Χωριστές φορολογικές δηλώσεις 2026: Η προθεσμία για τις αιτήσεις και οι «παγίδες» στα τεκμήρια

Η ΑΑΔΕ άνοιξε την πλατφόρμα για τις χωριστές φορολογικές δηλώσεις συζύγων για το φορολογικό έτος 2026, θέτοντας ως καταληκτική προθεσμία τη 2α Μαρτίου. Παρά την υπόσχεση για φορολογικό απόρρητο, οι έγγαμοι βρίσκονται αντιμέτωποι με κινδύνους πρόσθετων φόρων λόγω των τεκμηρίων διαβίωσης και της αδυναμίας συμψηφισμού εισοδημάτων.

Η δυνατότητα αυτή, που καθιερώθηκε τα τελευταία χρόνια για να ενισχύσει τη φορολογική αυτονομία εντός του γάμου, έρχεται σε μια περίοδο έντονης ψηφιοποίησης των ελεγκτικών μηχανισμών. Το παρασκήνιο της απόφασης για χωριστή δήλωση συχνά κρύβει την ανάγκη για προστασία προσωπικών περιουσιακών στοιχείων, ωστόσο η τεχνική πολυπλοκότητα των τεκμηρίων απαιτεί στρατηγική προσέγγιση.

Η διαδικασία υποβολής και η δεσμευτική προθεσμία

Η πλατφόρμα στο myAADE τέθηκε σε λειτουργία στις 12 Ιανουαρίου 2026 και θα παραμείνει ενεργή για τη γνωστοποίηση της επιλογής έως τις 2 Μαρτίου 2026. Είναι κρίσιμο να γνωρίζουν οι φορολογούμενοι ότι μετά την παρέλευση της καταληκτικής ημερομηνίας, καμία αλλαγή δεν είναι εφικτή για το τρέχον έτος.

Η επιλογή μπορεί να γίνει μονομερώς από τον έναν σύζυγο, γεγονός που την καθιστά αυτόματα δεσμευτική και για τον άλλον. Για όσους είχαν επιλέξει το ίδιο καθεστώς πέρυσι, η επιλογή παραμένει «κλειδωμένη» και ανανεώνεται αυτόματα, εκτός αν υποβληθεί αίτηση ανάκλησης.

Η είσοδος στην εφαρμογή πραγματοποιείται με τους προσωπικούς κωδικούς Taxisnet. Εναλλακτικά, η διαδικασία μπορεί να ολοκληρωθεί από εξουσιοδοτημένο λογιστή, ο οποίος θα πρέπει να ακολουθήσει τη διαδρομή μέσω των ψηφιακών υπηρεσιών της Ανεξάρτητης Αρχής.

Οι κίνδυνοι των τεκμηρίων και ο μύθος των επιδομάτων

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών κύκλων, η επιλογή της χωριστής δήλωσης μπορεί να αποδειχθεί «δώρο-άδωρο» για νοικοκυριά με μεγάλες αποκλίσεις εισοδημάτων. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι χάνεται η δυνατότητα κάλυψης των τεκμηρίων διαβίωσης (σπίτια, αυτοκίνητα) από το εισόδημα του άλλου συζύγου.

Αυτό σημαίνει ότι αν ένας σύζυγος έχει χαμηλό εισόδημα αλλά περιουσιακά στοιχεία στο όνομά του, θα κληθεί να πληρώσει επιπλέον φόρο. Στην κοινή δήλωση, τα εισοδήματα αθροίζονται, προσφέροντας μια δικλείδα ασφαλείας έναντι των αντικειμενικών δαπανών διαβίωσης.

Παράλληλα, καταρρίπτεται ο μύθος ότι οι χωριστές δηλώσεις βοηθούν στη λήψη κοινωνικών επιδομάτων όπως το Α21 ή το επίδομα θέρμανσης. Οι αρμόδιες υπηρεσίες υπολογίζουν τις παροχές με βάση το συνολικό οικογενειακό εισόδημα, ανεξάρτητα από το αν το ζευγάρι υποβάλλει κοινό ή χωριστό Ε1.

Τι ισχύει για τα παιδιά και τα ακίνητα

Όσον αφορά τα εξαρτώμενα τέκνα, αυτά δηλώνονται κανονικά και στις δύο χωριστές δηλώσεις. Ωστόσο, αν υπάρχει εισόδημα ανήλικου τέκνου, αυτό προστίθεται υποχρεωτικά στο εισόδημα του γονέα που έχει τις υψηλότερες απολαβές, διασφαλίζοντας τη φορολογική δίκαιη κατανομή.

Σε περιπτώσεις όπου ο ένας σύζυγος δεν διαθέτει ποσοστό συνιδιοκτησίας στην κύρια κατοικία, οφείλει να δηλώσει «συνοίκηση με σύζυγο» στο έντυπο Ε1. Είναι απαραίτητο να έχουν προηγηθεί οι σωστές διορθώσεις στο Ε9, ώστε η περιουσιακή εικόνα να ταυτίζεται με τη δήλωση εισοδήματος.

Εν αναμονή για το άνοιγμα του Taxisnet για την υποβολή των δηλώσεων, τα στατιστικά δείχνουν ότι μόλις 40.000 έως 60.000 ζευγάρια επιλέγουν τελικά τη χωριστή οδό. Η πλειονότητα των 6,7 εκατομμυρίων φορολογουμένων παραμένει στο παραδοσιακό μοντέλο για λόγους οικονομικής ασφάλειας.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η απόφαση για χωριστή φορολογική σχέση δεν πρέπει να λαμβάνεται χωρίς εμπεριστατωμένη μελέτη των οικονομικών δεδομένων και των δύο πλευρών. Η φορολογική αυτονομία προσφέρει ιδιωτικότητα, αλλά η κοινή δήλωση παραμένει το ισχυρότερο «όπλο» κατά των τεκμηρίων για το μέσο νοικοκυριό.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να οριστικοποιήσουν την απόφασή τους πριν την εκπνοή της προθεσμίας στις αρχές Μαρτίου. Μετά την ημερομηνία αυτή, το σύστημα «κλειδώνει» και οποιαδήποτε παράλειψη θα οδηγήσει αναγκαστικά σε κοινή εκκαθάριση για το έτος 2026.