- Η Ευρώπη παραμένει γεωπολιτικά αδύναμη χωρίς κοινό στρατό και ενιαία φωνή.
- Ο Κάθετος Διάδρομος είναι ζωτικής σημασίας για την ενεργειακή ασφάλεια μετά το 2028.
- Η ΕΕ πρέπει να επιλέξει ανάμεσα στην ομοσπονδιακή ενοποίηση ή τον εθνικό απομονωτισμό.
- Η υπερρύθμιση και η πράσινη μετάβαση αυξάνουν το κόστος ζωής για τον μέσο πολίτη.
- Μετά το 2028, το ρωσικό αέριο δεν θα είναι διαθέσιμο, καθιστώντας τις μακροχρόνιες συμφωνίες επιβεβλημένες.
Στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ του Νταβός, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου AKTOR, Αλέξανδρος Εξάρχου, απηύθυνε μια αυστηρή προειδοποίηση για το γεωπολιτικό μέλλον της Ευρώπης. Υπογράμμισε την ανάγκη για στρατηγική συνοχή και λήψη τολμηρών αποφάσεων, ειδικά στον τομέα της ενεργειακής επάρκειας μετά το 2028, θέτοντας το ερώτημα αν η ΕΕ επιθυμεί πραγματικά να λειτουργήσει ως ενιαία παγκόσμια δύναμη.
| Πεδίο Ανάλυσης | Κρίσιμη Επισήμανση |
|---|---|
| Ενεργειακό Ορόσημο | 2028: Οριστική απαγόρευση ρωσικού φυσικού αερίου και LNG |
| Στρατηγική Υποδομή | Κάθετος Διάδρομος για τη μεταφορά αμερικανικού LNG μέσω Ελλάδας |
| Γεωπολιτικό Δίλημμα | Επιλογή μεταξύ Ομοσπονδίας ή Εθνικής Κυριαρχίας |
| Οικονομική Πολιτική | Ανάγκη για μείωση της υπερρύθμισης και προστασία του πολίτη |
| Κύριες Πηγές Αερίου | ΗΠΑ και Κατάρ ως οι μόνες ρεαλιστικές λύσεις μετά το 2028 |
Η παρέμβαση αυτή έρχεται σε μια συγκριτικά κρίσιμη στιγμή, καθώς η Ευρωπαϊκή Ένωση αναζητά το νέο της γεωπολιτικό αποτύπωμα εν μέσω παγκόσμιων ανακατατάξεων. Το παρασκήνιο της συζήτησης στο Νταβός αναδεικνύει την υπαρξιακή κρίση μιας ηπείρου που καλείται να επιλέξει ανάμεσα στην ομοσπονδιακή ολοκλήρωση ή την επιστροφή σε ένα μοντέλο όπου κάθε κράτος-μέλος δρα μεμονωμένα.
Αν δεν είσαι στο τραπέζι, είσαι στο μενού. Η Ευρώπη πρέπει να αποκτήσει πραγματική ισχύ για να συνομιλεί με ΗΠΑ, Κίνα και Ρωσία.
Αλέξανδρος Εξάρχου, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος Ομίλου AKTOR
Το ενεργειακό δίλημμα και ο Κάθετος Διάδρομος
Ο κ. Εξάρχου έθεσε με ευθύ τρόπο το ζήτημα της ενεργειακής ασφάλειας, εστιάζοντας στην πρωτοβουλία του Κάθετου Διαδρόμου. Πρόκειται για ένα στρατηγικό έργο που αφορά τη μεταφορά φυσικού αερίου και αμερικανικού LNG από την Ελλάδα προς την υπόλοιπη Ευρώπη, διασφαλίζοντας την απεξάρτηση από τη Ρωσία.
Παρά τη γεωπολιτική σημασία του έργου, ο CEO του Ομίλου AKTOR επεσήμανε την απροθυμία Ευρωπαίων αξιωματούχων να στηρίξουν δημόσια τη συγκεκριμένη υποδομή. Σημειώνεται ότι ο Κάθετος Διάδρομος έχει δεχθεί κριτική για το υψηλό κόστος του, ωστόσο ο κ. Εξάρχου τόνισε ότι το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι η τιμή, αλλά η εξασφάλιση επαρκών ποσοτήτων.
