ΑΑΔΕ: Γιατί οι ατομικές ειδοποιήσεις χρεών δεν ακυρώνονται με ενδικοφανή προσφυγή

Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) απέρριψε ως απαράδεκτη προσφυγή για ληξιπρόθεσμες οφειλές 177.109,63 ευρώ, ξεκαθαρίζοντας ότι οι ατομικές ειδοποιήσεις καταβολής έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων (ΚΕΔΕ), η αμφισβήτηση τέτοιων πράξεων γίνεται αποκλειστικά μέσω δικαστικής ανακοπής και όχι διοικητικά.

Αυτή η απόφαση έρχεται να επιβεβαιώσει μια πάγια νομική διάκριση μεταξύ του σταδίου προσδιορισμού του φόρου και του σταδίου της αναγκαστικής είσπραξης. Ενώ οι φορολογούμενοι έχουν το δικαίωμα να προσβάλουν καταλογιστικές πράξεις στη ΔΕΔ, η διαδικασία αλλάζει ριζικά όταν το Δημόσιο περνά στη φάση της αναζήτησης των οφειλόμενων ποσών.

Το ιστορικό της υπόθεσης και το χρέος των 177.000 ευρώ

Η υπόθεση αφορά φορολογούμενο που βρέθηκε αντιμέτωπος με ληξιπρόθεσμες οφειλές συνολικού ύψους 177.109,63 ευρώ. Το ποσό αυτό αναλυόταν σε βασική οφειλή 123.582,17 ευρώ και συσσωρευμένες προσαυξήσεις ύψους 53.527,46 ευρώ, όπως του κοινοποιήθηκε από το ΚΕΒΕΙΣ Αττικής.

Ο οφειλέτης επιχείρησε να ακυρώσει την ατομική ειδοποίηση καταβολής υποβάλλοντας ενδικοφανή προσφυγή. Στους ισχυρισμούς του περιλαμβάνονταν η παραγραφή των απαιτήσεων, η καταχρηστική άσκηση δικαιώματος από το Δημόσιο και η ύπαρξη προγενέστερης δικαστικής απόφασης που ακύρωνε μέτρα εκτέλεσης.

Γιατί η ΔΕΔ κήρυξε την προσφυγή απαράδεκτη

Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, εξετάζοντας τον φάκελο, έκρινε ότι η προσφυγή δεν μπορεί να εξεταστεί επί της ουσίας. Το σκεπτικό βασίζεται στο γεγονός ότι η ατομική ειδοποίηση δεν αποτελεί εκτελεστή διοικητική πράξη προσδιορισμού φόρου, αλλά ένα ενημερωτικό έγγραφο.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία, η ειδοποίηση αυτή αποτελεί το προπαρασκευαστικό στάδιο πριν από τη λήψη αναγκαστικών μέτρων. Στόχος της είναι να δώσει στον πολίτη τη δυνατότητα να εξοφλήσει ή να ρυθμίσει το χρέος του, αποφεύγοντας τις κατασχέσεις, και όχι να επαναπροσδιορίσει το ύψος της οφειλής.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων νομικών παραστατών που παρακολουθούν την υπόθεση, η απόρριψη αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη για ορθή επιλογή ενδίκου μέσου. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η σύγχυση μεταξύ ενδικοφανούς προσφυγής και ανακοπής οδηγεί συχνά στο να κριθεί απαράδεκτη η ενδικοφανή προσφυγή, στερώντας από τον οφειλέτη τη δυνατότητα άμυνας.

Η εναλλακτική οδός της δικαστικής ανακοπής

Για τις πράξεις που εκδίδονται στο πλαίσιο της διοικητικής εκτέλεσης, ο μόνος δρόμος αμφισβήτησης είναι η ανακοπή ενώπιον των τακτικών διοικητικών δικαστηρίων. Η ΔΕΔ δεν έχει δικαιοδοσία να κρίνει θέματα που αφορούν τη διαδικασία είσπραξης ή την εγκυρότητα των τίτλων εκτέλεσης.

Είναι κρίσιμο για τους φορολογούμενους να διακρίνουν αν η πράξη που έλαβαν αφορά καταλογισμό φόρου (όπου απαιτείται προσφυγή στη ΔΕΔ εντός 30 ημερών) ή είσπραξη χρέους. Η λανθασμένη επιλογή διαδικασίας οδηγεί αναπόφευκτα σε απόρριψη της αίτησης, όπως συνέβη στη συγκεκριμένη περίπτωση με το χρέος των 177.000 ευρώ.

Τι αναμένεται στη συνέχεια για τους οφειλέτες

Η απόφαση αυτή αποτελεί οδηγό για χιλιάδες οφειλέτες που λαμβάνουν ειδοποιήσεις από το ΚΕΒΕΙΣ ή τις ΔΟΥ. Η αυστηρή τήρηση των διαδικασιών από την ΑΑΔΕ δείχνει ότι δεν υπάρχει περιθώριο για δικονομικά λάθη στην προσπάθεια αναστολής των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης.

Οι οφειλέτες θα πρέπει να επικεντρώνονται στην έγκαιρη ρύθμιση των χρεών τους ή στην άσκηση ανακοπής στα δικαστήρια, καθώς η διοικητική οδός της ΔΕΔ παραμένει «κλειστή» για θέματα που αφορούν το στάδιο της υπερημερίας και της καταβολής.