Απαλλαγή ΦΠΑ για μικρές επιχειρήσεις: Τα νέα όρια τζίρου για συναλλαγές στην ΕΕ

Ένα νέο, απλοποιημένο πλαίσιο απαλλαγής από τον ΦΠΑ τίθεται σε ισχύ για τις μικρές επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προσφέροντας σημαντική ανάσα ρευστότητας σε επαγγελματίες με χαμηλό κύκλο εργασιών. Σύμφωνα με τη νέα απόφαση, ο συνολικός ετήσιος τζίρος σε επίπεδο ΕΕ δεν πρέπει να υπερβαίνει τις 100.000 ευρώ, ενώ θεσπίζονται και αυστηρά εθνικά όρια για τη διατήρηση του ευνοϊκού καθεστώτος.

Η νέα ρύθμιση έρχεται να ευθυγραμμίσει το ελληνικό φορολογικό δίκαιο με τις ευρωπαϊκές οδηγίες, στοχεύοντας στη μείωση του διοικητικού βάρους για τις πολύ μικρές οντότητες. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στον έλεγχο των διασυνοριακών ορίων, καθώς η απαλλαγή δεν είναι οριζόντια αλλά εξαρτάται από τον συνδυασμό του εγχώριου και του πανευρωπαϊκού κύκλου εργασιών.

Το νέο καθεστώς και τα όρια τζίρου

Το νέο ειδικό καθεστώς, το οποίο περιγράφεται στην κοινή απόφαση του υφυπουργού Οικονομικών Γιώργου Κώτσηρα και του Διοικητή της ΑΑΔΕ Γιώργου Πιτσιλή, αφορά τόσο ελληνικές επιχειρήσεις που εξάγουν όσο και ξένες που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα. Ο κεντρικός πυλώνας της ρύθμισης είναι το όριο των 100.000 ευρώ για το σύνολο των δραστηριοτήτων εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Για τις ελληνικές επιχειρήσεις, ωστόσο, ισχύει ένας επιπλέον περιορισμός: ο ετήσιος τζίρος εντός Ελλάδας δεν πρέπει να ξεπερνά τις 10.000 ευρώ. Το όριο αυτό πρέπει να τηρείται τόσο κατά το τρέχον φορολογικό έτος όσο και κατά το προηγούμενο, προκειμένου η επιχείρηση να διατηρήσει το δικαίωμα συναλλαγών χωρίς ΦΠΑ.

Πώς λειτουργεί η απαλλαγή στην πράξη

Σύμφωνα με τις διευκρινίσεις, μια ελληνική επιχείρηση με τζίρο κάτω των 10.000 ευρώ μπορεί πλέον να πουλά προϊόντα ή να παρέχει υπηρεσίες σε άλλα κράτη-μέλη χωρίς να επιβαρύνει τον πελάτη με ΦΠΑ. Αυτό ισχύει μέχρι η συνολική αξία των πωλήσεών της σε όλη την ΕΕ να φτάσει το πλαφόν των 100.000 ευρώ, τηρώντας πάντα τα επιμέρους όρια που έχει θεσπίσει κάθε κράτος-μέλος για την εγχώρια αγορά του.

Αντίστοιχα, μικρές επιχειρήσεις από την υπόλοιπη Ευρώπη μπορούν να πραγματοποιούν πωλήσεις στην Ελλάδα χωρίς ΦΠΑ, υπό την προϋπόθεση ότι οι συναλλαγές τους επί ελληνικού εδάφους δεν υπερβαίνουν το εθνικό όριο των 10.000 ευρώ. Σημειώνεται ότι η εφαρμογή του μέτρου είναι αναδρομική από την 1η Ιανουαρίου 2025.

Κυρώσεις και αναδρομικός καταλογισμός

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επισημαίνεται ότι η τήρηση των ορίων θα παρακολουθείται στενά μέσω των ψηφιακών συστημάτων διασταύρωσης. Η ΑΑΔΕ έχει ήδη ενεργοποιήσει αυστηρούς μηχανισμούς ελέγχου για τον εντοπισμό αποκλίσεων στα δηλωθέντα εισοδήματα και τις διασυνοριακές κινήσεις.

Σε περίπτωση που μια επιχείρηση διαπιστωθεί ότι ξεπέρασε τα προβλεπόμενα όρια, το καθεστώς απαλλαγής αίρεται άμεσα. Το κρισιμότερο σημείο είναι ότι ο ΦΠΑ θα καταλογίζεται αναδρομικά για όλες τις συναλλαγές που πραγματοποιήθηκαν χωρίς φόρο κατά την περίοδο της υπέρβασης, επιβαρύνοντας την επιχείρηση με πρόσθετα κόστη και προσαυξήσεις.

Η επόμενη μέρα για τους επαγγελματίες

Η ρύθμιση αυτή αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας για την ψηφιοποίηση των συναλλαγών και την πάταξη της φοροδιαφυγής, ενώ παράλληλα διευκολύνει την εξωστρέφεια των μικρών παικτών της αγοράς. Παρά την επεξεργασία μηχανισμών για την αυτόματη απόδοση του φόρου σε άλλες κατηγορίες, το συγκεκριμένο καθεστώς προσφέρει μια προσωρινή εξαίρεση για όσους ξεκινούν τώρα τη διασυνοριακή τους πορεία.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να συμβουλευτούν τους λογιστές τους για την ορθή απεικόνιση των συναλλαγών στα βιβλία τους, καθώς η αναδρομική ισχύς από το 2025 απαιτεί προσεκτικό έλεγχο των τιμολογίων που έχουν ήδη εκδοθεί. Η σταθερότητα του πλαισίου θα εξαρτηθεί από τη συνέπεια των επιχειρήσεων στη δήλωση του πραγματικού τζίρου τους.