ΑΑΔΕ: Απόφαση-σταθμός για το Ε9 – Γιατί η καθυστέρηση της εφορίας δεν επιβαρύνει τον φορολογούμενο

Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) δικαίωσε φορολογούμενο, κρίνοντας ότι η μη εκκαθάριση εμπρόθεσμων τροποποιητικών δηλώσεων Ε9 δεν μπορεί να αποβεί εις βάρος του. Η απόφαση ακυρώνει πράξεις απόρριψης του ΚΕΦΟΚ Αττικής και ανοίγει τον δρόμο για επιστροφή αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών ΕΝΦΙΑ λόγω διοικητικής παράλειψης.

Η αρχή της χρηστής διοίκησης και οι φορολογικές εκκρεμότητες

Αυτή η εξέλιξη έρχεται να ενισχύσει το δικαίωμα του διοικουμένου απέναντι σε παραλείψεις της φορολογικής διοίκησης. Τεχνικά, η πρόκληση έγκειται στην τήρηση των προθεσμιών παραγραφής, οι οποίες συχνά χρησιμοποιούνται ως πρόσχημα για την απόρριψη αιτημάτων, ακόμη και όταν η υπαιτιότητα βαραίνει το κράτος.

Η υπόθεση αφορά αγροτικό συνεταιρισμό που προέκυψε από συγχώνευση, ο οποίος υπέβαλε τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 το 2020 για τα έτη 2018 και 2019. Στόχος ήταν η διαγραφή ακινήτων που δεν του ανήκαν πλέον, ώστε να αποκατασταθεί η ορθή φορολογική εικόνα του νομικού προσώπου.

Το χρονικό της απόρριψης και η παραγραφή του δικαιώματος

Παρά το γεγονός ότι οι δηλώσεις υποβλήθηκαν εμπρόθεσμα, το Κέντρο Φορολογίας Κεφαλαίου Αττικής απέρριψε το αίτημα το 2025. Η διοίκηση επικαλέστηκε την παραγραφή του δικαιώματος για έκδοση πράξεων διορθωτικού προσδιορισμού, καθώς τα δικαιολογητικά κατατέθηκαν μετά την πενταετία.

Ωστόσο, η ΔΕΔ διαπίστωσε ότι η παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου δεν μπορεί να λειτουργεί τιμωρητικά για τον πολίτη όταν η εφορία αδρανεί. Η φορολογική αρχή δεν προέβη σε καμία ενέργεια εντός της νόμιμης προθεσμίας, ούτε ζήτησε εγκαίρως τα απαραίτητα έγγραφα από τον συνεταιρισμό.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων φοροτεχνικών κύκλων, η απόφαση αυτή αποτελεί σημαντικό δεδικασμένο για περιπτώσεις όπου η ΑΑΔΕ καθυστερεί την επεξεργασία αιτημάτων. Επισημαίνεται ότι η προστατευόμενη εμπιστοσύνη του διοικουμένου επιβάλλει στη διοίκηση να ενεργεί εντός εύλογου χρόνου.

Η αποκατάσταση της φορολογικής πραγματικότητας

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε στο γεγονός ότι τα ακίνητα είχαν ήδη δηλωθεί από τον απορροφώντα συνεταιρισμό. Η διαγραφή τους από το Ε9 του συγχωνευθέντος νομικού προσώπου δεν δημιουργούσε φορολογικό κενό, αλλά απέτρεπε τη διπλή φορολόγηση των ίδιων περιουσιακών στοιχείων.

Η ΔΕΔ, ακολουθώντας τη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, έκρινε ότι οι εκπρόθεσμες τροποποιητικές δηλώσεις πρέπει να γίνονται δεκτές όταν η καθυστέρηση οφείλεται σε υπαιτιότητα της υπηρεσίας. Έτσι, διατάχθηκε η νέα εκκαθάριση του ΕΝΦΙΑ και η επιστροφή των χρημάτων στον δικαιούχο.

Στους διαδρόμους των αρμόδιων υπηρεσιών τονίζεται ότι τέτοιες περιπτώσεις διοικητικών λαθών πρέπει να επιλύονται άμεσα για την αποφυγή άσκοπων δικαστικών διενέξεων. Η απόφαση αυτή υπογραμμίζει την ανάγκη για ψηφιακή επιτάχυνση των ελεγκτικών διαδικασιών της ΑΑΔΕ.

Οι αντιδράσεις και τα επόμενα βήματα

Η δικαίωση του συνεταιρισμού ανοίγει τον δρόμο και για άλλους φορολογούμενους που βρίσκονται σε καθεστώς ομηρίας λόγω μη εκκαθάρισης των δηλώσεών τους. Η φορολογική διοίκηση οφείλει πλέον να συμμορφωθεί με την απόφαση και να εκδώσει τα νέα εκκαθαριστικά σημειώματα.

Για τους ιδιοκτήτες ακινήτων, η εξέλιξη αυτή υπενθυμίζει τη σημασία της ενδικοφανούς προσφυγής ως μέσο προστασίας. Η χρηστή διοίκηση δεν είναι απλώς θεωρητική έννοια, αλλά νομική υποχρέωση που διασφαλίζει τη διαφάνεια στις σχέσεις κράτους και πολίτη.