχέδιο της ΑΑΔΕ περιλαμβάνει ήδη αυστηρούς ελέγχους στη φορολογική συμμόρφωση των μεγάλων επιχειρήσεων. Οι φορολογικές αρχές καλούνται τώρα να ενσωματώσουν αυτή την ερμηνεία στο εθνικό δίκαιο.
Ποιες συναλλαγές επηρεάζονται άμεσα στην Ελλάδα
Στην ελληνική πραγματικότητα, η απόφαση αγγίζει τον πυρήνα των μαζικών τιτλοποιήσεων. Όταν μια τράπεζα μεταβιβάζει, για παράδειγμα, ένα χαρτοφυλάκιο 2 δισ. ευρώ σε μια εταιρεία ειδικού σκοπού (SPV), οποιαδήποτε αμοιβή εισπράττει για την παρακολούθηση των πληρωμών ή την έγκριση ρυθμίσεων υπάγεται πλέον σε ΦΠΑ.
Αντίθετα, το καθεστώς παραμένει αμετάβλητο για τα δάνεια που παραμένουν στον ισολογισμό της τράπεζας. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η διαχείριση της σχέσης με τον πελάτη εξακολουθεί να καλύπτεται από την παραδοσιακή φορολογική απαλλαγή, καθώς δεν υπάρχει μεταβίβαση της απαίτησης σε τρίτο μέρος.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών κύκλων, η απόφαση αυτή ενδέχεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για την αναθεώρηση των συμβάσεων διαχείρισης, καθώς η επιβολή ΦΠΑ 24% στις αμοιβές δημιουργεί σημαντικά λογιστικά και οικονομικά βάρη για τα επενδυτικά κεφάλαια.
Ο ρόλος των servicers και οι επιπτώσεις στην αγορά
Η αγορά των μη εξυπηρετούμενων δανείων βρίσκεται στο επίκεντρο, καθώς η ηλεκτρονική διαβίβαση δεδομένων από τους servicers επιτρέπει στην ΑΑΔΕ να έχει πλήρη εικόνα των συναλλαγών. Εταιρείες όπως η doValue Greece και η Cepal Hellas, που διαχειρίζονται δάνεια για λογαριασμό funds, θα δουν τις υπηρεσίες τους να επιβεβαιώνονται ως αυτοτελείς φορολογητέες πράξεις.
Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι οι δανειολήπτες δεν επηρεάζονται άμεσα από αυτή την απόφαση. Η αλλαγή αφορά αποκλειστικά τη φορολογική σχέση μεταξύ των τραπεζών, των επενδυτικών κεφαλαίων και των εταιρειών διαχείρισης, και όχι το ύψος των δόσεων ή των οφειλών των πολιτών.
Ωστόσο, η πίεση στη ρευστότητα των σχημάτων τιτλοποίησης μπορεί να οδηγήσει σε αναπροσαρμογές στη στρατηγική διαχείρισης. Η πώληση χαρτοφυλακίων σε επενδυτές θα πρέπει πλέον να συνυπολογίζει το επιπλέον κόστος του ΦΠΑ στις αμοιβές διαχείρισης, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τις τιμές μεταβίβασης.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επικρατεί κατάσταση αυξημένης εγρήγορσης. Η ΑΑΔΕ αναμένεται να εκδώσει σχετική εγκύκλιο που θα ευθυγραμμίζει την ελληνική πρακτική με την ευρωπαϊκή νομολογία, καθορίζοντας τον χρόνο έναρξης της νέας φορολογικής μεταχείρισης.
Οι τράπεζες και οι servicers από την πλευρά τους προχωρούν σε νομική αξιολόγηση των υφιστάμενων συμβάσεων. Η ανάγκη για φορολογική θωράκιση των σχημάτων του προγράμματος «Ηρακλής» καθίσταται επιτακτική, προκειμένου να αποφευχθούν μελλοντικά πρόστιμα ή αναδρομικές επιβαρύνσεις.
Η επόμενη μέρα θα κριθεί από την ταχύτητα με την οποία η ελληνική διοίκηση θα υιοθετήσει την ερμηνεία του Γενικού Δικαστηρίου. Η διασφάλιση της φορολογικής δικαιοσύνης και η αποφυγή στρεβλώσεων στον ανταγωνισμό αποτελούν τις βασικές προτεραιότητες για το οικονομικό επιτελείο τους επόμενους μήνες.
Οδηγός συμμόρφωσης για χρηματοπιστωτικούς φορείς
- Επανεξέταση των συμβάσεων διαχείρισης (SLA) για τον προσδιορισμό του ΦΠΑ.
- Δημιουργία λογιστικών προβλέψεων για την κάλυψη του επιπλέον φορολογικού κόστους.
- Επικοινωνία με εξειδικευμένους φορολογικούς συμβούλους για την ερμηνεία της απόφασης T-184/25.
- Προσαρμογή των συστημάτων myDATA για την ορθή διαβίβαση των νέων φορολογητέων πράξεων.
