ΑΣΕΠ: Οι 50 κρίσιμες ερωτοαπαντήσεις για τις προφορικές εξετάσεις του 5ου διαγωνισμού ΕΣΔι

Στην τελική ευθεία εισέρχεται ο 5ος Έκτακτος Διαγωνισμός ΕΣΔι για την πρόσληψη δικαστικών υπαλλήλων, με τους υποψηφίους να προετοιμάζονται για τη β’ φάση των προφορικών εξετάσεων. Η επιτυχία στη δοκιμασία απαιτεί άριστη γνώση του ν. 4798/2021 και του ν. 4938/2022, καθώς οι ερωτήσεις εστιάζουν στην πρακτική εφαρμογή των Κωδίκων και του Συντάγματος.

Η μετάβαση από τη γραπτή στην προφορική δοκιμασία του 5ου Έκτακτου Διαγωνισμού ΕΣΔι αποτελεί το κρισιμότερο στάδιο για τον διορισμό των δικαστικών υπαλλήλων. Η εμπειρία από τον 4ο Εισαγωγικό Διαγωνισμό του Νοεμβρίου 2025 καταδεικνύει ότι η εξεταστική επιτροπή δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ικανότητα των υποψηφίων να ανακαλούν άμεσα συγκεκριμένα άρθρα και να τα εφαρμόζουν σε υποθετικά σενάρια καθημερινής υπηρεσιακής πρακτικής.

Ο Κώδικας Δικαστικών Υπαλλήλων και οι πειθαρχικές ευθύνες

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών που παρακολουθούν τη διαδικασία, ο ν. 4798/2021 αποτελεί τη ραχοκοκαλιά της εξέτασης. Οι υποψήφιοι καλούνται να γνωρίζουν σε βάθος το άρθρο 123, το οποίο ορίζει ότι ο υπάλληλος ευθύνεται για αποζημιώσεις που κατέβαλε το Δημόσιο σε τρίτους μόνο σε περιπτώσεις δόλου ή βαριάς αμέλειας.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις διατάξεις για το ασυμβίβαστο. Όπως προκύπτει από το άρθρο 118, η άσκηση ιδιωτικού έργου με αμοιβή απαγορεύεται ρητά, εκτός αν χορηγηθεί ειδική άδεια μετά από σύμφωνη γνώμη του αρμόδιου υπηρεσιακού συμβουλίου. Η παράβαση αυτών των κανόνων μπορεί να οδηγήσει στην επιβολή της έγγραφης επίπληξης, που αποτελεί την ελαφρύτερη πειθαρχική ποινή βάσει του άρθρου 166.

Παράλληλα, η προετοιμασία στον Κώδικα Δικαστικών Υπαλλήλων πρέπει να περιλαμβάνει τη γνώση του καθήκοντος εχεμύθειας. Ο υπάλληλος δεσμεύεται από το δικαστικό απόρρητο για όλες τις διαδικαστικές πράξεις στις οποίες συμμετέχει, μια υποχρέωση που παραμένει ισχυρή καθ’ όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας του.

Οργανισμός Δικαστηρίων και λειτουργία της Δικαιοσύνης

Η δομή και η διοίκηση των δικαστηρίων διέπονται από τον ν. 4938/2022. Ένα από τα συχνότερα ερωτήματα αφορά τη διάρκεια του δικαστικού έτους, το οποίο ξεκινά στις 16 Σεπτεμβρίου και ολοκληρώνεται στις 15 Σεπτεμβρίου του επόμενου έτους. Η ακριβής γνώση αυτών των ημερομηνιών είναι απαραίτητη για τη διαχείριση των δικογραφιών και των αρχείων.

Στο πλαίσιο της λειτουργίας των μεγάλων δικαστικών σχηματισμών, όπως το Πολιτικό Εφετείο Αθηνών, η διοίκηση ασκείται από τριμελές συμβούλιο. Αντίθετα, η Εισαγγελία Εφετών Αθηνών διευθύνεται από εισαγγελέα που εκλέγεται με μυστική ψηφοφορία κάθε δύο έτη, γεγονός που υπογραμμίζει την αυτοδιοίκητη φύση των εισαγγελικών αρχών.

