- Το Δημόσιο αποσύρεται από διεκδικήσεις ακινήτων με τίτλους προ του 1975.
- Προστατεύονται οι πρόσφυγες που εγκαταστάθηκαν με υπόδειξη κρατικής αρχής.
- Αναγνωρίζονται προσωρινά παραχωρητήρια ως επαρκείς τίτλοι κυριότητας.
- Εξαιρούνται από τις ρυθμίσεις αιγιαλοί, δάση και αρχαιολογικοί χώροι.
- Στόχος είναι η μείωση της δικαστικής γραφειοκρατίας στο Κτηματολόγιο.
Μια κομβική αλλαγή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς φέρνει το νέο νομοσχέδιο για τη μείωση της γραφειοκρατίας, καθώς το Δημόσιο παύει να διεκδικεί ακίνητα από ιδιώτες που διαθέτουν μετεγγεγραμμένο τίτλο έως το 1975. Η ρύθμιση βάζει οριστικό τέλος στις αυθαίρετες αγωγές των Κτηματικών Υπηρεσιών, προστατεύοντας χιλιάδες ιδιοκτήτες και απογόνους προσφύγων από χρόνιες δικαστικές περιπέτειες.
| Κατηγορία Ακινήτου | Προϋπόθεση Προστασίας |
|---|---|
| Ιδιωτικά Ακίνητα | Μετεγγεγραμμένος τίτλος έως το 1975 |
| Προσφυγικά Ακίνητα | Εγκατάσταση κατόπιν υπόδειξης δημόσιας αρχής |
| Ακίνητα με Παραχωρητήρια | Κατοχή προσωρινού ή ισοδύναμου τίτλου από το κράτος |
| Κοινόχρηστα / Αιγιαλοί | Εξαιρούνται (Το Δημόσιο διατηρεί τη διεκδίκηση) |
| Δασικές Εκτάσεις | Ισχύει η ειδική δασική νομοθεσία |
Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια μιας ευρύτερης προσπάθειας για την εκκαθάριση του Κτηματολογίου και την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης μεταξύ κράτους και πολίτη. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην αποδέσμευση χιλιάδων ιδιοκτησιών που παρέμεναν σε ομηρία λόγω της εμμονής της διοίκησης να διεκδικεί εκτάσεις χωρίς ουσιαστικούς τίτλους, συχνά επικαλούμενη ακόμη και το δίκαιο της Τουρκοκρατίας.
Το Δημόσιο δεν θα προβάλλει δικαιώματα επί ακινήτων όταν οι ιδιώτες διαθέτουν μετεγγεγραμμένο τίτλο έως το 1975.
Σχέδιο Νόμου για τη μείωση της γραφειοκρατίας
Το νέο πλαίσιο προστασίας των ιδιωτών
Σύμφωνα με τις διατάξεις που εγκρίθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο, το Δημόσιο υποχρεούται πλέον να απέχει από τη δικαστική διεκδίκηση ακινήτων όταν συντρέχουν συγκεκριμένες αντικειμενικές προϋποθέσεις. Η σημαντικότερη εξ αυτών αφορά την ύπαρξη μετεγγεγραμμένου τίτλου ιδιοκτησίας που έχει εκδοθεί έως και το έτος 1975.
Η ρύθμιση αυτή καλύπτει περιπτώσεις όπου ο ιδιώτης ή οι δικαιοπάροχοί του κατέχουν το ακίνητο νόμιμα, ακόμη και αν δεν υπάρχει πλήρης αλυσίδα παλαιότερων τίτλων. Με τον τρόπο αυτό, το κράτος αναγνωρίζει τη χρησικτησία και την καλή πίστη των πολιτών που διατηρούν περιουσίες για δεκαετίες, εναρμονίζοντας τη νομοθεσία με τη σχετική νομολογία του Αρείου Πάγου.
