- Ο ΦΠΑ για έξοδα φιλοξενίας και δεξιώσεων δεν εκπίπτει σε καμία περίπτωση.
- Η απαγόρευση ισχύει ακόμη και αν οι δαπάνες είναι απαραίτητες για την επιχείρηση.
- Το άρθρο 30 παρ. 4 του Κώδικα ΦΠΑ αποτελεί την κύρια νομική βάση της εφορίας.
- Οι δαπάνες αυτές θεωρούνται καταναλωτικού χαρακτήρα και όχι αυστηρά επαγγελματικές.
Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) απέρριψε πρόσφατα ενδικοφανή προσφυγή εταιρείας, ξεκαθαρίζοντας ότι ο ΦΠΑ για δαπάνες φιλοξενίας, δεξιώσεων και ψυχαγωγίας δεν εκπίπτει, ακόμη και αν αυτές συνδέονται άμεσα με την επιχειρηματική δραστηριότητα. Η απόφαση βασίζεται στις ρητές εξαιρέσεις του άρθρου 30 παρ. 4 του Κώδικα ΦΠΑ, επιβεβαιώνοντας την πάγια και αυστηρή γραμμή της φορολογικής διοίκησης για τα έξοδα κοινωνικής παράστασης.
| Κατηγορία Δαπάνης | Δικαίωμα Έκπτωσης ΦΠΑ |
|---|---|
| Δαπάνες Φιλοξενίας | ΟΧΙ (Άρθρο 30 παρ. 4) |
| Έξοδα Δεξιώσεων | ΟΧΙ (Άρθρο 30 παρ. 4) |
| Έξοδα Ψυχαγωγίας | ΟΧΙ (Άρθρο 30 παρ. 4) |
| Δαπάνες Διαφήμισης | ΝΑΙ (Υπό προϋποθέσεις) |
| Επαγγελματικά Ταξίδια | ΝΑΙ (Υπό προϋποθέσεις) |
Η συγκεκριμένη κρίση της ΔΕΔ δεν αποτελεί μεμονωμένο γεγονός, αλλά έρχεται να ισχυροποιήσει ένα σταθερό νομικό πλαίσιο που απασχολεί συχνά την επιχειρηματική κοινότητα. Η διάκριση μεταξύ αμιγώς επαγγελματικής δαπάνης και δαπάνης κοινωνικής παράστασης παραμένει ένα από τα πιο ακανθώδη σημεία του φορολογικού ελέγχου, καθώς η διοίκηση τείνει να ερμηνεύει στενά τις διατάξεις περί έκπτωσης του φόρου εισροών.
Οι δαπάνες φιλοξενίας και κοινωνικής παράστασης αποκλείονται εξ ορισμού από το δικαίωμα έκπτωσης ΦΠΑ, ανεξαρτήτως επαγγελματικού πλαισίου ή τεκμηρίωσης.
Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, Απόφαση
Το χρονικό της απόρριψης και το σκεπτικό της εφορίας
Η υπόθεση αφορούσε εταιρεία που δραστηριοποιείται στον ναυτιλιακό κλάδο, η οποία πραγματοποίησε σημαντικές δαπάνες φιλοξενίας στο πλαίσιο διεθνούς έκθεσης. Η επιχείρηση ζήτησε την επιστροφή του ΦΠΑ, υποστηρίζοντας ότι οι δαπάνες αυτές ήταν αναγκαίες για την προώθηση των εργασιών της και αποτελούν συνήθη εμπορική πρακτική του κλάδου.
Ωστόσο, η φορολογική αρχή περιέκοψε το πιστωτικό υπόλοιπο ΦΠΑ, κρίνοντας ότι τα έξοδα αυτά εμπίπτουν στις απαγορευτικές διατάξεις. Όπως έχει συμβεί και σε περιπτώσεις όπου η τραπεζική πληρωμή δεν αρκεί για τη δικαιολόγηση δαπανών, έτσι και εδώ η τυπική τεκμηρίωση δεν στάθηκε ικανή να ανατρέψει τον ρητό αποκλεισμό που προβλέπει ο νόμος.
