- Έξι διαφορετικοί φόροι και κρατήσεις μειώνουν τα αναδρομικά έως και 50%.
- Η παρακράτηση φόρου στην πηγή ανέρχεται σε 20% μετά την εισφορά ασθένειας.
- Οι τόκοι φορολογούνται με 15% συν χαρτόσημο 3,6%.
- Απαιτείται τροποποιητική δήλωση για τα έτη που αφορούν τα ποσά.
- Η ΕΝΥΠΕΚΚ ζητά αφορολόγητο καθεστώς για τα μικρά ποσά του 11μήνου.
Σχεδόν τα μισά αναδρομικά του επίμαχου 11μήνου (2015-2016) καταλήγουν τελικά στα κρατικά ταμεία αντί για τις τσέπες των δικαιούχων, καθώς έξι διαφορετικοί φόροι και κρατήσεις «ροκανίζουν» τα ποσά που επιδικάζονται. Παρά τις δικαστικές αποφάσεις, οι συνταξιούχοι έρχονται αντιμέτωποι με μια δραματική μείωση των αποδοχών τους, η οποία σε πολλές περιπτώσεις αγγίζει το 50% του συνολικού ποσού.
| Είδος Επιβάρυνσης | Ποσοστό / Περιγραφή |
|---|---|
| Εισφορά Ασθένειας | 6% επί του κύριου ποσού |
| Φόρος στην Πηγή | 20% μετά την εισφορά ασθένειας |
| Φόρος Τόκων | 15% επί των δεδουλευμένων τόκων |
| Χαρτόσημο Τόκων | 3% επί του ποσού των τόκων |
| Χαρτόσημο υπέρ ΟΓΑ | 0,6% επί των τόκων |
| Τελική Φορολόγηση | Βάσει κλίμακας με τροποποιητική δήλωση |
Η πολυετής αναμονή των συνταξιούχων για την επιστροφή των αντισυνταγματικών περικοπών σε δώρα και επιδόματα μετατρέπεται συχνά σε απογοήτευση κατά την ώρα της εκταμίευσης. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της νομικής διελκυστίνδας για το λεγόμενο «11μηνο» (Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016), όπου χιλιάδες δικαιούχοι προσέφυγαν στη δικαιοσύνη για να διεκδικήσουν τα οφειλόμενα.
Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στο γεγονός ότι τα ποσά αυτά δεν καταβάλλονται ως αφορολόγητες αποζημιώσεις, αλλά υπόκεινται σε μια σειρά από δημοσιονομικά «χαράτσια». Ακόμη και όταν οι αποφάσεις προβλέπουν τόκο 6% ανά έτος, η τελική εκκαθάριση αποκαλύπτει μια εντελώς διαφορετική πραγματικότητα για το διαθέσιμο εισόδημα των συνταξιούχων.
Το κράτος στην πράξη παίρνει πίσω σχεδόν τα μισά αναδρομικά, ακόμη κι όταν υπάρχει δικαστική απόφαση που δικαιώνει τον συνταξιούχο.
ΕΝΥΠΕΚΚ, Ένωση για την Υπεράσπιση της Εργασίας και του Κοινωνικού Κράτους
Η ακτινογραφία των 6 κρατήσεων που «ροκανίζουν» τα ποσά
Το κράτος εφαρμόζει μια πολυεπίπεδη φορολογική στρατηγική πριν τα χρήματα φτάσουν στον τραπεζικό λογαριασμό του δικαιούχου. Η πρώτη και βασικότερη επιβάρυνση είναι η κράτηση 6% για ασθένεια, η οποία υπολογίζεται επί του κύριου ποσού των αναδρομικών, μειώνοντας άμεσα τη βάση υπολογισμού.
Στη συνέχεια, επιβάλλεται αυτοτελής φορολόγηση 20% στην πηγή, ενώ οι τόκοι που έχουν συσσωρευτεί όλα αυτά τα χρόνια δεν μένουν στο απυρόβλητο. Συγκεκριμένα, οι τόκοι επιβαρύνονται με φόρο 15%, χαρτόσημο 3% και επιπλέον εισφορά υπέρ ΟΓΑ 0,6%, δημιουργώντας ένα ασφυκτικό πλαίσιο κρατήσεων.