Προτεινόμενο Ακίνητα: Πληρωμή φόρου κληρονομιάς από το τίμημα και ξεμπλοκάρισμα κατασχεμένων
Πρόσφυγες και προσωρινά παραχωρητήρια
Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για ακίνητα στα οποία έχουν εγκατασταθεί πρόσφυγες ή οι απόγονοί τους. Εφόσον η εγκατάσταση πραγματοποιήθηκε κατόπη υπόδειξης δημόσιας αρχής, το Δημόσιο δεν θα μπορεί πλέον να εγείρει αξιώσεις, αναγνωρίζοντας το ιστορικό και κοινωνικό βάρος αυτών των παραχωρήσεων.
Παράλληλα, προστατεύονται όσοι κατέχουν ακίνητα με προσωρινά παραχωρητήρια ή άλλους ισοδύναμους διοικητικούς τίτλους. Ακόμη και αν η οριστική τακτοποίηση της κυριότητας δεν έχει ολοκληρωθεί τυπικά, η κατοχή του τίτλου από τη Διοίκηση αρκεί για να σταματήσει κάθε διεκδικητική αγωγή από την πλευρά των Κτηματικών Υπηρεσιών.
Εξαιρέσεις και προστασία δημοσίου συμφέροντος
Παρά τη γενναία υποχώρηση του κράτους, το νομοσχέδιο θέτει σαφείς κόκκινες γραμμές για τη διασφάλιση του κοινού καλού. Από τη ρύθμιση εξαιρούνται ρητά τα κοινόχρηστα ακίνητα, οι αιγιαλοί, οι παραλίες και οι αρχαιολογικοί χώροι, όπου το Δημόσιο διατηρεί το ακέραιο των δικαιωμάτων του.
Επιπλέον, διευκρινίζεται ότι δεν θίγεται η εφαρμογή της δασικής νομοθεσίας. Αυτό σημαίνει ότι για εκτάσεις που έχουν χαρακτηριστεί ως δασικές, θα συνεχίσουν να ισχύουν οι ειδικές προβλέψεις και οι διαδικασίες που αφορούν τους δασικούς χάρτες, οι οποίες συχνά απαιτούν διαφορετικού τύπου νομική αντιμετώπιση.
Η επόμενη μέρα για τους ιδιοκτήτες
Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών, έμπειρα στελέχη επισημαίνουν ότι η παρέμβαση αυτή θα αποσυμφορήσει τα δικαστήρια από χιλιάδες άσκοπες δίκες. Το νέο νομοσχέδιο αναμένεται να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επιτάχυνση των μεταβιβάσεων, καθώς αίρεται η αβεβαιότητα που περιέβαλλε πολλά παλαιά ακίνητα.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις νομικών κύκλων που παρακολουθούν την υπόθεση, η ρύθμιση αυτή αποτελεί την πιο ρεαλιστική λύση στο πρόβλημα της «κρατικής αμφισβήτησης». Οι ιδιώτες θα μπορούν πλέον να αξιοποιήσουν την περιουσία τους χωρίς τον φόβο μιας ξαφνικής αγωγής, αρκεί να διαθέτουν τα απαραίτητα αποδεικτικά έγγραφα προ του 1975.
Πώς να προστατεύσετε την ιδιοκτησία σας
- Εντοπίστε και ψηφιοποιήστε τον παλαιότερο μετεγγεγραμμένο τίτλο του ακινήτου σας.
- Ελέγξτε αν ο τίτλος έχει ημερομηνία μεταγραφής πριν από το 1975 στο Υποθηκοφυλακείο.
- Σε περίπτωση προσφυγικής καταγωγής, αναζητήστε τα έγγραφα υπόδειξης εγκατάστασης από τη Διοίκηση.
- Βεβαιωθείτε ότι το ακίνητό σας δεν εμπίπτει σε ζώνη αιγιαλού ή αρχαιολογικού χώρου.
- Συμβουλευτείτε δικηγόρο για την υποβολή ένστασης αν εκκρεμεί αγωγή από το Δημόσιο.
