ΑΑΔΕ: Σαρωτικοί έλεγχοι στις φοροαπαλλαγές 6,3 δισ. ευρώ για τα ακίνητα – Όλες οι αλλαγές

Η ΑΑΔΕ ενεργοποιεί ένα αυστηρό πλαίσιο ελέγχων για τις φοροαπαλλαγές στον Ειδικό Φόρο Ακινήτων (ΕΦΑ), καθώς μόλις 12.519 περιπτώσεις κοστίζουν στο Δημόσιο πάνω από 6,34 δισ. ευρώ. Με βάση τον νέο Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας, οι νομικές οντότητες καλούνται να υποβάλουν αναλυτικά δικαιολογητικά για τη διατήρηση των εξαιρέσεων, καθώς το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει να κλείσει «παράθυρα» καταχρηστικής αξιοποίησης του πλαισίου.

Αυτή η εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της προσπάθειας για εξορθολογισμό των δαπανών, καθώς το κόστος των φοροαπαλλαγών στο κεφάλαιο έχει διογκωθεί επικίνδυνα τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι απαλλαγές στη φορολογία κεφαλαίου αντιπροσωπεύουν το 39,6% των συνολικών φορολογικών δαπανών, γεγονός που καθιστά την ακίνητη περιουσία τον βασικό πυλώνα των δημοσιονομικών απωλειών.

Το δημοσιονομικό βάρος και η ανάγκη για διαφάνεια

Η απόφαση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, η οποία δημοσιεύθηκε ήδη στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, εξειδικεύει την εφαρμογή του άρθρου 18 του νέου Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας. Στόχος είναι η δημιουργία ενός σαφούς πλαισίου που θα διασφαλίζει ότι οι ελαφρύνσεις χορηγούνται αποκλειστικά σε όσους ασκούν πραγματική παραγωγική δραστηριότητα ή επιτελούν κοινωφελές έργο.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται πλέον στον εντοπισμό των πραγματικών δικαιούχων (ultimate beneficial owners), με την ΑΑΔΕ να απαιτεί πιστοποιήσεις από δημόσιες αρχές και μητρώα. Στις περιπτώσεις που αυτό δεν είναι εφικτό, οι επιχειρήσεις υποχρεούνται να καταθέτουν υπεύθυνες δηλώσεις με αυστηρό περιεχόμενο, ενώ δεν αποκλείονται και οι επιτόπιες αυτοψίες στα ακίνητα από τους ελεγκτές.

Τα δικαιολογητικά και η ετήσια υποχρέωση τήρησης

Οι νομικές οντότητες, όπως ναυτιλιακές εταιρείες, ασφαλιστικά ταμεία και επενδυτικά σχήματα, οφείλουν να τηρούν κατ’ έτος φάκελο με δικαιολογητικά που αντανακλούν την κατάστασή τους την 1η Ιανουαρίου κάθε έτους. Η πολυπλοκότητα των εγγράφων αποτυπώνει την πρόθεση της διοίκησης να περιορίσει τις εικονικές δραστηριότητες που χρησιμοποιούνται ως όχημα για τη φοροαποφυγή.

Στο πλαίσιο αυτό, η ΑΑΔΕ έχει ήδη θεσπίσει νέα τυποποιημένα υποδείγματα για τις πράξεις επιβολής προστίμων, ώστε να υπάρχει απόλυτη διαφάνεια σε περίπτωση παραβάσεων. Φοροτεχνικοί κύκλοι που παρακολουθούν την υπόθεση επισημαίνουν ότι η ψηφιοποίηση των ελέγχων μέσω της πλατφόρμας myAADE θα επιταχύνει τις διαδικασίες, αλλά ταυτόχρονα αυξάνει τον κίνδυνο για αυτόματη επιβολή φόρου σε όσους δεν συμμορφωθούν εγκαίρως.

Προθεσμίες και μεταβατικές διατάξεις για το 2026

Η κανονική προθεσμία για την υποβολή της αίτησης απαλλαγής λήγει στο τέλος Ιανουαρίου κάθε φορολογικού έτους. Ωστόσο, για το τρέχον έτος 2026, η φορολογική διοίκηση αναγνώρισε τη δυσκολία προσαρμογής και παρείχε μεταβατική προθεσμία 30 ημερών από τη δημοσίευση της σχετικής απόφασης στο ΦΕΚ.

Η υποβολή των αιτημάτων γίνεται κατά προτεραιότητα ψηφιακά, αν και διατηρείται η δυνατότητα κατάθεσης φυσικού φακέλου στις αρμόδιες ΔΟΥ για ειδικές περιπτώσεις. Η υπεραπόδοση που καταγράφουν τα φορολογικά έσοδα επιτρέπει στην κυβέρνηση να είναι πιο στοχευμένη στις παροχές, διασφαλίζοντας ότι τα 6,34 δισ. ευρώ των απαλλαγών θα κατευθύνονται σε υγιείς επιχειρήσεις που ενισχύουν την εθνική οικονομία.

Η επόμενη μέρα των ελέγχων

Η αυστηροποίηση του πλαισίου δεν αποτελεί μια μεμονωμένη κίνηση, αλλά μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής στο κεφάλαιο. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι προετοιμασμένες για τακτικούς ελέγχους της μετοχικής τους σύνθεσης, καθώς η ΑΑΔΕ διασταυρώνει πλέον στοιχεία με το Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων.

Η συμμόρφωση με τις νέες απαιτήσεις είναι κρίσιμη, καθώς η απώλεια της απαλλαγής συνεπάγεται την επιβολή του ειδικού φόρου επί των ακινήτων, ο οποίος έχει ιδιαίτερα υψηλό συντελεστή. Οι ενδιαφερόμενοι φορείς καλούνται να ολοκληρώσουν τη συγκέντρωση των εγγράφων εντός της νέας προθεσμίας, αποφεύγοντας τις καθυστερήσεις της τελευταίας στιγμής.