ΑΑΔΕ: Τι αλλάζει στα κρυπτονομίσματα με τον νόμο 5273/2026 – Το γκρίζο τοπίο στη φορολόγηση

Η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί το νέο αυστηρό πλαίσιο για την αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών στα κρυπτοστοιχεία, εφαρμόζοντας τις διατάξεις του νόμου 5273/2026. Παρά τη στενή παρακολούθηση των συναλλαγών, η ουσιαστική φορολόγηση παραμένει σε «γκρίζα ζώνη», δημιουργώντας ανασφάλεια δικαίου για χιλιάδες επενδυτές που αδυνατούν να καλύψουν τεκμήρια διαβίωσης.

Η ενσωμάτωση του διεθνούς πλαισίου αναφοράς του ΟΟΣΑ στο ελληνικό δίκαιο αποτελεί το τελευταίο βήμα μιας παγκόσμιας προσπάθειας για φορολογική διαφάνεια. Η εξέλιξη αυτή έρχεται ως συνέχεια της αυστηροποίησης των ελέγχων σε ψηφιακά περιουσιακά στοιχεία, καθώς οι αρχές επιδιώκουν να περιορίσουν τη φοροδιαφυγή μέσω ανώνυμων πορτοφολιών.

Ο νόμος 5273/2026 και η αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών

Με την κοινοποίηση των διατάξεων του νόμου 5273/2026, η ΑΑΔΕ αναλαμβάνει επίσημα τον ρόλο της αρμόδιας αρχής για τη συλλογή δεδομένων. Από την 1η Ιανουαρίου 2026, η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στην αυτόματη ανταλλαγή στοιχείων με άλλα κράτη-μέλη, αποκαλύπτοντας το οικονομικό αποτύπωμα των χρηστών.

Οι πάροχοι υπηρεσιών κρυπτοστοιχείων που δραστηριοποιούνται στη χώρα μας υποχρεούνται πλέον να υποβάλλουν αναλυτικές καταστάσεις. Αυτές περιλαμβάνουν την ταυτότητα των χρηστών, τον όγκο των συναλλαγών και τη συνολική αξία των χαρτοφυλακίων που διατηρούνται σε ψηφιακές πλατφόρμες.

Παράλληλα, οι διαδικασίες δέουσας επιμέλειας γίνονται πιο αυστηρές για ιδιώτες και νομικά πρόσωπα. Στόχος είναι ο ακριβής προσδιορισμός της φορολογικής κατοικίας, ώστε να αποφεύγεται η απόκρυψη εισοδημάτων μέσω υπεράκτιων ανταλλακτηρίων ή τεχνητών σχημάτων.

Το θεσμικό κενό και το πρόβλημα των τεκμηρίων

Ενώ ο μηχανισμός ελέγχου είναι πλέον λειτουργικός, η φορολογική διοίκηση δεν έχει ακόμη θεσπίσει ξεκάθαρους κανόνες για τη φορολόγηση της υπεραξίας. Η απουσία ειδικών κωδικών στο έντυπο Ε1 καθιστά αδύνατη τη νόμιμη δήλωση κερδών, αφήνοντας τους φορολογούμενους εκτεθειμένους σε μελλοντικούς καταλογισμούς.

Το σοβαρότερο πρόβλημα εντοπίζεται στη ρευστοποίηση των κερδών και την είσοδό τους στο τραπεζικό σύστημα. Σύμφωνα με πρόσφατες αποφάσεις της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών, τα ποσά από κρυπτονομίσματα συχνά δεν γίνονται δεκτά για την κάλυψη τεκμηρίων διαβίωσης, καθώς θεωρούνται μη αναγνωρισμένο εισόδημα.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών κύκλων, η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα παράδοξο: η εφορία γνωρίζει τα κέρδη, αλλά δεν παρέχει τον τρόπο να φορολογηθούν. Αυτό οδηγεί σε περιπτώσεις όπου μεγάλες αγορές, όπως η απόκτηση ακινήτων, απορρίπτονται από το σύστημα πόθεν έσχες, οδηγώντας σε πρόσθετους φόρους.

Η προστασία δεδομένων και η επόμενη μέρα

Η ΑΑΔΕ διαβεβαιώνει ότι η επεξεργασία των πληροφοριών διενεργείται με πλήρη σεβασμό στον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR). Ωστόσο, η ψηφιακή διασταύρωση των στοιχείων με τους τραπεζικούς λογαριασμούς αναμένεται να φέρει στο φως αδικαιολόγητες προσαυξήσεις περιουσίας.

Οι επενδυτές αναμένουν πλέον το τελικό πόρισμα για τη φορολόγηση των κερδών, με τις προτάσεις να κυμαίνονται μεταξύ ενός αυτοτελούς συντελεστή 15% ή πλήρους απαλλαγής υπό όρους. Μέχρι τότε, κάθε κίνηση στη «γκρίζα ζώνη» ενέχει τον κίνδυνο να χαρακτηριστεί ως τεχνητή διευθέτηση.

Στους διαδρόμους του Υπουργείου Οικονομικών συζητείται ήδη η ανάγκη για μια νομοθετική πρωτοβουλία που θα ξεκαθαρίζει το τοπίο πριν την έναρξη των φορολογικών δηλώσεων του 2026. Η ασφάλεια δικαίου αποτελεί το κλειδί για να μετατραπεί η Ελλάδα σε έναν ελκυστικό και διαφανή προορισμό για την ψηφιακή οικονομία.