Δάνεια με κρατική εγγύηση: Οριστικό «μπλόκο» του ΝΣΚ στις παρατάσεις για τους πυρόπληκτους

Το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους θέτει οριστικό τέλος στις προσδοκίες χιλιάδων πυρόπληκτων και σεισμόπληκτων για εκπρόθεσμες παρατάσεις στα άτοκα δάνεια με κρατική εγγύηση. Σύμφωνα με τη γνωμοδότηση 75/2025, η διετής προθεσμία που ορίζουν οι υπουργικές αποφάσεις είναι καταληκτική, γεγονός που σημαίνει ότι η Διοίκηση δεν νομιμοποιείται να τροποποιεί ευνοϊκά το πλαίσιο αφού αυτό έχει ήδη εκπνεύσει.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια ενός διαχρονικού προβλήματος στην εφαρμογή των μέτρων κρατικής αρωγής, όπου οι αυστηρές γραφειοκρατικές προθεσμίες συχνά συγκρούονται με την πραγματική ταχύτητα των διοικητικών διαδικασιών. Το ζήτημα της στεγαστικής συνδρομής για τους πληγέντες από φυσικές καταστροφές αποτελεί μια σύνθετη εξίσωση, καθώς η κρατική εγγύηση λειτουργεί ως ο μοναδικός μοχλός πρόσβασης σε ρευστότητα για την αποκατάσταση κτιρίων.

Το νομικό σκεπτικό της γνωμοδότησης 75/2025

Σύμφωνα με τη νέα γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, οι αποφάσεις που προβλέπουν την παροχή εγγύησης του Δημοσίου χαρακτηρίζονται ως κανονιστικές διοικητικές πράξεις. Αυτό σημαίνει ότι η ισχύς τους περιορίζεται αυστηρά εντός του χρονικού πλαισίου που οι ίδιες ορίζουν, χωρίς δυνατότητα αναδρομικής τροποποίησης.

Νομικοί παραστάτες που παρακολουθούν την υπόθεση επισημαίνουν ότι η παρέλευση της διετούς προθεσμίας επιφέρει την παύση των έννομων αποτελεσμάτων της πράξης. Συνεπώς, οποιαδήποτε προσπάθεια της Διοίκησης να παρατείνει μια προθεσμία που έχει ήδη λήξει, θα προσέκρουε στις αρχές του διοικητικού δικαίου και θα προκαλούσε σοβαρή ανασφάλεια δικαίου.

Η υπόθεση έφτασε στο ΝΣΚ μετά από ερώτημα του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, καθώς πολλοί πολίτες που επλήγησαν από τις πυρκαγιές του 2021 στην Πάρνηθα και αλλού, βρέθηκαν εκτός νυμφώνος. Παρά το γεγονός ότι είχαν ενταχθεί στο καθεστώς συνδρομής, καθυστερήσεις στην έκδοση οικοδομικών αδειών τους στέρησαν το δικαίωμα στο δάνειο.

Η «χαραμάδα» για την έκδοση νέων αποφάσεων

Παρά το αυστηρό «όχι» στις παρατάσεις, το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους υποδεικνύει μια εναλλακτική οδό για την προστασία των δικαιούχων. Η Διοίκηση διατηρεί το δικαίωμα να εκδώσει νέες αποφάσεις παροχής εγγύησης, εφόσον υπάρχει η απαραίτητη νομοθετική εξουσιοδότηση και κριθεί σκόπιμο από την πολιτική ηγεσία.

Στις νέες αυτές πράξεις, το υπουργείο μπορεί να ορίσει διαφορετικές προθεσμίες ή ακόμη και να μην θέσει καθόλου χρονικό περιορισμό, προσαρμόζοντας το πλαίσιο στις πραγματικές ανάγκες των πληγέντων. Αυτή η λύση θεωρείται η μόνη νομικά ασφαλής για να μην χαθούν τα κονδύλια για τους πληγέντες από τις πυρκαγιές και τους σεισμούς.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επικρατεί προβληματισμός, καθώς η γνωμοδότηση επηρεάζει δεκάδες αποφάσεις που έχουν εκδοθεί από το 2015 και μετά. Η ανάγκη για έναν πιο ευέλικτο σχεδιασμό στο καθεστώς της κρατικής εγγύησης είναι πλέον επιτακτική, ώστε να μην ακυρώνεται η κοινωνική προστασία λόγω γραφειοκρατικών αγκυλώσεων.

Τι αναμένεται στη συνέχεια

Η ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών καλείται τώρα να αποφασίσει αν θα προχωρήσει στην έκδοση των νέων αποφάσεων που προτείνει το ΝΣΚ. Η πίεση από τους συλλόγους πληγέντων αυξάνεται, καθώς πολλοί βρίσκονται με ημιτελείς κατοικίες και αδυναμία χρηματοδότησης από τις τράπεζες χωρίς την κρατική κάλυψη.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της δημόσιας διοίκησης, η λύση της νέας απόφασης είναι η επικρατέστερη, ωστόσο απαιτεί χρόνο και δημοσιονομικό συντονισμό. Οι δικαιούχοι θα πρέπει να παρακολουθούν στενά τις ανακοινώσεις της Γενικής Γραμματείας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών για τυχόν νέες προθεσμίες υποβολής δικαιολογητικών.