Η επίκληση του άρθρου 30 και της ευρωπαϊκής οδηγίας
Η ΔΕΔ στήριξε την απόφασή της στο άρθρο 30 παρ. 4 του Κώδικα ΦΠΑ, το οποίο ορίζει ρητά ότι δεν παρέχεται δικαίωμα έκπτωσης του φόρου για δαπάνες που αφορούν δεξιώσεις, ψυχαγωγία και φιλοξενία γενικά. Το σκεπτικό τονίζει ότι οι δαπάνες αυτές έχουν καταναλωτικό χαρακτήρα και δεν θεωρούνται «αυστηρά επαγγελματικές» για τις ανάγκες του ΦΠΑ.
Επιπλέον, έγινε αναφορά στην Οδηγία 2006/112/ΕΚ του Συμβουλίου της ΕΕ, η οποία επιτρέπει στα κράτη μέλη να διατηρούν τις εξαιρέσεις που ίσχυαν πριν από την ένταξή τους στην Κοινότητα. Αυτό σημαίνει ότι ο περιορισμός του δικαιώματος έκπτωσης παραμένει ισχυρός, ανεξάρτητα από το αν η δαπάνη αναγνωρίζεται ως παραγωγική στη φορολογία εισοδήματος.
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, επισημαίνεται από έμπειρους φοροτεχνικούς ότι η απόφαση αυτή λειτουργεί ως υπενθύμιση για την ανάγκη αυστηρού διαχωρισμού των εξόδων. Η φορολογική διοίκηση φαίνεται να μην δέχεται καμία παρέκκλιση, καθώς το βάρος της απόδειξης για την ανατροπή τέτοιων τεκμηρίων ανήκει αποκλειστικά στον φορολογούμενο, ο οποίος σπάνια δικαιώνεται σε θέματα κοινωνικής παράστασης.
Οι συνέπειες για τις επιχειρήσεις και η επόμενη μέρα
Η απόφαση αυτή ξεκαθαρίζει ότι ακόμα και αν μια δαπάνη είναι τεκμηριωμένη και αναγκαία για την επιχείρηση, ο ΦΠΑ που την επιβαρύνει παραμένει κόστος για την οντότητα και δεν μπορεί να συμψηφιστεί. Αυτό επηρεάζει άμεσα τον προϋπολογισμό εκδηλώσεων, συνεδρίων και εταιρικών συναντήσεων, καθώς οι επιχειρήσεις πρέπει να υπολογίζουν τον ΦΠΑ ως μη εκπιπτόμενο έξοδο.
Παρόμοια αυστηρότητα επιδεικνύεται και σε άλλες περιπτώσεις, όπως όταν η εφορία κρίνει ότι η καταστροφή αποθεμάτων δεν τεκμηριώνεται επαρκώς. Οι επιχειρήσεις καλούνται πλέον να είναι εξαιρετικά προσεκτικές στην κατηγοριοποίηση των δαπανών τους, αναγνωρίζοντας ότι η «φιλοξενία» αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για τους ελεγκτικούς μηχανισμούς της ΑΑΔΕ.
Τι πρέπει να προσέξουν οι επιχειρήσεις
- Διαχωρίστε τις δαπάνες φιλοξενίας από τις δαπάνες προβολής και διαφήμισης στα λογιστικά σας βιβλία.
- Υπολογίστε τον ΦΠΑ των δεξιώσεων ως κόστος και όχι ως ανακτήσιμο φόρο στον προϋπολογισμό σας.
- Διατηρήστε πλήρη τεκμηρίωση για τη φορολογία εισοδήματος, ακόμα και αν ο ΦΠΑ δεν εκπίπτει.
- Συμβουλευτείτε φοροτεχνικό για τη σωστή κατηγοριοποίηση εξόδων σε διεθνείς εκθέσεις.