- Το ΣτΕ κρίνει νόμιμες τις μονομερείς αυξήσεις μόνο υπό αυστηρές προϋποθέσεις διαφάνειας.
- Κάθε αναπροσαρμογή πρέπει να βασίζεται σε σοβαρό λόγο που αναγράφεται ρητά στη σύμβαση.
- Οι ασφαλιστικές εταιρείες υποχρεούνται σε συνεχή και σαφή ενημέρωση των πελατών τους.
- Η ΕΑΔΕ ζητά τη χρήση αντικειμενικών και δημόσια προσβάσιμων δεικτών για τις αυξήσεις.
Η Ένωση Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών Ελλάδος (ΕΑΔΕ) προχώρησε σε κρίσιμες διευκρινίσεις σχετικά με την απόφαση 2196/2025 του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία οριοθετεί τις μονομερείς αναπροσαρμογές ασφαλίστρων. Σύμφωνα με την Ένωση, το Ανώτατο Δικαστήριο επιβάλλει αυστηρά κριτήρια διαφάνειας, απαιτώντας οι αυξήσεις να βασίζονται σε συγκεκριμένους και αντικειμενικούς δείκτες που θα είναι πλήρως κατανοητοί από τον μέσο καταναλωτή.
| Κριτήριο ΣτΕ | Απαιτήσεις & Λεπτομέρειες |
|---|---|
| Σοβαρός Λόγος | Πρέπει να αναφέρεται ρητά και συγκεκριμένα στη σύμβαση. |
| Διαφάνεια Κριτηρίων | Χρήση αντικειμενικών και δημόσια προσβάσιμων δεικτών. |
| Ενημέρωση | Συνεχής και επαρκής ενημέρωση σε προσυμβατικό και συμβατικό στάδιο. |
| Κατανόηση Μηχανισμού | Δυνατότητα του ασφαλισμένου να εκτιμά τις οικονομικές επιπτώσεις. |
| Αποφυγή Αυθαιρεσίας | Απαγόρευση αυξήσεων που βασίζονται αποκλειστικά σε εσωτερικά στοιχεία της εταιρείας. |
Η πρόσφατη δικαστική εξέλιξη γύρω από τις ρήτρες αναπροσαρμογής αποτελεί την κορύφωση μιας πολυετούς διαμάχης μεταξύ ασφαλιστικών εταιρειών και καταναλωτικών οργανώσεων. Η απόφαση 2196/2025 του ΣτΕ έρχεται να καλύψει ένα νομοθετικό κενό, προσδιορίζοντας με ακρίβεια πότε μια μονομερής αύξηση θεωρείται καταχρηστική και πότε νόμιμη.
Τα κριτήρια πρέπει να επιτρέπουν στον μέσο ασφαλισμένο να κατανοεί τον μηχανισμό αναπροσαρμογής και να εκτιμά τις οικονομικές επιπτώσεις.
ΕΑΔΕ, Ανακοίνωση για την απόφαση ΣτΕ
Τα κριτήρια του ΣτΕ για τις νόμιμες αναπροσαρμογές
Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις της ΕΑΔΕ, το Ανώτατο Δικαστήριο θέτει ως απαράβατη προϋπόθεση την ύπαρξη σοβαρού λόγου για κάθε αλλαγή στο κόστος του συμβολαίου. Αυτός ο λόγος δεν μπορεί να είναι γενικός ή αόριστος, αλλά πρέπει να αναφέρεται ρητά στους όρους της σύμβασης που υπογράφει ο ασφαλισμένος.
Επιπλέον, η απόφαση του ΣτΕ για τις προϋποθέσεις αυξήσεων ξεκαθαρίζει ότι η ασφαλιστική επιχείρηση δεν μπορεί να δρα αυθαίρετα. Η αναπροσαρμογή οφείλει να στηρίζεται σε ειδικά και εύλογα κριτήρια, τα οποία επιτρέπουν στον μέσο πολίτη να προβλέψει, έστω και κατά προσέγγιση, τις μελλοντικές οικονομικές επιβαρύνσεις.
