- Επιτρέπεται η πώληση ακινήτων με χρέη μέσω παρακράτησης τιμήματος.
- Άρση κατάσχεσης με απόδοση τουλάχιστον του 25% της οφειλής.
- Εξόφληση φόρου κληρονομιάς απευθείας από το τίμημα της πώλησης.
- Κατάργηση τοπογραφικών για ακίνητα εντός σχεδίου με κτηματολόγιο.
- Οι συμβολαιογράφοι αναλαμβάνουν ρόλο 'one stop shop' για τις μεταβιβάσεις.
Το νέο σχέδιο νόμου για ένα φιλικότερο κράτος εισάγει ριζικές αλλαγές, επιτρέποντας την πώληση ακινήτων παρά την ύπαρξη ληξιπρόθεσμων οφειλών ή κατασχέσεων από την ΑΑΔΕ. Η ρύθμιση προβλέπει την άρση της κατάσχεσης κατά τη μεταβίβαση, με την προϋπόθεση της παρακράτησης μέρους του τιμήματος για την άμεση αποπληρωμή των χρεών προς το Δημόσιο.
| Πεδίο Εφαρμογής | Λεπτομέρειες Ρύθμισης |
|---|---|
| Ελάχιστη Παρακράτηση | 25% του υπολοίπου της οφειλής |
| Φόρος Κληρονομιάς | Εξόφληση από το τίμημα της πώλησης |
| Τοπογραφικό Διάγραμμα | Κατάργηση εντός σχεδίου με κτηματολόγιο |
| Βάση Υπολογισμού | Εμπορική αξία (ή αντικειμενική αν είναι ανώτερη) |
| Ρόλος Συμβολαιογράφου | One Stop Shop με ηλεκτρονική διασύνδεση |
Αυτή η νομοθετική πρωτοβουλία έρχεται ως συνέχεια των παρεμβάσεων στο νέο σχέδιο νόμου για τη μείωση της γραφειοκρατίας, επιλύοντας ένα χρόνιο πρόβλημα της ελληνικής κτηματαγοράς. Μέχρι σήμερα, χιλιάδες ιδιοκτήτες βρίσκονταν σε ιδιοκτησιακό εγκλωβισμό λόγω αδυναμίας αποπληρωμής φόρων, γεγονός που στερούσε από το Δημόσιο έσοδα και από την αγορά την απαραίτητη ρευστότητα.
Η νέα ρύθμιση απελευθερώνει χιλιάδες ακίνητα από τον ιδιοκτησιακό εγκλωβισμό, επιτρέποντας τη μεταβίβασή τους παρά την ύπαρξη χρεών ή κατασχέσεων.
Σχέδιο Νόμου για το Φιλικό Κράτος
Η διαδικασία άρσης της κατάσχεσης και οι προϋποθέσεις
Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων θα μπορεί να προχωρά στην άρση της κατάσχεσης ακινήτου όταν ο ιδιοκτήτης επιθυμεί να το μεταβιβάσει. Βασική προϋπόθεση είναι η παρακράτηση μέρους του τιμήματος από τον συμβολαιογράφο, το οποίο θα αποδίδεται απευθείας για την αποπληρωμή των οφειλών.
Το ποσό που θα αποδίδεται στο Δημόσιο δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από το 25% του υπολοίπου της οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση. Η διαδικασία θα εκκινεί έπειτα από αίτηση του οφειλέτη, υπό την προϋπόθεση ότι το τίμημα της πώλησης δεν υπολείπεται της εμπορικής αξίας του ακινήτου.
Σε περιπτώσεις όπου η εμπορική αξία είναι χαμηλότερη από την αντικειμενική αξία, θα λαμβάνεται υπόψη η δεύτερη ως βάση υπολογισμού. Εάν η κατάσχεση έχει επιβληθεί πριν από περισσότερα από πέντε χρόνια, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να προσκομίσει εκτίμηση από πιστοποιημένο εκτιμητή.
Λύση για τον φόρο κληρονομιάς και τις γονικές παροχές
Το νομοσχέδιο δίνει οριστική λύση και στο πρόβλημα των ακινήτων που προέρχονται από φόρο κληρονομιάς, τον οποίο οι κληρονόμοι αδυνατούν να καταβάλουν προκαταβολικά. Με τη νέα ρύθμιση, ο φόρος θα μπορεί να εξοφλείται κατά τη μεταβίβαση, καθώς το ποσό θα παρακρατείται από το τίμημα της πώλησης.
Η ρύθμιση αυτή αφορά επίσης περιπτώσεις δωρεάς ή γονικής παροχής, διευκολύνοντας τη διακίνηση ακινήτων που παρέμεναν «παγωμένα» λόγω φορολογικών εκκρεμοτήτων. Ο συμβολαιογράφος θα αναλαμβάνει την ευθύνη της απόδοσης του φόρου απευθείας στην εφορία, διασφαλίζοντας τη νομιμότητα της συναλλαγής.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών και νομικών παραστατών, η δυνατότητα αυτή θα απελευθερώσει χιλιάδες ακίνητα που βρίσκονται σήμερα σε καθεστώς αδράνειας. Η αγορά αναμένει ότι το μέτρο θα τονώσει τις συναλλαγές, ειδικά σε περιοχές με υψηλή ζήτηση όπου οι ιδιοκτήτες αντιμετώπιζαν οικονομική στενότητα.
Συμβολαιογράφοι ως «One Stop Shop» και κατάργηση τοπογραφικών
Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και στη διαδικασία των μεταβιβάσεων, με τα συμβολαιογραφεία να μετατρέπονται σε υπηρεσίες μιας στάσης. Θα διασυνδεθούν ηλεκτρονικά με το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας για την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου και με την ΑΑΔΕ για τις φορολογικές δηλώσεις.
Επιπλέον, καταργείται η υποχρεωτική σύνταξη τοπογραφικού διαγράμματος για μεταβιβάσεις ακινήτων εντός σχεδίου σε περιοχές με κυρωμένη πράξη εφαρμογής και λειτουργούν κτηματολόγιο. Η απλούστευση αυτή αναμένεται να μειώσει το κόστος και να επιταχύνει δραστικά τον χρόνο ολοκλήρωσης των συμβολαίων.
Οι πληρωμές των σχετικών φόρων και εξόδων θα πραγματοποιούνται μέσω ειδικού ακατάσχετου λογαριασμού που θα τηρούν οι συμβολαιογράφοι. Αυτή η ψηφιακή αναβάθμιση στοχεύει στην πλήρη εξάλειψη της φυσικής παρουσίας των πολιτών στις ΔΟΥ και τη μείωση της γραφειοκρατικής επιβάρυνσης.
Οδηγός για ιδιοκτήτες με οφειλές
- Ελέγξτε αν η εμπορική αξία του ακινήτου καλύπτει το 25% της οφειλής σας.
- Αιτηθείτε έγκαιρα βεβαίωση οφειλής από την ΑΑΔΕ για τη διαδικασία μεταβίβασης.
- Συμβουλευτείτε πιστοποιημένο εκτιμητή αν η κατάσχεση έχει επιβληθεί προ πενταετίας.
- Ενημερωθείτε από τον συμβολαιογράφο σας για τη δυνατότητα έκδοσης φορολογικής ενημερότητας.