Δημόσιο: Οι 400 αλλαγές που καταργούν τη γραφειοκρατία το 2026 και ο ρόλος του «Μίτος»

Η κυβέρνηση θέτει σε εφαρμογή το σχέδιο απλούστευσης 400 διοικητικών διαδικασιών για το 2026, με κεντρικό άξονα την πλατφόρμα «Μίτος». Η μεταρρύθμιση στοχεύει στη δραστική μείωση των διοικητικών βαρών για πολίτες και επιχειρήσεις, ενισχύοντας την ψηφιακή διακυβέρνηση και την αποτελεσματικότητα του κράτους μέσω της Εθνικής Πολιτικής Διοικητικών Διαδικασιών.

Η προσπάθεια για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της χώρας εισέρχεται σε μια νέα, πιο εντατική φάση, καθώς η Εθνική Πολιτική Διοικητικών Διαδικασιών ωριμάζει. Το παρασκήνιο αυτής της κίνησης συνδέεται άμεσα με την ανάγκη για δημοσιονομική εξοικονόμηση και την καταπολέμηση φαινομένων κακοδιοίκησης που ταλανίζουν το Δημόσιο επί δεκαετίες.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια των 109 δράσεων απλούστευσης που έχουν ήδη ενσωματωθεί στην καθημερινότητα, όπως η άυλη συνταγογράφηση. Στόχος για το 2026 είναι η μετεξέλιξη της δημόσιας διοίκησης σε έναν μηχανισμό φιλικό προς τον πολίτη, με το ελάχιστο δυνατό διοικητικό κόστος.

Η πλατφόρμα «Μίτος» ως κεντρικός πυλώνας πληροφόρησης

Ο «Μίτος» (mitos.gov.gr) αποτελεί το ψηφιακό αποθετήριο όπου καταγράφονται αναλυτικά όλες οι διαδικασίες του Δημοσίου. Οι χρήστες μπορούν να ενημερωθούν για τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, τον χρόνο διεκπεραίωσης και το κόστος των παραβόλων, αποφεύγοντας την άσκοπη μετακίνηση σε φυσικά σημεία εξυπηρέτησης.

Μέχρι στιγμής, έχουν δημοσιευθεί 4.153 διαδικασίες από 61 διαφορετικούς φορείς, ενώ περισσότερες από 1.100 νέες εγγραφές βρίσκονται σε στάδιο επεξεργασίας. Η οργάνωση των πληροφοριών γίνεται με βάση γεγονότα της ζωής, όπως η εργασία, η εκπαίδευση και η επιχειρηματική δραστηριότητα, διευκολύνοντας την πλοήγηση των ενδιαφερομένων.

Η διασύνδεση αυτής της βάσης δεδομένων με υπηρεσίες όπως το Gov.gr Wallet ενισχύει την ασφάλεια των συναλλαγών. Η ψηφιακή διαφάνεια θεωρείται από υπηρεσιακούς παράγοντες ως το ισχυρότερο αντίδοτο στη διαφθορά και τη γραφειοκρατική αυθαιρεσία.

Οι 400 νέες απλουστεύσεις και τα κριτήρια επιλογής

Το Εθνικό Πρόγραμμα Απλούστευσης Διαδικασιών αναλαμβάνει τον ανασχεδιασμό των βημάτων που απαιτούνται για την ολοκλήρωση μιας υπηρεσίας. Σύμφωνα με στελέχη του Υπουργείου Εσωτερικών, η επιλογή των 400 διαδικασιών έγινε με γνώμονα τη συχνότητα χρήσης και τον αντίκτυπο στην οικονομική δραστηριότητα της χώρας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται σε τομείς που αφορούν τις επενδύσεις, την κοινωνική ασφάλιση και την ίδρυση επιχειρήσεων. Ήδη, η αναβάθμιση συστημάτων όπως το ΕΡΓΑΝΗ ΙΙ δείχνει τον δρόμο για τη μείωση της γραφειοκρατίας στον εργασιακό τομέα, προσφέροντας ταχύτητα και διαφάνεια.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επισημαίνεται ότι η κατάργηση περιττών δικαιολογητικών είναι το κλειδί για την επιτυχία. Η υλοποίηση υπηρεσιών μιας στάσης (one-stop-shop) αναμένεται να μειώσει δραστικά τον χρόνο που δαπανούν οι πολίτες για πιστοποιητικά και βεβαιώσεις.

Ψηφιακές υπηρεσίες σε άμεση προτεραιότητα για το 2026

Στην κορυφή της λίστας των αλλαγών βρίσκεται η ψηφιοποίηση της άδειας οδήγησης και η ανάπτυξη του Point System για την ενημέρωση των οδηγών. Παράλληλα, προωθείται το ενιαίο πιστοποιητικό κληρονομίας, μια μεταρρύθμιση που θα δώσει τέλος στην πολυδιάσπαση εγγράφων σε διαφορετικά δικαστήρια.

Στον τομέα της υγείας και της πρόνοιας, δρομολογείται η απλούστευση των διαδικασιών στα ΚΕΠΑ για ασθενείς με σοβαρά νοσήματα, καθώς και η έκδοση ιατρικού πιστοποιητικού θανάτου μέσω της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης. Οι αλλαγές αυτές στοχεύουν στην ανακούφιση ευάλωτων ομάδων από τον διοικητικό φόρτο.

Επιπλέον, η αυτόματη απόδοση ΑΦΜ σε νεογνά και η ψηφιακή δήλωση δικαστικής αναγνώρισης τέκνου αποτελούν δείγματα της νέας προσέγγισης. Όπως προκύπτει από την εμπειρία σε τομείς όπως τα ψηφιακά διαβατήρια, η κατάργηση της χειρόγραφης διακίνησης εγγράφων εξοικονομεί έως και 30 ημέρες αναμονής.

Οικονομικό όφελος και περιβαλλοντικό αποτύπωμα

Τα οφέλη των μεταρρυθμίσεων τεκμηριώνονται από το Παρατηρητήριο Γραφειοκρατίας, το οποίο καταγράφει εντυπωσιακά στοιχεία. Ενδεικτικά, η ψηφιοποίηση των βεβαιώσεων μητρώου της ΑΑΔΕ οδήγησε σε ετήσια εξοικονόμηση 984.000 ευρώ για το Δημόσιο και τους πολίτες, μειώνοντας τα βάρη κατά 87,2%.

Πέρα από το οικονομικό σκέλος, η περιβαλλοντική διάσταση είναι εξίσου σημαντική. Η εξάλειψη της χρήσης 160.000 φύλλων χαρτιού και η μείωση των μετακινήσεων κατά 48.000 χιλιόμετρα ετησίως, μεταφράζονται σε μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 26,94 τόνους.

Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η ψηφιακή μετάβαση δεν είναι απλώς μια τεχνική αλλαγή, αλλά μια βαθιά κοινωνική τομή. Η επόμενη μέρα για τη δημόσια διοίκηση απαιτεί τη συνεχή εκπαίδευση των υπαλλήλων και τη διαρκή επικαιροποίηση των ψηφιακών εργαλείων για τη διατήρηση της εμπιστοσύνης των πολιτών.