- Αίτημα για οριστικοποίηση των συντελεστών αναθεώρησης του Α’ τριμήνου 2022.
- Κίνδυνος για τη βιωσιμότητα των έργων λόγω παρωχημένων τιμών του 2017.
- Προειδοποίηση για δημοσιονομική αβεβαιότητα και δικαστικές εμπλοκές.
- Ανάγκη για πλήρη ενεργοποίηση του άρθρου 153 του ν. 4412/2016.
- Ζητείται άμεση συνάντηση των φορέων με την ηγεσία των αρμόδιων υπουργείων.
Σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης με την Πολιτεία εισέρχονται οι εργοληπτικοί φορείς, ζητώντας την άμεση οριστικοποίηση των συντελεστών αναθεώρησης στις συμβάσεις δημοσίων έργων. Με κοινή επιστολή τους, ο ΣΤΕΑΤ, η ΠΕΔΜΕΔΕ και η ΠΕΣΕΔΕ προειδοποιούν για σοβαρούς κινδύνους στη δημοσιονομική σταθερότητα και την ολοκλήρωση κρίσιμων υποδομών λόγω της εκτόξευσης του κόστους υλικών και ενέργειας.
| Κατηγορία Δεδομένου | Περιγραφή / Τιμή |
|---|---|
| Φορείς | ΣΤΕΑΤ, ΠΕΔΜΕΔΕ, ΠΕΣΕΔΕ |
| Κύριο Αίτημα | Οριστικοποίηση συντελεστών Α' τριμήνου 2022 |
| Νομικό Πλαίσιο | Άρθρο 153 του ν. 4412/2016 |
| Πεδίο Εφαρμογής | Έργα δημοπρατημένα έως 31/12/2025 |
| Βασικές Αιτίες | Ενεργειακή κρίση, κόστος υλικών & εργασίας |
| Κίνδυνοι | Στάση εργασιών, δημοσιονομική ασάφεια |
Αυτή η κινητοποίηση των τεχνικών εταιρειών έρχεται ως φυσική συνέχεια της παρατεταμένης οικονομικής αβεβαιότητας που ξεκίνησε με την ενεργειακή κρίση του 2021. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αποκαλύπτει ένα χρόνιο έλλειμμα θεσμικής προσαρμογής, καθώς το καθεστώς μηδενικής αναθεώρησης που ίσχυσε την περίοδο 2012-2020 δεν ανταποκρίνεται πλέον στις σημερινές πληθωριστικές πιέσεις.
Η οριστικοποίηση των συντελεστών αναθεώρησης αποτελεί τη μόνη ρεαλιστική λύση για τη διασφάλιση της οικονομικής ισορροπίας των έργων.
Κοινή Επιστολή Εργοληπτικών Φορέων
Η θεσμική κρίση και το άρθρο 153 του ν. 4412/2016
Οι εργοληπτικές οργανώσεις υπογραμμίζουν ότι ο μηχανισμός αναθεώρησης αποτελεί θεσμό αναγκαστικού δικαίου, ο οποίος είναι ενσωματωμένος σε όλες τις συμβάσεις δημοσίων έργων. Στόχος του είναι η διατήρηση της οικονομικής ισορροπίας μέσω της προσαρμογής των τιμών στις μεταβολές του κόστους εργασίας, καυσίμων και υλικών.
Ωστόσο, παρά τις προβλέψεις του άρθρου 153 του ν. 4412/2016, η Πολιτεία έχει περιοριστεί σε αποσπασματικές ρυθμίσεις. Οι συντελεστές που εφαρμόζονται σήμερα παραμένουν προσωρινοί και αφορούν μόνο το Α’ τρίμηνο του 2022, αφήνοντας ακάλυπτη μια μεγάλη περίοδο υπερβολικών ανατιμήσεων που επιβαρύνουν τους αναδόχους.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της τεχνικής αγοράς, η έλλειψη οριστικών δεδομένων δημιουργεί ασφυκτικό πλαίσιο για τις επιχειρήσεις. Επισημαίνεται από παράγοντες του κλάδου ότι η δικαστική ασάφεια που έχει προκύψει πρόσφατα επιτείνει το πρόβλημα της ασφάλειας δικαίου στις αναθέτουσες αρχές.