Το τελειωτικό χτύπημα έρχεται με την υποχρέωση υποβολής για τροποποιητική δήλωση για τα έτη στα οποία ανάγονται τα αναδρομικά. Αυτό σημαίνει ότι τα ποσά προστίθενται στα εισοδήματα εκείνης της περιόδου και φορολογούνται με τους σημερινούς, συχνά υψηλότερους, συντελεστές της φορολογικής κλίμακας.
Παράδειγμα: Πώς τα 1.232 ευρώ καταλήγουν στα 703 ευρώ
Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της απώλειας, αρκεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα ενός συνταξιούχου που δικαιώνεται για 800 ευρώ κύρια αναδρομικά. Με την προσθήκη των τόκων για την περίοδο 2017-2025, το συνολικό μικτό ποσό που αναμένει ο δικαιούχος ανέρχεται στα 1.232 ευρώ.
Ωστόσο, μετά την αφαίρεση των 48 ευρώ για την ασθένεια και των 150,40 ευρώ για την παρακράτηση φόρου, το ποσό αρχίζει να συρρικνώνεται. Αν συνυπολογιστούν οι φόροι επί των τόκων και η έξτρα φορολόγηση μέσω της δήλωσης, ο συνταξιούχος λαμβάνει τελικά περίπου 703 ευρώ, χάνοντας σχεδόν το 43% της συνολικής απαίτησης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών που παρακολουθούν τις υποθέσεις, η κατάσταση αυτή προκαλεί έντονη κοινωνική αγανάκτηση. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η πολυετής καθυστέρηση στη δικαιοσύνη λειτουργεί εις βάρος των πολιτών, καθώς οι τόκοι που παράγονται επιστρέφουν σε μεγάλο βαθμό στο κράτος μέσω των ειδικών τελών.
Η γραφειοκρατία για τους κληρονόμους και οι καθυστερήσεις
Ένα επιπλέον τραγικό στοιχείο της υπόθεσης είναι ότι πολλοί δικαιούχοι δεν προλαβαίνουν να δουν τα χρήματα, λόγω των καθυστερήσεων που αγγίζουν τα τρία χρόνια στον ΕΦΚΑ. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι νόμιμοι κληρονόμοι αναγκάζονται να ξεκινήσουν έναν νέο γραφειοκρατικό μαραθώνιο για τη συλλογή πιστοποιητικών και ληξιαρχικών πράξεων.
Η ΕΝΥΠΕΚΚ υπογραμμίζει ότι αν στα παραπάνω προστεθούν και τα δικαστικά έξοδα μιας ολόκληρης δεκαετίας, το καθαρό κέρδος για τον συνταξιούχο είναι πενιχρό. Το αίτημα για αφορολόγητα αναδρομικά για τα μικρά ποσά του 11μήνου παραμένει στο προσκήνιο, καθώς αφορά και όσους αναμένουν τα αναδρομικά των επικουρικών συντάξεων εντός του 2026.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η πίεση προς το Υπουργείο Οικονομικών για μια δικαιότερη φορολογική αντιμετώπιση των αναδρομικών εντείνεται, με τους φορείς των συνταξιούχων να ζητούν οριζόντια ρύθμιση. Η τρέχουσα πρακτική θεωρείται από πολλούς ως ένας έμμεσος τρόπος δημοσιονομικής εξισορρόπησης, που ακυρώνει στην πράξη το πνεύμα των δικαστικών αποφάσεων.
Εν αναμονή νέων διευκρινίσεων, οι δικαιούχοι οφείλουν να είναι προετοιμασμένοι για τη φορολογική επιβάρυνση που θα εμφανιστεί στα εκκαθαριστικά τους. Η σωστή ενημέρωση για τις τροποποιητικές δηλώσεις παραμένει το κλειδί για την αποφυγή επιπλέον προστίμων ή προσαυξήσεων από την εφορία.
Οδηγός προστασίας και ενεργειών για τους δικαιούχους
- Ελέγξτε αναλυτικά το ενημερωτικό σημείωμα πληρωμής για να εντοπίσετε τις κρατήσεις.
- Συμβουλευτείτε φοροτεχνικό για την ορθή υποβολή των τροποποιητικών δηλώσεων.
- Οι κληρονόμοι πρέπει να ξεκινήσουν άμεσα τη συλλογή πιστοποιητικών για να αποφύγουν περαιτέρω καθυστερήσεις.
- Κρατήστε αντίγραφα των δικαστικών αποφάσεων για τυχόν μελλοντικές ενστάσεις στον ΕΦΚΑ.
