- Πρόταση για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση των υποδομών του Κάθετου Άξονα.
- Πλήρης απαγόρευση του ρωσικού φυσικού αερίου στην Ε.Ε. από το 2028.
- Ανάγκη για μακροπρόθεσμες συμβάσεις αμερικανικού LNG για σταθερότητα τιμών.
- Η Ελλάδα και η Ρουμανία αναβαθμίζονται σε κεντρικούς ενεργειακούς κόμβους.
Την άμεση επιδότηση του Κάθετου Ενεργειακού Άξονα από την Ευρωπαϊκή Ένωση πρότεινε ο Αλέξανδρος Εξάρχου, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, από το βήμα του Davos Lodge. Στο πλαίσιο του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ, ο κ. Εξάρχου υπογράμμισε ότι η απεξάρτηση από το ρωσικό φυσικό αέριο έως το 2028 απαιτεί γενναίες χρηματοδοτήσεις για υποδομές LNG που θα καταστήσουν την Ευρώπη γεωπολιτικά ισχυρή και ενεργειακά αυτόνομη.
| Παράμετρος Στρατηγικής | Στόχος / Ορόσημο |
|---|---|
| Πλήρης Απεξάρτηση από Ρωσία | Έτος 2028 |
| Κύρια Εναλλακτική Πηγή | Αμερικανικό LNG |
| Απαραίτητες Υποδομές | Δεύτερο FSRU & Αναβάθμιση Διαδρόμου |
| Επενδύσεις Ρουμανίας | Άνω του 1 δισ. ευρώ |
| Στρατηγικός Στόχος | Ενεργειακός Κόμβος ΝΑ Ευρώπης |
Η στρατηγική επιλογή της Ευρωπαϊκής Ένωσης να απαγορεύσει την προμήθεια ρωσικού φυσικού αερίου από το 2028 δημιουργεί ένα νέο τοπίο στην ενεργειακή σκακιέρα, το οποίο απαιτεί άμεση προσαρμογή των κρατών-μελών. Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της μακροχρόνιας εξάρτησης της Ευρώπης από τις ρωσικές πηγές, μια επιλογή που, όπως αποδείχθηκε, περιόρισε τα περιθώρια διπλωματικών ελιγμών της Ένωσης κατά την έναρξη των πολεμικών συγκρούσεων.
Εάν η Ευρώπη θέλει να ξαναγίνει αυτό που ήταν, πρέπει να γίνει σοβαρή και να κάνει αυτά που λέει.
Αλέξανδρος Εξάρχου, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος Ομίλου AKTOR
Η γεωπολιτική αναγκαιότητα της απεξάρτησης
Στην τοποθέτησή του στο Davos Lodge, ο κ. Εξάρχου τόνισε ότι η Ευρώπη οφείλει να επιδείξει σοβαρότητα και συνέπεια στις αποφάσεις της. Επισήμανε ότι από τη στιγμή που η χρήση ρωσικού αερίου θα είναι παράνομη σε δύο χρόνια, η συζήτηση για το κόστος του αμερικανικού LNG στερείται ουσίας, καθώς η διαθεσιμότητα και η ασφάλεια εφοδιασμού αποτελούν τις μόνες πραγματικές προτεραιότητες.
Ο επικεφαλής του Ομίλου AKTOR υπενθύμισε ότι ο Αλέξανδρος Εξάρχου έχει προειδοποιήσει επανειλημμένα για την αδυναμία της Ε.Ε. να διαπραγματευθεί αποτελεσματικά όταν στερείται κοινής στρατηγικής. «Εάν η Ευρώπη θέλει να ξαναγίνει αυτό που ήταν, πρέπει να γίνει σοβαρή και να κάνει αυτά που λέει», δήλωσε χαρακτηριστικά, υπογραμμίζοντας το χάσμα μεταξύ νομοθέτησης και πράξης.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η δημιουργία του Κάθετου Άξονα δεν είναι απλώς ένα τεχνικό έργο, αλλά μια ασπίδα προστασίας έναντι του ενεργειακού εκβιασμού. Η ελληνική κυβέρνηση, όπως σημειώθηκε στη συζήτηση, έχει ήδη λάβει αποφασιστικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση, αναγνωρίζοντας τον κομβικό ρόλο της χώρας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Προτεινόμενο Σιάμισιης: Ρεαλιστικές λύσεις στην ενέργεια και σταθερότητα ζητά η HELLENiQ ENERGY
Το δίλημμα των τιμών και η λύση του LNG
Ένα από τα κρισιμότερα σημεία της πρότασης Εξάρχου είναι η επιδότηση των υποδομών ώστε το αμερικανικό LNG να καταστεί οικονομικά συγκρίσιμο με το ρωσικό αέριο σε βάθος δεκαετίας. Η ανάγκη για ένα δεύτερο FSRU και η αναβάθμιση του υφιστάμενου διαδρόμου απαιτούν κεφάλαια που η Ευρώπη πρέπει να διαθέσει για να στηρίξει τις κυρώσεις που η ίδια επέβαλε.