Προτεινόμενο Η κλιματική πολιτική αλλάζει την αγορά εργασίας: Το έμφυλο χάσμα στην πράσινη μετάβαση
Στους διαδρόμους της ασφαλιστικής αγοράς, νομικοί παραστάτες που παρακολουθούν την υπόθεση τονίζουν ότι η απόφαση αυτή λειτουργεί ως «δικλείδα ασφαλείας». Επισημαίνουν ότι πλέον οι εταιρείες είναι υποχρεωμένες να χρησιμοποιούν δημοσίως προσβάσιμους δείκτες, απομακρυνόμενες από εσωτερικούς υπολογισμούς που ήταν αδιαφανείς για το κοινό.
Η υποχρέωση για διαρκή ενημέρωση του ασφαλισμένου
Μια από τις σημαντικότερες πτυχές της απόφασης, όπως υπογραμμίζει η ΕΑΔΕ, είναι η ενίσχυση της προσυμβατικής ενημέρωσης. Ο ασφαλισμένος πρέπει να γνωρίζει τον μηχανισμό αναπροσαρμογής πριν από την υπογραφή, ώστε να είναι σε θέση να αξιολογήσει την ισορροπία δικαιωμάτων και υποχρεώσεων.
Η υποχρέωση αυτή δεν εξαντλείται στην έναρξη της συνεργασίας, αλλά συνεχίζεται καθ’ όλη τη διάρκεια της σύμβασης. Οι εταιρείες οφείλουν να παρέχουν σαφή και επαρκή ενημέρωση για κάθε μεταβολή, διασφαλίζοντας ότι τηρούνται οι αρχές της καλής πίστης και της διαφάνειας στις συναλλαγές.
Αυτή η εξέλιξη συνδέεται άμεσα με τις προβλέψεις για αυξήσεις στα ασφάλιστρα υγείας το 2026, καθώς οι εταιρείες καλούνται τώρα να προσαρμόσουν τις ρήτρες τους στα νέα δεδομένα. Η ΕΑΔΕ, η οποία έχει στο παρελθόν ζητήσει παρέμβαση για αθέμιτες πρακτικές, καλεί τον κλάδο σε άμεση συμμόρφωση.
Η επόμενη μέρα για τα συμβόλαια υγείας
Η ΕΑΔΕ καλεί τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις να προχωρήσουν άμεσα στη διαμόρφωση νέων ρητρών. Αυτές πρέπει να αναφέρονται σε αντικειμενικούς δείκτες, οι οποίοι θα είναι εύκολα επαληθεύσιμοι από τους καταναλωτές, ενισχύοντας έτσι την εμπιστοσύνη στην ιδιωτική ασφάλιση.
Η εφαρμογή των νέων κανόνων αναμένεται να περιορίσει τις μονομερείς και υπέρμετρες αυξήσεις που παρατηρήθηκαν τα προηγούμενα έτη. Η ισορροπία στην αγορά αποτελεί πλέον νομική επιταγή, με το Συμβούλιο της Επικρατείας να θέτει το πλαίσιο προστασίας του καταναλωτή ως προτεραιότητα για το 2026.
Τι να προσέξετε στο ασφαλιστήριο συμβόλαιο
- Ελέγξτε αν υπάρχει ρητός όρος για μονομερή αναπροσαρμογή των ασφαλίστρων.
- Ζητήστε διευκρινίσεις για τους συγκεκριμένους δείκτες στους οποίους βασίζεται η αύξηση.
- Απαιτήστε εγγράφως την προσυμβατική ενημέρωση που περιγράφει τον μηχανισμό αύξησης.
- Συγκρίνετε τους δείκτες της εταιρείας σας με δημόσια προσβάσιμα οικονομικά δεδομένα.
