Ακίνητα: Η νέα διαδικασία για εξώσεις και οφειλές ενοικίων από δικηγόρους

Μια ριζική μεταρρύθμιση στις μισθώσεις ακινήτων ενεργοποιείται το επόμενο διάστημα, καθώς σύμφωνα με το άρθρο 637 του Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας, οι δικηγόροι αναλαμβάνουν πλέον την έκδοση διαταγών πληρωμής και απόδοσης μισθίου. Η νέα αυτή μέθοδος, που παρουσίασε η ΠΟΜΙΔΑ, στοχεύει στην παράκαμψη των πολυετών δικαστικών καθυστερήσεων, επιτρέποντας στους ιδιοκτήτες να ανακτούν τη χρήση των ακινήτων τους σε χρόνο-ρεκόρ.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως επιστέγασμα των πολύχρονων διεκδικήσεων των ιδιοκτητών ακινήτων, οι οποίοι συχνά βρίσκονταν εγκλωβισμένοι σε μακροχρόνιες δικαστικές διαμάχες για την ανάκτηση της περιουσίας τους. Το παρασκήνιο της ρύθμισης συνδέεται άμεσα με την ανάγκη αποσυμφόρησης των δικαστηρίων, καθώς η αναγκαστική εμπλοκή σε χρονοβόρες διαδικασίες αποτελούσε αποτρεπτικό παράγοντα για τη διάθεση κατοικιών στη μακροχρόνια μίσθωση.

Οι προϋποθέσεις για τους πιστοποιημένους δικηγόρους

Σύμφωνα με την απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης, Γιώργου Φλωρίδη, σε κάθε Πρωτοδικείο της χώρας θα καταρτιστούν ειδικοί κατάλογοι δικηγόρων που θα έχουν την αρμοδιότητα έκδοσης των διαταγών. Οι ενδιαφερόμενοι νομικοί πρέπει να διαθέτουν τετραετή προϋπηρεσία, να είναι ταμειακά ενήμεροι και να μην έχουν υποπέσει σε πειθαρχικά παραπτώματα πέραν της επίπληξης.

Επιπλέον, καθίσταται υποχρεωτική η παρακολούθηση ειδικών επιμορφωτικών σεμιναρίων διάρκειας 16 ωρών, τα οποία θα διοργανώνονται ετησίως. Η επιλογή του δικηγόρου για κάθε υπόθεση θα γίνεται αλφαβητικά, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια και την ισομερή κατανομή των υποθέσεων, ενώ η διαδικασία αυτή αποτελεί μια σημαντική ανατροπή στις εξώσεις όπως τις γνωρίζαμε μέχρι σήμερα.

Ταχύτερη ανάκτηση ακινήτων και ανείσπρακτα ενοίκια

Η νέα ρύθμιση δεν καταργεί την παραδοσιακή οδό της αγωγής απόδοσης μισθίου, αλλά προσθέτει μια εναλλακτική ταχύτατη διαδρομή. Ο ορισμένος δικηγόρος υποχρεούται να εκδώσει τη διαταγή εντός 20 ημερών από την ανάθεση, γεγονός που εκμηδενίζει τον κίνδυνο για αναβολές και αργοπορίες που χαρακτήριζαν το προηγούμενο καθεστώς.

Για τους ιδιοκτήτες που αντιμετωπίζουν ανείσπρακτα ενοίκια, η δυνατότητα αυτή είναι καθοριστική, καθώς επιτρέπει την ταχύτερη επαναμίσθωση του ακινήτου. Σύμφωνα με εκτιμήσεις από νομικούς παραστάτες που παρακολουθούν την υπόθεση, η επιτάχυνση αυτή θα λειτουργήσει ως δικλείδα ασφαλείας για την αγορά, μειώνοντας το ρίσκο των εκμισθωτών.

Το κόστος της διαδικασίας και οι αμοιβές

Η αποζημίωση των δικηγόρων έχει καθοριστεί με σαφήνεια, ώστε να μην υπάρχουν κρυφές χρεώσεις για τους πολίτες. Συγκεκριμένα, η αμοιβή ανέρχεται σε 400 ευρώ για την έκδοση διαταγής πληρωμής και σε 300 ευρώ για τη διαταγή απόδοσης μισθίου, ποσά που δεν υπόκεινται σε ΦΠΑ ή άλλες φορολογικές κρατήσεις.

Η πληρωμή θα γίνεται ηλεκτρονικά στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο με την έκδοση ειδικού γραμματίου προκαταβολής. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι εξώσεις που θα εκκινούν με αυτή τη μέθοδο θα απαιτούν την προσκόμιση επικυρωμένων αντιγράφων στη Γραμματεία του Πρωτοδικείου για την τυπική ολοκλήρωση των καθηκόντων του δικηγόρου.

Η μεταβατική περίοδος και η έναρξη εφαρμογής

Παρά το γεγονός ότι οι κατάλογοι θα αρχίσουν να καταρτίζονται από την 1η Απριλίου 2026, η πλήρης ενεργοποίηση του μέτρου για τους πολίτες τοποθετείται την 1η Μαΐου 2026. Μέχρι και τις 30 Απριλίου 2026, οι διαταγές θα συνεχίσουν να εκδίδονται αποκλειστικά από τον κατά τόπο αρμόδιο δικαστή, σύμφωνα με τις μεταβατικές διατάξεις του Ν. 5264/2025.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών επισημαίνεται ότι η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα ολοκλήρωσης των επιμορφωτικών σεμιναρίων. Οι ιδιοκτήτες καλούνται να είναι προσεκτικοί και να συμβουλεύονται τους νομικούς τους συμβούλους για το αν η υπόθεσή τους απαιτεί δικανική κρίση, περίπτωση στην οποία η προσφυγή στα τακτικά δικαστήρια παραμένει η ενδεδειγμένη λύση.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η αγορά ακινήτων υποδέχεται τη ρύθμιση με συγκρατημένη αισιοδοξία, αναμένοντας να δει την πρακτική εφαρμογή της στην καθημερινότητα. Η ΠΟΜΙΔΑ υπογραμμίζει ότι η εξάλειψη της δικαστικής εμπλοκής θα απελευθερώσει χιλιάδες ακίνητα που σήμερα παραμένουν κλειστά λόγω του φόβου των ιδιοκτητών για πιθανή κακοπληρωμή ή άρνηση αποχώρησης.

Στο μέλλον, η ψηφιοποίηση αυτών των διαδικασιών αναμένεται να ενισχυθεί περαιτέρω, δημιουργώντας ένα πιο δίκαιο περιβάλλον για αμφότερες τις πλευρές. Η εφαρμογή του μέτρου από τον Μάιο θα αποτελέσει το πρώτο crash test για το νέο σύστημα, το οποίο φιλοδοξεί να αλλάξει οριστικά τον χάρτη των αστικών μισθώσεων στην Ελλάδα.