Ωστόσο, το υψηλό κόστος διέλευσης παραμένει ένα αγκάθι, καθώς ο Κάθετος Διάδρομος αντιμετωπίζει προκλήσεις ανταγωνιστικότητας σε σχέση με τις βόρειες πύλες εισόδου. Ο κ. Εξάρχου υποστήριξε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να παρέμβει για να ισορροπήσει την αγορά, αποτρέποντας την επιστροφή στην εξάρτηση από τη Ρωσία μόλις χαλαρώσουν οι κυρώσεις στο μέλλον.
Η Πρέσβης των ΗΠΑ, Kimberly Guilfoyle, επιβεβαίωσε τη στήριξη της κυβέρνησης Τραμπ στην ανάδειξη της Ελλάδας ως πύλης εισόδου για το αμερικανικό LNG. Η Ουάσιγκτον στοχεύει στην ενεργειακή αποσύνδεση της Ευρώπης από μη φιλικά κράτη, ενισχύοντας την αυτονομία των ευρωπαϊκών κρατών μέσω σταθερών ενεργειακών συνεργασιών.
Ο ρόλος της Ελλάδας και της Ρουμανίας
Ο Υφυπουργός Εξωτερικών, Χάρης Θεοχάρης, επεσήμανε ότι η διαφοροποίηση των πηγών είναι ο μόνος δρόμος για την ανθεκτικότητα. Η διασύνδεση των ενεργειακών υποδομών με την ψηφιακή οικονομία και την τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέες ανάγκες που ο Κάθετος Άξονας καλείται να καλύψει, εδραιώνοντας την περιοχή ως διεθνή κόμβο.
Από την πλευρά του, ο Ρουμάνος Υπουργός Ενέργειας, Bogdan Ivan, προειδοποίησε ότι το 2028 θα είναι αργά για όσους καθυστερήσουν να εξασφαλίσουν ποσότητες. Η Ρουμανία, έχοντας επενδύσει πάνω από 1 δισ. ευρώ, διεκδικεί πρωταγωνιστικό ρόλο, ενώ ο Κάθετος Διάδρομος προετοιμάζεται για κρίσιμες δημοπρασίες που θα κρίνουν τη βιωσιμότητα της μεταφοράς προς την Ουκρανία.
Η ισορροπία στην αγορά μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσω μακροχρόνιων συμβάσεων και στρατηγικών επενδύσεων. Όπως κατέληξε ο κ. Εξάρχου, οι πολιτικές πτυχές της ενέργειας ξεπερνούν πλέον τις εμπορικές, και η Ευρώπη οφείλει να αποφασίσει εάν θα λειτουργήσει ως ενιαία οντότητα ή αν θα παραμείνει ανίσχυρη μπροστά στους παγκόσμιους ανταγωνιστές της.
Στρατηγικές Ενεργειακής Θωράκισης
- Επιτάχυνση των διαδικασιών για τη σύναψη μακροπρόθεσμων συμβάσεων LNG.
- Αναβάθμιση των εθνικών δικτύων μεταφοράς φυσικού αερίου για αυξημένη χωρητικότητα.
- Αξιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων για τη δημιουργία πλωτών τερματικών σταθμών (FSRU).
- Ενίσχυση της διασυνοριακής συνεργασίας μεταξύ των κρατών της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