Με την οριστική απαγόρευση του ρωσικού αερίου να πλησιάζει το 2028, οι μόνες ρεαλιστικές πηγές θα είναι το LNG από τις ΗΠΑ και το Κατάρ. Οι μακροχρόνιες συμφωνίες αποτελούν, κατά τον ίδιο, το μοναδικό εργαλείο για τη σταθεροποίηση της προσφοράς και την αποφυγή μελλοντικών κρίσεων, όπως αυτές που είδαμε στο στοίχημα του LNG τα προηγούμενα έτη.
Προτεινόμενο Ευρώπη: Στο 11,2% η πράσινη ενέργεια στις μεταφορές – Η θέση της Ελλάδας στην ουρά της ΕΕ
Η ανάγκη για πραγματική ισχύ και κοινή φωνή
Στο ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο, η ανάλυση του κ. Εξάρχου ήταν αμείλικτη: «Αν δεν είσαι στο τραπέζι, είσαι στο μενού». Υποστήριξε ότι η Ευρώπη παραμένει αδύναμη διεθνώς επειδή στερείται κοινού στρατού και δυνατότητας αυτοάμυνας, ενώ η ανάγκη για ομοφωνία 27 κρατών την καθιστά εξαιρετικά δυσκίνητη.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων αναλυτών στρατηγικής, η Ευρώπη εξαναγκάζεται σήμερα να ωριμάσει βίαια. Το δίλημμα είναι σαφές: είτε θα προχωρήσει σε κοινά οικονομικά συμφέροντα και στρατιωτική ενοποίηση, είτε κάθε χώρα θα αναλάβει μόνη της την ευθύνη της ασφάλειάς της, χωρίς τις αυταπάτες του παρελθόντος.
Ο κ. Εξάρχου υπενθύμισε την εμπειρία της Ελλάδας και του Νότου, όταν πριν από μια δεκαετία κλήθηκαν να προστατευτούν μόνοι τους. Αυτή η ιστορική αναδρομή χρησιμοποιήθηκε για να καταδείξει ότι η αλληλεγγύη στην ΕΕ συχνά υποχωρεί μπροστά στα εθνικά συμφέροντα, αν δεν υπάρχει μια ενιαία ομοσπονδιακή δομή.
Υπερρύθμιση και κοινωνικό κόστος
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο επικεφαλής της AKTOR άσκησε δριμεία κριτική στην ευρωπαϊκή υπερρύθμιση. Υποστήριξε ότι το υπερβολικό κανονιστικό πλαίσιο αυξάνει το κόστος ζωής και εμποδίζει τους νέους να ζήσουν αξιοπρεπώς, παρά τους ανταγωνιστικούς μισθούς.
Τόνισε ότι οι πολιτικές για την πράσινη ενέργεια δεν πρέπει να αγνοούν τον μέσο πολίτη. Η προστασία του ανθρώπου οφείλει να προηγείται των αφηρημένων στρατηγικών, καθώς η Ευρώπη επέτρεψε σε άλλους παίκτες να την εκφοβίζουν, χάνοντας την ανταγωνιστικότητά της στην παγκόσμια αγορά.
Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα
Η τοποθέτηση του Αλέξανδρου Εξάρχου στο Νταβός θεωρείται ως μια από τις πιο ρεαλιστικές προσεγγίσεις των τελευταίων ετών από την πλευρά του επιχειρηματικού κόσμου. Αναδεικνύει την ανάγκη για μια Ευρώπη που δεν θα είναι απλώς ένας ρυθμιστής κανόνων, αλλά ένας ισχυρός γεωπολιτικός παίκτης.
Η επόμενη μέρα θα κριθεί από την ικανότητα των 27 να συμφωνήσουν σε μακροχρόνιες ενεργειακές στρατηγικές. Η απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο είναι μια απόφαση ειλημμένη, όμως η υλοποίησή της απαιτεί επενδύσεις σε υποδομές και, κυρίως, την πολιτική βούληση να μιλήσει η ήπειρος με μία και μόνη φωνή.
