Αναδρομικά επικουρικών: Το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών το 2026 και τα καθαρά ποσά ανά ταμείο

Σχεδόν 370.000 συνταξιούχοι που έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη αναμένουν εντός του 2026 την καταβολή των αναδρομικών για τις επικουρικές συντάξεις. Οι επιστροφές αφορούν το επίμαχο 11μηνο (Ιούνιος 2015 – Μάιος 2016) και τις περικοπές των νόμων 4051 και 4093 του 2012, οι οποίες έχουν κριθεί τελεσιδίκως αντισυνταγματικές.

Η υπόθεση των αναδρομικών για τις επικουρικές συντάξεις αποτελεί μια από τις μακροβιότερες νομικές εκκρεμότητες του ελληνικού ασφαλιστικού συστήματος. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην ενσωμάτωση των δικαστικών αποφάσεων στον δημοσιονομικό σχεδιασμό, καθώς η αποκατάσταση των περικοπών του 2012 απαιτεί σημαντικά κεφάλαια από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Ο σχεδιασμός των μαζικών πληρωμών εντός του 2026

Σύμφωνα με τα τρέχοντα δεδομένα, η μαζική έκδοση δικαστικών αποφάσεων αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του επόμενου έτους, ανοίγοντας τον δρόμο για τις πιστώσεις. Παρά τις καθυστερήσεις του ΕΦΚΑ, ο φορέας έχει αρχίσει να υιοθετεί μια λιγότερο συγκρουσιακή στάση, αποσύροντας εφέσεις σε υποθέσεις που θεωρούνται νομικά λυμένες.

Οι δικαιούχοι που έχουν καταθέσει ομαδικές αγωγές βρίσκονται στην πρώτη γραμμή των πληρωμών. Η αναμονή αυτή αγγίζει πλέον τη δεκαετία, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς πολλοί συνταξιούχοι αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα εν αναμονή της δικαίωσης.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το επίμαχο 11μηνο παραμένει το μοναδικό διάστημα για το οποίο η Πολιτεία αναγνωρίζει την υποχρέωση επιστροφής χρημάτων. Ωστόσο, η διαδικασία παραμένει εγκλωβισμένη στις γραφειοκρατικές αγκυλώσεις και τον ρυθμό έκδοσης των αποφάσεων από τα διοικητικά πρωτοδικεία.

Κερδισμένοι και χαμένοι της διαδικασίας

Στην κατηγορία των κερδισμένων ανήκουν όσοι πρόλαβαν να καταθέσουν αγωγές έως τον Ιούλιο του 2020. Μετά την ημερομηνία αυτή, το δικαίωμα προσφυγής καταργήθηκε νομοθετικά, δημιουργώντας μια δεύτερη ταχύτητα συνταξιούχων που υπέστησαν τις ίδιες μειώσεις αλλά δεν έχουν νομικό πάτημα για διεκδίκηση.

Περίπου 800.000 έως 900.000 συνταξιούχοι παραμένουν εκτός δικαστικής προστασίας. Αν και η ηθική διάσταση του θέματος είναι προφανής, νομικοί παραστάτες που παρακολουθούν την υπόθεση επισημαίνουν ότι χωρίς νέα νομοθετική πρωτοβουλία, αυτοί οι δικαιούχοι είναι απίθανο να δουν επιστροφές στους λογαριασμούς τους.

Η ύπαρξη αποζημιώσεων για καθυστερήσεις στην έκδοση συντάξεων έχει δημιουργήσει ένα προηγούμενο, όμως στην περίπτωση των αναδρομικών, η κυβέρνηση φαίνεται να εξαντλεί τα περιθώρια του δημοσιονομικού χώρου πριν προχωρήσει σε οριζόντιες λύσεις.

Τα ποσά ανά ταμείο και οι επιβαρύνσεις

Τα ποσά που θα λάβουν οι δικαιούχοι παρουσιάζουν μεγάλες αποκλίσεις. Για παράδειγμα, συνταξιούχοι από Ταμεία ΔΕΚΟ μπορούν να προσδοκούν αναδρομικά που ξεπερνούν τα 4.000 ευρώ, ενώ για τους συνταξιούχους του ΙΚΑ με χαμηλές επικουρικές, τα ποσά ξεκινούν από τα 437 ευρώ.

Ωστόσο, το καθαρό ποσό που θα φτάσει στην τσέπη του συνταξιούχου θα είναι αισθητά μειωμένο. Επιβάλλονται συνολικά πέντε κρατήσεις, με κυριότερες την εισφορά ασθένειας 6% και την αυτοτελή φορολόγηση 20% επί του αρχικού ποσού των αναδρομικών.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων εργατολόγων, η καθυστέρηση στην καταβολή λειτουργεί ως μια μορφή «έμμεσης περικοπής», καθώς η αγοραστική δύναμη των χρημάτων αυτών έχει μειωθεί λόγω του πληθωρισμού της τελευταίας διετίας, παρά την ύπαρξη νόμιμων τόκων.

Η επόμενη μέρα και οι προσδοκίες

Το 2026 θεωρείται το έτος-κλειδί για την εκκαθάριση αυτών των οφειλών. Οι συνταξιούχοι καλούνται να παρακολουθούν την πορεία των αγωγών τους, καθώς η αυτοματοποιημένη πίστωση θα αφορά μόνο όσους διαθέτουν τελεσίδικες αποφάσεις που έχουν κοινοποιηθεί στον ΕΦΚΑ.

Παράλληλα, η πίεση προς την κυβέρνηση για μια πολιτική λύση που θα καλύπτει και όσους δεν προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη αναμένεται να ενταθεί. Ωστόσο, οι δημοσιονομικοί περιορισμοί παραμένουν το βασικό εμπόδιο για την καθολική ικανοποίηση των αιτημάτων όλων των απόμαχων της εργασίας.