Η πρόταση για οριστικοποίηση των συντελεστών του 2022
Ως μοναδική ρεαλιστική διέξοδο, οι φορείς προτείνουν την οριστικοποίηση των συντελεστών του Α’ τριμήνου 2022 για το σύνολο των έργων που δημοπρατήθηκαν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Η ρύθμιση αυτή θεωρείται απαραίτητη για τη διαμόρφωση ενός προβλέψιμου πλαισίου πληρωμών και την αποφυγή στάσης εργασιών σε μεγάλα εργοτάξια.
Παράλληλα, η καθυστέρηση στην πλήρη λειτουργία του Ενιαίου Συστήματος Τεχνικών Προδιαγραφών και Τιμολόγησης αναγκάζει τις υπηρεσίες να χρησιμοποιούν παρωχημένες τιμές, ορισμένες εκ των οποίων ανάγονται στο 2017. Αυτή η απόκλιση καθιστά πολλούς διαγωνισμούς μη βιώσιμους, οδηγώντας συχνά σε άγονες διαδικασίες ή εγκατάλειψη έργων.
Εν αναμονή των κυβερνητικών αποφάσεων, νομικοί παραστάτες που ειδικεύονται στις δημόσιες συμβάσεις τονίζουν πως η δημοσιονομική επίπτωση της αναθεώρησης πρέπει να ενταχθεί άμεσα στον προϋπολογισμό του 2026. Μόνο έτσι θα διασφαλιστεί η απρόσκοπτη ροή χρηματοδότησης από ευρωπαϊκούς πόρους και το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης.
Κίνδυνοι για το κόστος εργασίας και τα υλικά
Η επιστολή κρούει τον κώδωνα του κινδύνου και για το εργατικό κόστος, το οποίο έχει επηρεαστεί από τις νέες συλλογικές συμβάσεις εργασίας στον κλάδο των κατασκευών. Οι εργολήπτες δηλώνουν ότι οι προσωρινές αμοιβές δεν καλύπτουν τις πραγματικές δαπάνες για μισθούς και ασφαλιστικές εισφορές, θέτοντας σε κίνδυνο χιλιάδες θέσεις εργασίας.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπουργείων, η ανησυχία εντείνεται για την τύχη των εθνικά χρηματοδοτούμενων έργων. Η οριστικοποίηση των τιμών θα επιτρέψει τον έγκαιρο προγραμματισμό των δαπανών, αποτρέποντας μελλοντικές τρύπες στους προϋπολογισμούς των Περιφερειών και των Δήμων που υλοποιούν υποδομές.
Κοινή συνισταμένη των αναλύσεων αποτελεί η άποψη ότι η Πολιτεία οφείλει να ανταποκριθεί στο αίτημα για συνάντηση με τους εκπροσώπους του κλάδου. Η τεκμηριωμένη κατάθεση προτάσεων από τους φορείς αποτελεί το πρώτο βήμα για μια βιώσιμη λύση που θα προστατεύσει το δημόσιο συμφέρον και την αναπτυξιακή πορεία της χώρας.
Διαχείριση Συμβάσεων σε Περιβάλλον Ανατιμήσεων
- Συστηματική καταγραφή των αποκλίσεων στις τιμές υλικών βάσει επίσημων δεικτών.
- Έγκαιρη υποβολή αιτημάτων αναθεώρησης στις αναθέτουσες αρχές σύμφωνα με το νόμο.
- Παρακολούθηση των αποφάσεων του Ενιαίου Συστήματος Τεχνικών Προδιαγραφών.
- Νομικός έλεγχος των συμβατικών όρων για την προστασία από απρόβλεπτες αυξήσεις κόστους.