Άρειος Πάγος: Η κρίσιμη εισήγηση για τον νόμο Κατσέλη – Τι αλλάζει στους τόκους των δανείων

Σε μια κρίσιμη καμπή για χιλιάδες νοικοκυριά, ο αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Σωτήρης Πλαστήρας αναμένεται να εισηγηθεί υπέρ των δανειοληπτών στη διάσκεψη της 5ης Φεβρουαρίου 2026. Η πρόταση προβλέπει τον υπολογισμό των τόκων αποκλειστικά στη μηνιαία δόση και όχι στο σύνολο της οφειλής, εξέλιξη που μπορεί να μειώσει δραστικά το τελικό κόστος αποπληρωμής για τα κόκκινα δάνεια.

Η επικείμενη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου έρχεται να δώσει λύση σε ένα χρόνιο νομικό ζήτημα που έχει διχάσει τα δικαστήρια της χώρας, επηρεάζοντας άμεσα τη βιωσιμότητα των ρυθμίσεων του νόμου Κατσέλη. Η ασφάλεια δικαίου αποτελεί το ζητούμενο, καθώς μέχρι σήμερα διαφορετικά Ειρηνοδικεία και Εφετεία εξέδιδαν αντικρουόμενες αποφάσεις για τον τρόπο με τον οποίο οι τράπεζες επιβάλλουν τόκους στις ρυθμισμένες οφειλές.

Η εισήγηση-σταθμός του Σωτήρη Πλαστήρα

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου Σωτήρης Πλαστήρας θα ταχθεί υπέρ της ερμηνείας που ευνοεί τους οφειλέτες, ακολουθώντας την κατεύθυνση που είχε χαράξει η πρώην εισαγγελέας Γεωργία Αδειλίνη. Η κεντρική ιδέα της εισήγησης είναι ότι οι τόκοι πρέπει να επιβάλλονται μόνο στο ποσό της μηνιαίας δόσης που ορίζει το δικαστήριο και όχι στο συνολικό κεφάλαιο της οφειλής που παραμένει ανεξόφλητο.

Αυτή η προσέγγιση θεωρείται καθοριστική για την αποφυγή της υπερχρέωσης των δανειοληπτών, καθώς ο υπολογισμός επί του συνόλου του ποσού συχνά οδηγούσε σε μια «τρύπα» χρέους που δεν έκλεινε ποτέ. Η ιστορική απόφαση για τον τρόπο ανατοκισμού αναμένεται να ξεκαθαρίσει το τοπίο για περισσότερους από 300.000 δανειολήπτες που βρίσκονται σε καθεστώς προστασίας.

Το σκεπτικό για την προστασία της αξιοπρεπούς διαβίωσης

Στον πυρήνα της νομικής επιχειρηματολογίας βρίσκεται η αρχή της προστασίας της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Όπως είχε επισημανθεί και σε προηγούμενες συνεδριάσεις, ο σκοπός του νόμου 3869/2010 δεν είναι μόνο η ικανοποίηση των πιστωτών, αλλά και η εξασφάλιση ενός στοιχειώδους επιπέδου διαβίωσης για τον οφειλέτη και τα προστατευόμενα μέλη της οικογένειάς του.

Εξειδικευμένοι νομικοί παραστάτες που παρακολουθούν στενά την υπόθεση τονίζουν ότι η επιβολή τόκων στο σύνολο του κεφαλαίου ακυρώνει στην πράξη την ευεργετική φύση του νόμου. Αν η Ολομέλεια υιοθετήσει την εισήγηση Πλαστήρα, τότε η μηνιαία επιβάρυνση θα παραμείνει σε επίπεδα που επιτρέπουν στο νοικοκυριό να καλύπτει τις βασικές του ανάγκες χωρίς να απειλείται με οικονομική εξόντωση.

Το ιστορικό της υπόθεσης και οι διαφορετικές δικαστικές κρίσεις

Η υπόθεση έφτασε στο ανώτατο δικαστήριο μετά από παραπομπή από το Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων, το οποίο διαπίστωσε τη σοβαρή απόκλιση στις αποφάσεις των δικαστηρίων της επικράτειας. Η ασάφεια αυτή δημιουργούσε δανειολήπτες δύο ταχυτήτων, ανάλογα με την περιοχή στην οποία εκδικαζόταν η υπόθεσή τους, γεγονός που έπληττε την έννοια της ισονομίας.

Εν αναμονή των διευκρινίσεων, εργατολόγοι και νομικοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η απόφαση θα αποτελέσει πιλότο για όλες τις εκκρεμείς υποθέσεις. Τα κόκκινα δάνεια που βρίσκονται υπό τη διαχείριση των funds θα πρέπει πλέον να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, περιορίζοντας τις απαιτήσεις τους στα πλαίσια που θα θέσει ο Άρειος Πάγος.

Η επόμενη μέρα για τους δανειολήπτες

Η διάσκεψη της Πέμπτης, η οποία θα διεξαχθεί υπό την προεδρία της αντιπροέδρου Αγάπης Τζουλιαδάκη, είναι κεκλεισμένων των θυρών και ενδέχεται να απαιτηθούν περισσότερες από μία συνεδριάσεις λόγω της πολυπλοκότητας του θέματος. Ωστόσο, το κλίμα που μεταφέρεται από δικαστικές πηγές είναι συγκρατημένα αισιόδοξο για την πλευρά των οφειλετών.

Για όσους αντιμετωπίζουν άμεσο κίνδυνο κατάσχεσης ακινήτων, η απόφαση αυτή μπορεί να αποτελέσει την τελευταία γραμμή άμυνας. Η μείωση των τόκων σημαίνει ταχύτερη αποπληρωμή του κεφαλαίου και οριστική έξοδο από το καθεστώς της ομηρίας των χρεών, προσφέροντας μια δεύτερη ευκαιρία σε χιλιάδες πολίτες που επλήγησαν από την οικονομική κρίση.