Επιπλέον, οι υποψήφιοι πρέπει να γνωρίζουν ότι στις διασκέψεις του δικαστηρίου ο γραμματέας δεν μετέχει, εκτός αν κριθεί αναγκαία η παρουσία του από το ίδιο το δικαστήριο. Αυτή η διάταξη του άρθρου 8 διασφαλίζει τη μυστικότητα της λήψης των δικαστικών αποφάσεων.

Συνταγματικές διατάξεις και θεμελιώδη δικαιώματα

Το Σύνταγμα αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της προφορικής εξέτασης. Οι ερωτήσεις συχνά αφορούν την ελεύθερη ανάπτυξη της προσωπικότητας (άρθρο 5) και το άσυλο της κατοικίας (άρθρο 9). Είναι χαρακτηριστικό ότι το Σύνταγμα προστατεύει το άσυλο ανεξάρτητα από το αν η κατοικία είναι νόμιμη ή αυθαίρετη.

Σε θεσμικό επίπεδο, η συγκρότηση του Ανωτάτου Ειδικού Δικαστηρίου (ΑΕΔ) αποτελεί θέμα υψηλής δυσκολίας. Το ΑΕΔ αποτελείται από τους Προέδρους των τριών ανωτάτων δικαστηρίων της χώρας, καθώς και από συμβούλους της Επικράτειας και αρεοπαγίτες που ορίζονται με κλήρωση ανά διετία.

Τέλος, οι υποψήφιοι καλούνται να ορίσουν τον ρόλο των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) ως Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου. Η κατανόηση της διάκρισης μεταξύ πρώτου (Δήμοι) και δεύτερου βαθμού (Περιφέρειες) είναι βασική για τη γνώση της διοικητικής οργάνωσης του κράτους.

Δικονομικό δίκαιο: Πολιτική και Ποινική διαδικασία

Στην Πολιτική Δικονομία, η έμφαση δίνεται στον τρόπο άσκησης της αγωγής και στα ένδικα μέσα. Η αγωγή θεωρείται ότι ασκήθηκε με την κατάθεση δικογράφου στη γραμματεία και την επίδοση αντιγράφου στον εναγόμενο. Σε περίπτωση απουσίας και των δύο πλευρών, η συνέπεια είναι η ματαίωση της συζήτησης.

Στον τομέα της Ποινικής Δικονομίας, οι υποψήφιοι πρέπει να διακρίνουν τη μήνυση από την έγκληση. Η ανάλυση του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας δείχνει ότι η μήνυση μπορεί να υποβληθεί από οποιονδήποτε, ενώ η έγκληση αποτελεί αποκλειστικό δικαίωμα του παθόντος. Ο εισαγγελέας είναι ο μόνος αρμόδιος για την άσκηση ποινικής δίωξης.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις νομικών παραστατών, η παρουσία του εισαγγελέα στο ακροατήριο είναι υποχρεωτική. Εάν εκδοθεί απόφαση χωρίς την πρότασή του επί της ενοχής, η διαδικασία πάσχει από απόλυτη ακυρότητα, γεγονός που καθιστά τον ρόλο του γραμματέα στην τήρηση των πρακτικών εξαιρετικά κρίσιμο.

Τι αναμένεται στη συνέχεια

Με την ολοκλήρωση της γραπτής δοκιμασίας του 5ου διαγωνισμού, οι επιτυχόντες οφείλουν να επικεντρωθούν στην προσομοίωση προφορικής εξέτασης. Η ικανότητα άμεσης απόκρισης και η χρήση της νομικής ορολογίας θα κρίνουν την τελική κατάταξη για τις κενές οργανικές θέσεις.

Οι υποψήφιοι που θα καταφέρουν να συνδυάσουν τη θεωρητική γνώση με την ψυχραιμία κατά την προφορική διαδικασία, θα εξασφαλίσουν τον διορισμό τους, αναλαμβάνοντας την επταετή ή δεκαετή υποχρεωτική υπηρεσία που προβλέπει το νέο θεσμικό πλαίσιο για τους δικαστικούς υπαλλήλους.