Ασανσέρ: Τέλος χρόνου για την απογραφή – Ενεργοποιούνται τα πρόστιμα από 1.000 ευρώ

Η αντίστροφη μέτρηση για την υποχρεωτική καταχώριση στο Μητρώο Ανελκυστήρων ολοκληρώθηκε στις 30 Ιουνίου 2026, θέτοντας σε άμεση ισχύ ένα αυστηρό πλαίσιο κυρώσεων. Με την προθεσμία να έχει εκπνεύσει, χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με διοικητικά πρόστιμα που ξεκινούν από τα 1.000 ευρώ και κλιμακώνονται ανάλογα με τη χρήση του κτιρίου.

Η θεσμοθέτηση του Μητρώου Απογραφής Ανελκυστήρων μέσω του άρθρου 70 του νόμου 5218/2025 αποτέλεσε μια κρίσιμη προσπάθεια για την καταγραφή και την ασφάλεια των υποδομών σε ολόκληρη τη χώρα. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ανάγκη δημιουργίας μιας ενιαίας ψηφιακής βάσης που θα επιτρέπει τον έλεγχο της συντήρησης και της πιστοποίησης των ανελκυστήρων, διασφαλίζοντας τη δημόσια υγεία και την ασφάλεια των χρηστών.

Οι αυστηρές κυρώσεις για ιδιοκτήτες και κτίρια

Με την παρέλευση της 30ής Ιουνίου, η νομοθεσία προβλέπει την επιβολή χρηματικών ποινών που βαρύνουν αποκλειστικά τους ιδιοκτήτες των ακινήτων. Συγκεκριμένα, για τα κτίρια κατοικίας το πρόστιμο ορίζεται στα 1.000 ευρώ ανά ανελκυστήρα, ενώ για κτίρια επαγγελματικής ή μεικτής χρήσης το ποσό εκτοξεύεται στα 2.500 ευρώ.

Ακόμη πιο αυστηρό είναι το πλαίσιο για κτίρια προσπελάσιμα από το ευρύ κοινό, όπως νοσοκομεία και δημόσιες υπηρεσίες, όπου οι κυρώσεις φτάνουν τα 5.000 ευρώ. Η νέα προθεσμία έως τις 30 Ιουνίου 2026 είχε δοθεί ως τελευταία ευκαιρία συμμόρφωσης, ωστόσο τα στοιχεία δείχνουν ότι ένα μεγάλο ποσοστό ανελκυστήρων παραμένει εκτός μητρώου.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της αγοράς, η πιθανότητα νέας νομοθετικής παράτασης θεωρείται εξαιρετικά περιορισμένη. Καθώς ο νόμος προέβλεπε τη δυνατότητα παράτασης μόνο μία φορά, οποιαδήποτε νέα αλλαγή θα απαιτούσε νέα ρύθμιση από τη Βουλή, γεγονός που καθιστά την άμεση συμμόρφωση επιτακτική.

Το κενό στην απογραφή και οι πραγματικοί αριθμοί

Τα διαθέσιμα στοιχεία καταδεικνύουν μια σημαντική απόκλιση μεταξύ των αρχικών εκτιμήσεων και της πραγματικής εικόνας. Ενώ το Υπουργείο Ανάπτυξης υπολόγιζε τη λειτουργία περίπου 700.000 ανελκυστήρων, μέχρι σήμερα έχουν απογραφεί μόλις 288.000 μονάδες, αριθμός που πλησιάζει περισσότερο τα δεδομένα της ΕΛΣΤΑΤ από το 2021.

Η περιορισμένη πρόοδος κατά την επτάμηνη παράταση, με μόλις 18.000 νέες καταχωρίσεις, δημιουργεί ανησυχία για το κόστος των τεχνικών παρεμβάσεων που απαιτούνται για την πιστοποίηση. Πολλοί ιδιοκτήτες φαίνεται να διστάζουν λόγω των οικονομικών επιβαρύνσεων, αγνοώντας όμως ότι το πρόστιμο είναι πλέον βεβαιωμένο και άμεσο.

Έλεγχοι μέσω συντηρητών και φορολογικών στοιχείων

Μια σημαντική αλλαγή που εισάγει ο νόμος 5297/2026 αφορά την εμπλοκή των συντηρητών και εγκαταστατών. Πλέον, οι έλεγχοι θα διενεργούνται μέσω των φορολογικών παραστατικών, στα οποία είναι υποχρεωτική η αναγραφή του αριθμού απογραφής από το Μητρώο. Αν διαπιστωθεί ανακρίβεια ή έλλειψη αριθμού, επιβάλλονται κυρώσεις και στους επαγγελματίες του κλάδου.

Αρμόδια για τη διενέργεια των ελέγχων και την επιβολή των διοικητικών κυρώσεων είναι η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς. Η διαδικασία αυτή κλείνει το «παράθυρο» της αδήλωτης συντήρησης, καθώς η διασταύρωση των στοιχείων θα γίνεται αυτόματα μέσω των ψηφιακών συστημάτων της ΑΑΔΕ, παρόμοια με τους ελέγχους στο Μητρώο Airbnb.

Εν αναμονή των πρώτων ειδοποιητηρίων, νομικοί κύκλοι που παρακολουθούν την υπόθεση τονίζουν ότι οι ιδιοκτήτες πρέπει να κινηθούν άμεσα για την εκ των υστέρων τακτοποίηση, ώστε να αποφύγουν περαιτέρω προσαυξήσεις. Η ασφάλεια των ανελκυστήρων δεν είναι πλέον μόνο ζήτημα τεχνικό, αλλά και αυστηρής φορολογικής συμμόρφωσης.

Η επόμενη μέρα για τους ιδιοκτήτες ακινήτων

Η ολοκλήρωση της διαδικασίας απογραφής αποτελεί το πρώτο βήμα για τον εκσυγχρονισμό του γερασμένου στόλου ανελκυστήρων στην Ελλάδα. Παρά τις αντιδράσεις για το ύψος των προστίμων, η πολιτική ηγεσία δείχνει αποφασισμένη να εφαρμόσει το μέτρο, συνδέοντας την απογραφή με την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.

Οι ιδιοκτήτες καλούνται να επικοινωνήσουν άμεσα με τους πιστοποιημένους συντηρητές τους για να επιβεβαιώσουν την καταχώριση στο σύστημα. Η αποφυγή της απογραφής μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε σφράγιση του ανελκυστήρα, δημιουργώντας σοβαρά προβλήματα προσβασιμότητας και νομικές ευθύνες σε περίπτωση ατυχήματος.