ΔΝΤ: Οι πέντε πυλώνες για τη μακροοικονομική σταθερότητα της Τουρκίας

Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εξέδωσε πέντε στρατηγικές συστάσεις για την Τουρκία, στοχεύοντας στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού και τη μακροοικονομική σταθερότητα. Παρά την αναγνώριση της δημοσιονομικής προόδου το 2025, το Ταμείο ζητά αυστηρή νομισματική πολιτική και διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για τη θωράκιση της γειτονικής οικονομίας.

Η τρέχουσα αξιολόγηση της τουρκικής οικονομίας από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έρχεται σε μια κρίσιμη καμπή, καθώς η Άγκυρα επιχειρεί να ανακτήσει την αξιοπιστία των αγορών μετά από χρόνια αμφιλεγόμενων πολιτικών. Αυτή η εξέλιξη αποτελεί συνέχεια της προσπάθειας που ξεκίνησε το 2024, με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να παρακολουθεί στενά τη μετάβαση σε ένα πιο ορθόδοξο οικονομικό μοντέλο.

Νομισματική πειθαρχία και ανεξαρτησία της Κεντρικής Τράπεζας

Η πρώτη και πλέον κρίσιμη σύσταση αφορά τη διατήρηση μιας αυστηρής νομισματικής πολιτικής για όσο διάστημα κριθεί απαραίτητο. Στόχος είναι η αποφασιστική μείωση του πληθωρισμού, ο οποίος παραμένει το κύριο αγκάθι για την αγοραστική δύναμη των Τούρκων πολιτών.

Σύμφωνα με το Ταμείο, η ανεξαρτησία της Κεντρικής Τράπεζας πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω, ώστε οι αποφάσεις για τα επιτόκια να βασίζονται αποκλειστικά σε οικονομικά δεδομένα. Η προσέγγιση αυτή ακολουθεί το διεθνές πρότυπο του Inflation Targeting — τη στρατηγική εστίασης των κεντρικών τραπεζών στην επίτευξη ενός συγκεκριμένου επιπέδου τιμών — το οποίο κρίνεται απαραίτητο για τη σταθερότητα.

Παράλληλα, η εμπειρία από άλλες αγορές δείχνει ότι η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού απαιτεί χρόνο και συνέπεια. Οι οικονομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι οποιαδήποτε πρόωρη χαλάρωση των επιτοκίων θα μπορούσε να ακυρώσει τις θυσίες που έχουν γίνει μέχρι σήμερα.

Δημοσιονομική σύσφιξη και έλλειμμα κάτω από 3%

Το ΔΝΤ θέτει ως στόχο το δημοσιονομικό έλλειμμα να υποχωρήσει κάτω από το 3% του ΑΕΠ. Η κίνηση αυτή θεωρείται αναγκαία για να δημιουργηθούν δημοσιονομικά αποθέματα (buffers) που θα προστατεύσουν την οικονομία από μελλοντικούς εξωτερικούς κραδασμούς.

Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται η διεύρυνση της φορολογικής βάσης και η βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης. Η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να ευθυγραμμιστεί πλήρως με τη νομισματική, αποφεύγοντας επεκτατικά μέτρα που θα μπορούσαν να τροφοδοτήσουν εκ νέου τις τιμές.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων στην ενέργεια. Το Ταμείο τονίζει ότι οι πόροι αυτοί θα πρέπει να ανακατευθυνθούν στην προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών μέσω στοχευμένων κοινωνικών προγραμμάτων.

Χρηματοπιστωτική σταθερότητα και κρυπτονομίσματα

Η ενίσχυση της εποπτείας του τραπεζικού συστήματος αποτελεί τον τέταρτο πυλώνα των συστάσεων. Το ΔΝΤ ζητά αυστηρότερο έλεγχο των κινδύνων που συνδέονται με το ξένο νόμισμα, καθώς και βελτίωση των πλαισίων εξυγίανσης των ιδρυμάτων.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η αναφορά στα κρυπτονομίσματα, όπου ζητείται η θέσπιση ενός αυστηρού ρυθμιστικού πλαισίου. Η ραγδαία εξάπλωση των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων στην Τουρκία απαιτεί εποπτική εγρήγορση για την αποφυγή συστημικών κινδύνων.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών διεθνών οργανισμών, η θωράκιση των τραπεζών είναι το κλειδί για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των ξένων επενδυτών. Η διαφάνεια στις συναλλαγές και η συμμόρφωση με τα διεθνή πρότυπα αποτελούν προϋποθέσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και η επόμενη μέρα

Ο πέμπτος πυλώνας αφορά τις βαθιές διαρθρωτικές αλλαγές στην αγορά εργασίας και την εκπαίδευση. Το ΔΝΤ υπογραμμίζει την ανάγκη για ενίσχυση της παραγωγικότητας μέσω της στήριξης των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και της πράσινης μετάβασης.

Η αύξηση της συμμετοχής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο ενεργειακό μείγμα της Τουρκίας θεωρείται στρατηγικής σημασίας. Αυτό θα μειώσει την εξάρτηση από τις εισαγωγές καυσίμων και θα βελτιώσει το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών μακροπρόθεσμα.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η Τουρκία βρίσκεται στο σωστό δρόμο, αλλά η πολιτική βούληση για τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων θα είναι ο καθοριστικός παράγοντας. Η επόμενη μέρα για την τουρκική οικονομία εξαρτάται από την προσήλωση στους στόχους που έχουν τεθεί για το 2026.