ΑΑΔΕ: Πότε ακυρώνονται τα πρόστιμα για εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις ΦΠΑ

Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της ΑΑΔΕ εξέδωσε μια κρίσιμη απόφαση που οδηγεί στην ακύρωση προστίμων για εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις ΦΠΑ, εφόσον δεν προκύπτει επιπλέον φόρος προς καταβολή. Η παρέμβαση αυτή αφορά πράξεις επιβολής που είχαν εκδοθεί από το ΚΕΦΟΔΕ Αττικής, δικαιώνοντας φορολογούμενους που είχαν υποβάλει εμπρόθεσμα τις αρχικές τους δηλώσεις.

Η συγκεκριμένη εξέλιξη έρχεται ως συνέχεια της αυστηροποίησης των ελέγχων από το ΚΕΦΟΔΕ Αττικής, το οποίο τον Σεπτέμβριο του 2025 είχε καταλογίσει σειρά προστίμων για το φορολογικό έτος 2017. Το παρασκήνιο της υπόθεσης αναδεικνύει τη σημασία της χρηστής διοίκησης, καθώς η φορολογική αρχή οφείλει να διακρίνει τις ουσιαστικές παραβάσεις από τα διαδικαστικά σφάλματα που δεν στερούν έσοδα από το Δημόσιο.

Το σκεπτικό της ακύρωσης και ο ρόλος του Taxis

Σύμφωνα με την απόφαση της ΔΕΔ, ο προσφεύγων είχε υποβάλει εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις μετά την κοινοποίηση εντολής ελέγχου. Ωστόσο, η διαδικασία ακύρωσης βασίστηκε στο γεγονός ότι οι αρχικές περιοδικές δηλώσεις είχαν κατατεθεί εντός των προβλεπόμενων προθεσμιών, όπως επιβεβαιώθηκε από τα στοιχεία του συστήματος Taxis.

Το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο ορίζει ότι όταν η αρχική δήλωση είναι εμπρόθεσμη, η μεταγενέστερη τροποποιητική που δεν μεταβάλλει το φορολογικό αποτέλεσμα δεν πρέπει να επισύρει κυρώσεις. Οι ελεγκτές διαπίστωσαν ότι για τις περισσότερες περιόδους του 2017, οι διορθώσεις είχαν μηδενική επίπτωση στην οφειλή του ΦΠΑ, καθιστώντας τα πρόστιμα νομικά αβάσιμα.

Η εξαίρεση των 319 ευρώ και η καταβολή φόρου

Παρά τη γενική ακύρωση, η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών διατήρησε ένα συγκεκριμένο πρόστιμο ύψους 319,29 ευρώ. Το ποσό αυτό αφορούσε την περίοδο από 1η Οκτωβρίου έως 31 Δεκεμβρίου 2017, όπου η τροποποιητική δήλωση οδήγησε σε φόρο προς καταβολή.

Σε αυτή την περίπτωση, η εκπρόθεσμη υποβολή θεωρείται ουσιαστική παράβαση, καθώς επηρεάζει την έγκαιρη απόδοση των εσόδων. Οι κανόνες παραγραφής και επιβολής κυρώσεων εφαρμόστηκαν αυστηρά, καθώς η ύπαρξη χρεωστικού υπολοίπου ενεργοποιεί άμεσα τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.

Τι πρέπει να προσέξουν οι επιχειρήσεις

Βάσει των εκτιμήσεων που διατυπώνουν φοροτεχνικοί κύκλοι, η απόφαση αυτή αποτελεί «πυξίδα» για χιλιάδες επιχειρήσεις που αντιμετωπίζουν παρόμοιους καταλογισμούς. Επισημαίνεται από νομικούς παραστάτες που παρακολουθούν την υπόθεση ότι η τεκμηρίωση της εμπρόθεσμης αρχικής υποβολής είναι το κλειδί για τη δικαίωση σε επίπεδο ενδικοφανούς προσφυγής.

Εν αναμονή περαιτέρω διευκρινίσεων, οι ειδικοί τονίζουν ότι η ψηφιοποίηση των ελέγχων μέσω του νέου συστήματος myDATA θα περιορίσει τέτοια φαινόμενα στο μέλλον. Ωστόσο, για παλαιότερες χρήσεις, οι φορολογούμενοι θα πρέπει να ελέγχουν αν οι τροποποιητικές τους δηλώσεις είχαν φορολογικό αποτέλεσμα πριν αποδεχθούν τα πρόστιμα.

Η επόμενη μέρα για τις εκπρόθεσμες δηλώσεις

Η οριστική φορολογική επιβάρυνση του συγκεκριμένου πολίτη περιορίστηκε αποκλειστικά στο πρόστιμο της μίας περιόδου, ενώ όλα τα υπόλοιπα μηδενίσθηκαν πλήρως. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει το αίσθημα δικαίου, καθώς αποδεικνύει ότι η ΑΑΔΕ μπορεί να αναγνωρίζει λάθη της διοίκησης όταν αυτά τεκμηριώνονται με αδιάσειστα στοιχεία.

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να παρακολουθούν τις προθεσμίες υποβολής προσφυγών, καθώς η σιωπηρή αποδοχή ενός προστίμου καθιστά την οφειλή οριστική και απαιτητή. Η στρατηγική της έγκαιρης αντίδρασης παραμένει το μοναδικό αποτελεσματικό εργαλείο απέναντι σε λανθασμένους καταλογισμούς της εφορίας.