Αναδρομικά 1 εκατ. ευρώ σε κληρονόμους θανόντων ΑμεΑ: Η νέα εγκύκλιος και οι δικαιούχοι

Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ενεργοποιεί τη χορήγηση αναδρομικών ποσών ύψους 1 εκατομμυρίου ευρώ σε κληρονόμους θανόντων δικαιούχων προνοιακών επιδομάτων αναπηρίας. Η νέα εγκύκλιος βασίζεται στις διατάξεις του ν. 4961/2022 και αποκαθιστά μια μακροχρόνια αδικία για περιπτώσεις όπου ο δικαιούχος απεβίωσε πριν προλάβει να υποβάλει αίτηση στον ΟΠΕΚΑ.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται να καλύψει ένα σημαντικό κενό διοικητικής φύσεως που στερούσε από τις οικογένειες θανόντων Άτομα με Αναπηρία (ΑμεΑ) ποσά που δικαιούνταν βάσει πιστοποιημένης πάθησης. Μέχρι σήμερα, η διακοπή της διαδικασίας λόγω θανάτου πριν την αίτηση στον φορέα πληρωμής λειτουργούσε ως ανυπέρβλητο εμπόδιο για την είσπραξη των οφειλόμενων.

Η ημερομηνία-ορόσημο και η αναδρομική ισχύς

Σύμφωνα με την εγκύκλιο, η νέα ρύθμιση αφορά αιτήσεις που υποβλήθηκαν στην Εθνική Πύλη Αναπηρίας από τις 16 Σεπτεμβρίου 2022 και μετά. Εάν ο αιτών απεβίωσε πριν ολοκληρώσει τη διαδικασία στον ΟΠΕΚΑ, η αρχική αίτηση πιστοποίησης λογίζεται πλέον αυτόματα και ως αίτηση χορήγησης της παροχής.

Η παρέμβαση αυτή διασφαλίζει ότι ο χρόνος υποβολής της αίτησης πιστοποίησης θεωρείται ως η επίσημη αφετηρία για τη θεμελίωση του δικαιώματος. Με αυτόν τον τρόπο, οι κληρονόμοι μπορούν να διεκδικήσουν τα ποσά που αντιστοιχούν στο διάστημα από την πιστοποίηση έως την ημερομηνία θανάτου.

Είναι κρίσιμο να σημειωθεί ότι η διαδικασία αυτή συνδέεται άμεσα με την ψηφιοποίηση των υπηρεσιών, όπως είδαμε και στη λειτουργία της πλατφόρμας για την απαλλαγή από τα τέλη κυκλοφορίας, όπου η διαλειτουργικότητα των δεδομένων μειώνει τη γραφειοκρατία.

Προϋποθέσεις και προθεσμίες για τους κληρονόμους

Για την επιτυχή έκβαση της διαδικασίας, οι κληρονόμοι οφείλουν να τηρήσουν τις αυστηρές προθεσμίες που ορίζει η παρ. 10 του άρθρου 103 του ν. 4961/2022. Η υποβολή των απαραίτητων δικαιολογητικών πρέπει να γίνει εντός του προβλεπόμενου χρόνου, ώστε να μην παραγραφεί η αξίωση των αναδρομικών.

Η διοίκηση οφείλει να ενεργεί με βάση τις αρχές της χρηστής διοίκησης και της επιείκειας, αναγνωρίζοντας ότι η πιστοποιημένη αναπηρία γεννά δικαιώματα που δεν πρέπει να χάνονται λόγω απρόβλεπτων γεγονότων. Η ρύθμιση αυτή αποτελεί συνέχεια της προσπάθειας για αναμόρφωση του πλαισίου της Κάρτας Αναπηρίας και των συνολικών παροχών.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, νομικοί παραστάτες που παρακολουθούν την υπόθεση επισημαίνουν ότι η κίνηση αυτή αποκαθιστά τη δικαιολογημένη εμπιστοσύνη του πολίτη προς το κράτος. Εκτιμάται ότι η ταχύτητα ανταπόκρισης του ΟΠΕΚΑ θα είναι καθοριστική για την άμεση ανακούφιση των δικαιούχων.

Η διαδικασία υποβολής και τα επόμενα βήματα

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να προσκομίσουν τα νομιμοποιητικά έγγραφα κληρονομιάς, καθώς και τη βεβαίωση θανάτου, προκειμένου να ταυτοποιηθούν ως νόμιμοι λήπτες των ποσών. Όπως συμβαίνει και με τις φορολογικές δηλώσεις αποβιωσάντων, η ακρίβεια των στοιχείων είναι απαραίτητη για την αποφυγή καθυστερήσεων.

Το συνολικό κονδύλι του 1.000.000 ευρώ έχει ήδη δεσμευτεί και η ροή των πληρωμών αναμένεται να ξεκινήσει αμέσως μετά την επεξεργασία των πρώτων αιτήσεων. Η ψηφιακή διασύνδεση της Εθνικής Πύλης Αναπηρίας με τα συστήματα του ΟΠΕΚΑ αποτελεί την εγγύηση για τη διαφάνεια της διαδικασίας.

Εν αναμονή των περαιτέρω διευκρινίσεων, στελέχη της δημόσιας διοίκησης τονίζουν ότι η ρύθμιση αυτή κλείνει οριστικά ένα κεφάλαιο γραφειοκρατικής ακαμψίας. Οι κληρονόμοι καλούνται να ενημερωθούν άμεσα για τα ειδικά έντυπα που απαιτούνται, ώστε να διασφαλίσουν τα αναδρομικά ποσά που δικαιούνται οι οικείοι τους.